In het crisisjaar 2008 verloren de hedgefondsen gemiddeld 20%. Die val stond haaks op de belofte dat hedgefondsen in goede en slechte markten positieve rendementen kunnen behalen. Vorig jaar wonnen ze daar weliswaar een deel van terug, maar de aandelenmarkten gingen harder omhoog.

Dit jaar was het opnieuw lastig voor hedgefondsen, die meer strategieën mogen handelen en hogere kosten rekenen dan traditionele beleggingsfondsen. Tot vorige week steeg de wereldwijde hedgefondsenindex met 4,2%. De Hollandse Hedgefund Index won tot begin november een kleine 3,1%. Hedgefondsen die in aandelen handelen deden het beter met 7,2%, maar bleven toch achter bij de graadmeter S& amp;P500. Die ging bijna 8% omhoog. De Barclays obligatie-index steeg tot eind november met 8,6%.

Dubbele dip

Het zijn veel grote fondsen die een matig jaar achter de rug hebben. Aandelenfondsen als Viking Global Equities, dat $3 mrd onder beheer heeft, won nog geen 3%. ‘Die fondsen hebben zich in de zomer ingedekt tegen de mogelijkheid van een dubbele dip’, zegt Clayton Heijman van Darwin Platform, een hedgefondsendienstverlener. In de zomerperiode vreesden beleggers dat er een tweede recessie zou komen in de VS en Europa. ‘Wie alleen in de S& amp;P500 had belegd en er was een dubbele dip geweest, had veel verloren.’

Het bekende fonds van John Paulson groeide tot begin december met een minimale 1,8%. Paulson verdiende in 2007 nog miljarden door in te spelen op de nakende kredietcrisis. Grote macromanagers, die inspelen op macro-economische trend als een dalende euro of stijgende rente op staatsobligaties, deden het over het algemeen teleurstellend.

(Klik voor groot formaat in pdf)

Geen trends

Een groot deel van het probleem van hedgefondsmanagers was de volatiliteit op de financiële markten: er waren geen duidelijke trends die ze konden volgen. Het ene moment daalde de Amerikaanse dollar ten opzichte van de euro als gevolg van de extra stimuleringsplannen van de centrale bank om kort erna weer flink te winnen. Dit keer door de opgelaaide Europese schuldencrisis.

Op de aandelenmarkten gebeurde hetzelfde. De S& amp;P500, de index van de 500 grootste Amerikaanse bedrijven, bewoog dit jaar heftig heen en weer tussen optimisme en pessimisme over het economisch herstel. Tot en met november waren er vier maanden waarin de index met meer dan 3% daalde en vijf waarin de index met meer dan 3% steeg. En die stijgingen en dalingen volgden elkaar achter elkaar op. De bekende hedgefondsmanager Stanley Druckenmiller gooide daardoor in augustus de handdoek in de ring en hief zijn fonds van $12 mrd op.

Strategie schoot tekort

Aandelen gingen in die periodes vaak over de hele breedte omhoog of omlaag. Dat maakte het lastig voor aandelenfondsen om hun strategie toe te passen. Normaal gesproken speculeren zij op een daling van zwakke bedrijven en een stijging van sterke bedrijven, maar in een rally blijft er niets van die logica over. ‘Opgegeven bedrijven kunnen dan ineens veel meer stijgen dan bedrijven van goede kwalititeit’, zegt een Amerikaanse hedgefondsmanager tegen Marketwatch.

Maar er waren ook uitblinkers: de fondsen die arbitreren tussen converteerbare obligaties en het onderliggende aandeel wonnen gemiddeld 7,9%. Ook fondsen die inspelen op overnames hebben een goed jaar achter de rug.