Daarmee zijn nieuwe kortingen op pensioenen voorlopig van de baan.

De Nederlandsche Bank (DNB) toetst eind december of pensioenfondsen zich voldoende hebben hersteld. Die toets zal positief uitpakken, zo blijkt uit een rondgang bij experts en pensioenfondsen.

'Wij zijn blij voor de deelnemers omdat er waarschijnlijk geen grootschalige kortingen komen', zegt Willem Noordman, bestuurder bij FNV Bondgenoten en werknemersvoorzitter bij de Vereniging van Bedrijfstakfondsen. Ingrijpen bij fondsen op basis van dekkingsgraden die via de beweeglijke marktrente worden vastgesteld, is volgens Noordman onredelijk. 'De enorme bewegingen van de dekkingsgraden van de laatste tijd maken dit nog eens duidelijk.'

De dekkingsgraden van de fondsen zeggen volgens hem weinig over 'of je over dertig jaar wel pensioenen kunt betalen'. Noordman hoopt dat de wetgever de eisen op dit punt wijzigt.

Het jaar 2010 verliep dramatisch. De sterke daling van de rente in de eerste jaarhelft en de lastenstijging door hogere schattingen over de levensverwachting zetten de sector zwaar onder druk.

Problemen

Niet alle fondsen sluiten het jaar zonder problemen af. Zeven fondsen moeten per 1 januari korten op ingegane pensioenen en bestaande rechten op basis van een tussentoets van DNB afgelopen zomer. Bijna 50.000 deelnemers worden geconfronteerd met verlagingen van tussen de 2% en 5,9%.

Metaalfonds PMT, de zwakste van de grote fondsen en nummer drie in omvang, zit weer in de lift. Het had volgens de woordvoerder gisteren een dekkingsgraad van 96%. Een maand geleden zat het fonds nog onder de 91,9%, het niveau dat volgens het herstelplan eind dit jaar minimaal moet zijn bereikt. 'We beleggen voor de lange termijn, maar kijken nu met spanning naar hoe de rente zich per dag beweegt. Die spanning blijft, want het gaat om de dekkingsgraad eind dit jaar. Positief is dat we de toets van DNB op dit moment ruimschoots halen.'

Nieuwe kortingen

Er werd gevreesd dat op basis van de DNB-meting volgende week nieuwe kortingen zouden worden aangekondigd, die dan in 2012 zouden ingaan. Kortingen schaden volgens pensioenbestuurders het vertrouwen in het stelsel. Ruim 90% van de werknemers spaart verplicht voor aanvullend pensioen, en zit op een pot van euro 800 mrd.

Met de grootste pensioenfondsen gaat het inmiddels goed. De dekkingsgraad van ambtenarenfonds ABP zit volgens experts op 105%. Dat betekent dat het fonds voor iedere euro die het aan pensioenen moet uitkeren euro 1,05 in kas heeft. Een dekking van 105% is precies het minimum dat fondsen van DNB moeten hebben. Pensioenfondsen moeten eind 2013 hierboven uitkomen.

Donderdagochtend schrijft de Telegraaf echter dat de pensioenfondsen van Eriks en Leerdam toch zullen gaan korten op de pensioenen van hun deelnemers.

• Lees: Pensioenfondsen Eriks en Leerdam gaan korten
• Lees meer over pensioen op FD Selections Pensioen

'Weg omhoog gevonden'

De ABP-woordvoerder wil geen actuele dekkingsgraad geven. Ze zegt alleen dat de weg omhoog is gevonden. 'Dat is altijd prettig, maar de situatie blijft onzeker gezien de schommelingen.'

Pensioenfonds Zorg en Welzijn, de nummer twee, zit naar eigen zeggen op een dekking van circa 108%, al gaat hier nog 6%-punt vanaf door lasten door langer leven.

Bij een dekkingsgraad van 100% is er wel genoeg in kas om aan de nominale pensioenplichten te voldoen, maar zijn er geen middelen om de pensioenen jaarlijks op te hogen met de inflatie of de lonen. Pensioenfondsen zijn hiertoe niet verplicht, maar zeggen hier wel naar te streven. Pas bij een dekkingsgraad van circa 130% is er voldoende vermogen om in lengte van dagen de uitkeringen en rechten met 2% per jaar op te hogen.

Achterstanden

De zwakke positie van de fondsen heeft ertoe geleid dat de pensioenen al enige jaren niet meer zijn opgehoogd. Voor ABP betekent dit dat de pensioenen en opgebouwde rechten cumulatief bijna 8% zijn achtergebleven bij de loonstijgingen in de sectoren waar de ABP-deelnemers actief zijn. Voor Zorg en Welzijn bedraagt de achterstand 6%. Bij PMT lopen de werknemers 6,6% achter, gepensioneerden 4,38%.

Zorg en Welzijn benadrukt dat de pensioenen in de periode tussen 1988 en nu jaarlijks met 63% zijn opgehoogd. Daarmee blijven de pensioenen 6%-punt achter bij de loonontwikkelingen, maar is de toename wel precies gelijk geweest aan de jaarlijkse inflatie. 'De pensioenen zijn dus over de afgelopen 22 jaar wel waardevast gebleven', stelt de woordvoerder.