Vandaag komt een commissie van het Huis van Afgevaardigden bijeen om een wetsvoorstel te schrijven dat bedoeld is om Amerikaanse bedrijven te beschermen tegen de onderwaardering van de Chinese munt. Dat heeft voorzitter Nancy Pelosi van het Huis donderdag bekendgemaakt. Volgende week zal het voorstel in stemming worden gebracht in het Congres.

'Het is tijd voor het Congres om wetgeving aan te nemen die de regering een handvat geeft voor bilaterale en multilaterale onderhandelingen met de Chinese regering', aldus Pelosi. 'Doel is een gelijker speelveld voor Amerikaanse bedrijven en werknemers in de wereldhandel.'

Importheffingen

De zogeheten China Currency Bill, die volgens Pelosi op steun kan rekenen van zowel Democratische als Republikeinse afgevaardigden, moet leiden tot importheffingen op Chinese artikelen zolang China de koers van de munt niet aanpast.

Volgens economen is de yuan zeker 25% en misschien 40% te goedkoop. Ze stellen dat het valutabeleid Chinese bedrijven een enorm voordeel biedt, wat het land in de eerste zes maanden van het jaar $119 mrd heeft opgeleverd met de handel met de VS.

Als de Chinese munt 20 à 25% duurder zou worden, zou dat juist een geweldige impuls kunnen geven aan de Amerikaanse banenmotor. Zo becijferde Fred Bergsten van de denktank Peterson Institute dat Amerikaanse bedrijven in dat geval tot wel 700.000 banen creëren. Bij politici die in november met tussentijdse Congresverkiezingen te maken hebben, gaat die boodschap erin als koek, zeker nu de VS met een werkloosheid van bijna 10% kampen.

Wisselkoers

Op 19 juni beloofde Peking dat het een flexibeler wisselkoersbeleid zou voeren, nadat het de yuan twee jaar lang had vastgeklonken aan de 'greenback'. Sinds die dag is de yuan evenwel maar 1,8% in waarde gestegen ten opzichte van de dollar, waarvan driekwart in de afgelopen dagen is gerealiseerd.

Dit verleidde de Amerikaanse president Barack Obama eerder deze week al tot de uitspraak dat de Chinese leiders 'hun toezeggingen om hun munt in waarde te laten stijgen niet volledig zijn nagekomen'.

De Chinese premier Wen Jiabao stelde gisteren zich niet te kunnen vinden in de kritiek van de Amerikaanse parlementariërs. Volgens hem is de structuur van de Amerikaanse economie het probleem. China exporteert vooral arbeidsintensieve industriële producten, die de VS al lang niet meer fabriceren. Een duurdere yuan betekent alleen maar een verschuiving van de Amerikaanse import naar een ander land dan China.

'Rampzalige gevolgen'

'Dat lost niets op', aldus Wen in een toespraak. 'Sterker, het zou rampzalige gevolgen hebben voor de Chinese economie.' Wen vreest een aanzienlijk verlies aan arbeidsplaatsen, met sociale instabiliteit als gevolg. 'We kunnen ons niet eens voorstellen hoeveel Chinese bedrijven bankroet zouden gaan, hoeveel mensen hun banen verliezen en hoeveel migranten terug zouden moeten naar het platteland als we zouden toestaan dat onze munt 20% tot 40% aansterkt.'

Om niet als de boeman afgeschilderd te worden, hoopt Washington het thema van de goedkope yuan internationaal op de kaart te zetten. Minister van financiën Timothy Geithner zei vorige week al dat hij het onderwerp in november multilateraal wil bespreken tijdens de top van de G20 in Seoul.

Toch is het de vraag of een internationale aanpak de gewenste resultaten oplevert. De urgentie om iets te doen aan de Chinese wisselkoers, lijkt buiten de VS minder groot. Zo stelde een beleidsmaker van de ECB onlangs tegen Reuters dat bijvoorbeeld Duitsland er de schouders over ophaalt. 'De handelssituatie is vooral tussen de VS en China niet goed in balans; daarbuiten veel minder', zei hij. 'De rest van de wereld kijkt gewoon toe.'