Billboards, congressen en radiospotjes. Komende week worden alle registers opengetrokken om het 'nieuwe werken' onder de aandacht te brengen en te promoten. Daarbij is het de bedoeling dat Nederlanders een groot deel van de arbeid buiten het kantoor gaan verrichten. Dat zou niet alleen goed zijn tegen de files, maar ook een wezenlijke bijdrage leveren aan het geluk van de werknemers.

'Op die gedachte is het nodige af te dingen', zeggen Jaap Bregman en Hans Topée van website Newnews.nl. Zij hebben een onderzoek laten uitvoeren waaruit blijkt dat werknemers liever rust en zekerheid willen dan een flexibele werkomgeving. 'Werknemers kiezen in meerderheid voor de kneuterigheid van het Jiskefet-kantoor', zegt Bregman, 'Daar staat juffrouw Jannie altijd klaar met de koffie en worden steeds dezelfde grapjes gemaakt.'

Ordinaire bezuiniging

'Veel Nederlanders gaan het liefst elke dag naar hun werk in dezelfde regenjas en met hetzelfde broodtrommeltje onder hun arm', zegt Topée. 'Ongeveer 70% wil vooral een vertrouwde en wat huiselijke werkomgeving, bij voorkeur met een foto van hun geliefde of van hun kinderen op hun eigen vaste bureau. Zij hebben helemaal geen behoefte aan een trendy kantoor waar ze elke dag moeten vechten voor hun werkplek.'

Bovendien willen de werknemers dat hun baas voor hen zorgt. Zo verwacht een meerderheid van de ondervraagden dat hun baas een bijdrage levert aan hun gezondheid. Inmiddels vindt 60% het niet erg om jaarlijks een gezondheids- en vitaliteitsscan te moeten ondergaan. 'Dat is een beduidend hoger percentage dan in de vorige edities van dit onderzoek', zegt Bregman. 'Toen werden dergelijke maatregelen nog ervaren als betutteling.'

Volgens Topée en Bregman heeft de moderne mens het al druk genoeg. De kinderen moeten naar allerhande clubs worden gebracht, in de avonduren moeten ze met vrienden tennissen en het nieuws gaat zo snel dat het nauwelijks is bij te houden. 'Probeer dan in ieder geval de stress op en rond het werk binnen de perken te houden', zegt Bregman.

En daar helpt het open kantoor niet bij. 'In een dergelijke omgeving worden mensen vaak gestoord', aldus Topée. 'Het vertrekpunt is verkeerd. De uitkomst van de onderzoeken naar het nieuwe werken is vrijwel altijd dat het bedrijf toekan met minder vierkante meters. Op die manier gaat het dus eerder om een ordinaire bezuinigingsronde dan om een betere werksfeer.'

Nieuwe verplichtingen

Topée en Bregman spreken naar analogie van de veehouderij zelfs van een 'menshouderij'. Daarbij worden de werknemers beschouwd als werktuigen die zo veel mogelijk worden uitgemolken. 'In het meest extreme geval is ook het licht op kantoor aangepast', aldus Bregman. 'Voor elk uur van de dag een iets andere kleur, waardoor het personeel alle uren zo veel mogelijk topprestaties kan leveren. Uit ons onderzoek blijkt dat slechts 25% van de ongeveer 1000 respondenten vrolijk wordt van hun werkplek.'

Ook de verwachte constante bereikbaarheid is een aanslag op de gemoedsrust van de werknemers. 'Laatst kreeg ik om elf uur 's ochtends een e-mail', geeft Topée als voorbeeld uit zijn eigen ervaring. 'Om twee uur 's middags was de afzender al boos. Ik moest binnen tien minuten reageren, anders ging hij ervan uit dat ik akkoord was. Zo gaat dat tegenwoordig in zijn werk.'

Bovendien moeten de werknemers dankzij het 'nieuwe werken' altijd kunnen aantonen dat ze productief zijn. 'De bewijslast ligt bij hen', aldus Bregman. 'Ook dat vergroot de stress en levert natuurijk geen bijdrage aan de ontspanning.'

Toch zijn Topée en Bregman geen principiële tegenstanders van 'het nieuwe werken'. Zolang de wensen van de mensen het vertrekpunt zijn en de eenheidsworst wordt vermeden, is er volgens hen weinig aan de hand. Dat betekent bijvoorbeeld dat de ene werknemer de mogelijkheid wordt geboden veel troep te verzamelen terwijl bij de ander elke dag het bureau wordt schoongemaakt.

'Goede werkgevers zorgen voor hun mensen', aldus Bregman. 'Zij hebben open oren en ogen voor de wensen die op de werkvloer leven en proberen daar een zo goed mogelijke invulling aan te geven.' Zo lang aan die voorwaarde niet wordt voldaan, is 'het nieuwe werken' volgens hem niet meer dan een hype. 'Het ergste is dat op die manier onder het mom van meer vrijheid voor de mensen juist veel nieuwe verplichtingen ontstaan. Daardoor wordt de stress alleen maar vergroot. En dat kan naar mijn idee niet de bedoeling zijn van dit initiatief.'