ASML heeft de overgebleven concurrenten, de Japanse bedrijven Canon en Nikon, zo goed als verslagen, aldus financieel directeur Peter Wennink in gesprek met deze krant.

'Canon kun je gevoeglijk uit de mix halen, zij hebben nu nog maar 1% marktaandeel', aldus Wennink. En ook Nikon wordt volgens hem momenteel door het Veldhovense bedrijf uit de markt gedrukt. 'Zij hebben openlijk gezegd dat ze zich vergist hebben in de upturn en dat ze niet kunnen leveren.'

Markt lithografiemachines

Als Wenninks voorspelling uitkomt, zou de miljardenmarkt voor lithografiemachines feitelijk geheel in handen komen van ASML, dat gisteren met jaarcijfers kwam. Vorig jaar gaven grote chipmakers als Intel en TSMC ongeveer euro 6 mrd uit aan die systemen, die tientallen miljoenen per stuk kosten. De Veldhovenaren hebben volgens Wennink bijna 80% marktaandeel, tegen zo'n 70% een jaar terug.

Chipmachinemaker ASML heeft zijn huidige, wereldwijde dominantie te danken aan het feit dat het bedrijf uit Veldhoven onverminderd geld is blijven uitgeven aan onderzoek, vindt chief financial officer Peter Wennink. Ook toen het bedrijf twee jaar terug massaontslagen doorvoerde om te overleven, bleef het ieder kwartaal rond de € 120 mln apart zetten voor research & amp; development'.

Nikon

Nikon kon dat tempo niet bijhouden en gaf traditioneel toch al slechts een vijfde van het ASML-budget uit. Daar viel in crisistijd nog eens 30% van weg. De Japanners hebben daardoor zoveel vertraging opgelopen dat zijn nieuwste machines inmiddels niet meer competitief zouden zijn, luidt het verwijt van sommige analisten. 'Hun S620 is niet echt geland' , zegt Wennink over het paradepaard van Nikon.

ASML schrijft ondertussen record na record bij, en stevent op een jaaromzet van € 5 mrd af. Gisteren maakte het concern recordwinsten bekend dankzij de verkoop van 197 machines. Het orderboek zit met 157 machines zo vol dat het ook dit jaar alle zeilen in de fabrieken moet bijzetten om te voldoen aan de vraag. Ook de winstuitkering onder personeelsleden is hoger dan ooit (tot 16% van het basissalaris).

De verwachting is dat er de komende twee jaar nog meer valt te profiteren nu veel chipproducenten geavanceerde nieuwe fabrieken gaan bouwen, hield ASML analisten gisteren voor. De klanten zijn bezig hun capaciteit fors uit te breiden om te kunnen voldoen aan de vraag naar chips voor smartphones, e-readers en internettablets. De dertien nieuwe fabrieken die elektronicaproducenten als Samsung en Toshiba op stapel hebben staan gaan alleen aan lithografiemachines al € 7 mrd uitgeven.

Nieuwe generatie machines

Daarnaast heeft ASML hoge verwachtingen van een nieuwe generatie machines, die ultraviolet licht gebruiken om de circuits op silicium te etsen. Deze volgens Wennink 'zeer hoog geprijsde' machines kunnen efficiënter produceren. De chipindustrie heeft echter nog niet besloten of het deze technologie gaat gebruiken.

De rooskleurige scenario's van het bedrijf brachten gisteren echter weinig teweeg bij beleggers, die het aandeel ASML bijna 7% terugzetten. Het fonds was daarmee hekkensluiter op een negatief gestemde AEX. Sommige analisten suggereerden dat het tijd is geworden voor winstneming.