Als de kapitaaleisen onder Basel 3 nu al zouden gelden, moeten in Nederland actieve banken direct aan de allerhoogste categorie van buffereisen voldoen. Deze nog in te voeren kapitaaleisen moeten banken weerbaarder te maken tegen crises.

Uit donderdag vrijgegeven cijfers van het Basels Comité blijkt dat de kredietgroei in Nederland sneller en langduriger boven de groei van het bruto nationaal inkomen is uitgekomen dan in de meeste andere ontwikkelde landen. Bovendien is het totale uitstaande krediet twee keer zo hoog als het nationale inkomen in Nederland en daarmee een van de hoogste ter wereld.

Extra buffereis

Banken die actief zijn in regio's waar de kredietverlening oververhit is, moeten onder de Basel3-eisen een 'anticyclische' buffer aanhouden. Voor Nederlandse banken met veel binnenlandse activiteiten betekent dit een extra buffereis van maximaal 2,5%-punt van de risicogewogen balansbezittingen.

Banken hebben nog even de tijd om aan de verscherpte eisen te voldoen. In 2019 moet het Basel 3-pakket volledig van kracht zijn. De minimumeis van 4% zoals die nu geldt, wordt vanaf 2013 opgevoerd naar 7%.

Vanaf 2016 moet ook de aanvullende buffereis worden opgebouwd, waardoor de totale eis uiteindelijk op 9,5% kan uitkomen. Wellicht krijgen 'systeembanken' als ING een extra opslag.

Hypotheekschuld

De Nederlandsche Bank (DNB) schrijft de explosie van de kredietverlening grotendeels toe aan 'de relatief hoge en tot voor kort snel stijgende hypotheekschuld'. De bank merkt daarbij op dat de kredietgroei nu 'aanmerkelijk lager ligt dan enkele jaren geleden'.

DNB kon gisteren niet aangeven in hoeverre de Nederlandse banken nu reeds voldoen aan de eisen onder Basel 3. Wel zegt de centrale bank dat 'veel banken nu reeds een buffer hebben die ruim boven de huidige minimumeisen ligt'.

De grote Nederlandse banken gaven recent aan de minimumeis van 7% nu al te halen. Omdat de grote banken ook veel buitenlandse activiteiten hebben, is het nog onduidelijk hoeveel extra buffers ze moeten hebben.

Harder effect

Puur Nederlandse banken als SNS Bank en Van Lanschot moeten door de explosieve binnenlandse kredietgroei wel rekenen met de maximale opslag van 2,5%. Voor Nederlandse banken komt Basel 3 daarmee harder aan dan voor veel buitenlandse concurrenten.

Het Basels Comité, dat onder leiding staat van DNB-president Nout Wellink, gaf donderdag aan dat de 91 grootste banken ter wereld eind 2009 bijna euro 600 mrd te weinig kapitaal hadden als de Basel-eisen zouden gelden. Het Comité rekent met de basiseis van 7%, zonder extra buffereisen.