Het kleinkind kijkt verbaasd: 'Rollator?' Agema: 'Ja, dat was een soort looprek op wielen, waarmee oudere mensen op eigen kracht naar bijvoorbeeld de bibliotheek konden lopen.' Kleinkind: 'De bibliotheek?' Agema: 'Eh... ja, die hadden we toen nog. Eet jij nu maar snel je suikerbiet op. Want je moet straks nog water halen bij de dorpsput, en daarna hout sprokkelen.'
Oké, ik overdrijf. Nederland raakt niet aan de bedelstaf nu een Kamermeerderheid wil dat de rollator in het basispakket blijft. De bezuiniging stond voor 20 miljoen ingeboekt, dus we gaan niet meteen failliet. Maar de brede Kamersteun die Agema voor haar voorstel kreeg - van GroenLinks tot VVD, van SP tot Partij voor de Dieren- illustreert wel hoezeer de moed om echt te bezuinigen en te hervormen in Den Haag ontbreekt.
Een gratis rollator voor iedere Nederlander die slecht ter been is, dat is nu precies de soort luxe waar we van af moeten. De meeste Nederlanders kunnen zo'n karretje best zelf betalen. Voor 75 euro heb je al een gloednieuwe en tweedehandsjes kosten op internet soms maar een tientje. Voor wie dat echt niet kan betalen is er altijd nog de bijzondere bijstand.
Als we de gratis rollator al niet op durven te geven, hoe moet dat dan met al die andere noodzakelijke bezuinigingen en hervormingen? Hoe kun je de zorg, de arbeidsmarkt of de huizenmarkt hervormen als niemand daar iets van mag merken?
Dit is precies wat Nederland momenteel verlamt. De status-quo is heilig, want niemand mag erop achteruitgaan. Koopkrachtbehoud gaat boven alles. We hebben en houden recht op alle cadeautjes die we aan onszelf uitdelen. Echte hervormingen zijn daardoor praktisch onmogelijk.
Hypotheekrenteaftrek is een grondrecht. Pensioen met 65 jaar is een noodzaak. Beprijzen van autogebruik is diefstal. En het rigide ontslagrecht staat in graniet gebeiteld. Politiek en belangenbehartigers houden elkaar stevig vast, zodat niemand kan bewegen. Zelfs al men - in een uitzonderlijk moment van helderheid- overeenstemming bereikt over een minimale pensioenhervorming, dan blijkt later dat de partijen die uitkomst zo uitleggen, dat de eigen achterban geen centje pijn voelt. De vakbond claimt dat het pensioenakkoord van afgelopen zomer een welvaartsvast pensioen belooft, zodat alle werknemers desgewenst toch met 65 jaar kunnen stoppen met werken. De werkgevers wijzen vooral op de afspraak dat de premies niet omhoog mogen. De overheid weigert (begrijpelijk) het verschil bij te leggen.
Dit soort geneuzel op de vierkante millimeter detoneert met de enorme veranderingen die op Nederland afkomen. Het schip maakt water, maar de Nederlanders maken ruzie over de kleur van het reddingsvest.
De megatrends van onze tijd, vergrijzing, oplopende staatsschuld, structurele krapte op de arbeidsmarkt en de opkomst van nieuwe economieën als China, India en Brazilië, vragen drastische aanpassingen aan onze economie en onze instituties. De trends hoeven op zich geen bedreiging te zijn voor onze welvaart. Langere levens, lagere werkloosheid en nieuwe handelspartners; het zijn in principe uitstekende ontwikkelingen. Maar dan moet Nederland zich plooien en vormen naar de eisen van de nieuwe werkelijkheid.
Mathijs Bouman is macro-econoom.
Reacties
Om te kunnen reageren op artikelen dient u ingelogd te zijn.
Nog geen abonnee? Registreer gratis of bekijk onze abonnementen.