Een woordvoerder van eurocommissaris van landbouw Dacian Ciolos zei gisteren dat Brussel de aanvraag van de Nederlandse Zuivelorganisatie (NZO) steunt om Edammer en Gouda de felbegeerde status van 'beschermde geografische aanduiding' te verlenen. De Commissie verwacht nog in september een besluit te nemen.

Formeel hebben de EU-lidstaten het laatste woord. Maar in de praktijk schuift Brussel geen voorstel naar voren waarvoor geen steun is, aldus Ciolos' zegsman.

Lange strijd

Daarmee komt een einde aan een discussie die in 2003 begon. De NZO diende toen de aanvraag voor het bijzondere predicaat voor de kazen in. Vervolgens ontstond rond de Edammer en de Gouda een bittere strijd, te vergelijken met het getouwtrek over wie er de naam 'feta' of Parmaham mag voeren.

Met name Duitsland, Tsjechië en Polen verzetten zich in Europees verband tegen een bijzondere status voor Gouda en Edammer uit Nederland. Fabrikanten uit die drie EU-lidstaten gebruikten de namen ook al. 'De Duitsers maken meer Gouda dan wij', zegt een deskundige in Brussel.

Amerikanen maken ook Goudse

De buitenlandse kaasmakers vreesden dat zij hun producten zouden moeten gaan hernoemen, of met de rechter te maken zouden krijgen. Ze waren niet de enigen - zelfs Amerikaanse boeren mengden zich in de strijd. De National Milk Producers Federation bewoog Washington tot een bezwaar tegen het beschermd predicaat, al is de Gouda- en Edammer-productie in de VS te verwaarlozen.

Voor Nederland was het economisch belang van de kwestie groot. Gouda en Edammer zijn goed voor de helft van de jaarlijkse Nederlandse kaasproductie van ruim 700 miljoen ton. Daarvan gaat ongeveer tweederde naar het buitenland. De twee oer-Hollandse kazen brengen jaarlijks euro 1,3 mrd op, stelt woordvoerder Aad Vernooij van de NZO.

Nep-kazen slecht voor imago

De zuivelorganisatie besloot destijds de aanvraag in te dienen, omdat Edammer en Gouda uit Nederland internationaal onder druk waren komen te staan. In Nederland zijn Edammer en Gouda wel nummer één, maar behalve in het Duitse Noordrijn-Westfalen staan ze over de grens op achterstand. Vernooij: 'Buitenlandse producenten bieden ze goedkoper aan.'

Daarbij zijn Gouda en Edammer uit het buitenland van mindere kwaliteit, vindt de NZO. Dat is slecht voor het imago van het product. Een echte Edammer of Gouda voldoet aan in de 19de eeuw vastgelegde kwaliteitseisen over bereiding en grondstof.

Hollandse melk

De beschermde status gaat nu gelden voor 'Edam Holland' en 'Gouda Holland'. Zo kunnen buitenlandse kaasmakers hun variant blijven produceren, maar weten consumenten wanneer ze echte Hollandse kaas kopen. De NZO verwacht dat de omzet hierdoor groeit. Elke Nederlandse kaasmaker kan het predicaat aanvragen.

En een Poolse concurrent? Vernooij: 'Dat lijkt me niet. De kaas moet van Hollandse melk zijn.'