De Europese obligatiemarkten geven daarom een vertekend beeld van de economische realiteit.

De oplopende verschillen tussen de korte en lange rente duiden normaal gesproken op een stijgende inflatie, een toenemend optimisme over de economische groei en de verwachting dat de centrale bank de rente gaat verhogen.

Stijgende rente in perifere landen

Maar de stijgende rente in de perifere landen duidt momenteel juist op wantrouwen, stellen diverse obligatiespecialisten. Het is voor beleggers een uitdaging om dit onderscheid te maken.

‘De huidige rentecurve wordt bepaald door kredietfactoren’, aldus Steven Major, hoofd obligaties van HSBC tegenover persbureau Bloomberg. ‘De afgelopen twintig jaar was de rentecurve een betrouwbare indicator voor groei of recessie.’ Maar door de angst of landen nog wel aan hun verplichtingen kunnen voldoen, is het beeld vertroebeld, zegt Major. ‘Het is daarom nu niet relevant om over groei of inflatie te praten.’

Rentecurve

De rentecurve, ook wel de yield curve genoemd, geeft de relatie tussen rente en looptijd weer. Normaal gesproken is de rente op kortlopende leningen lager dan op langer lopende schulden.

Terwijl in Duitsland, Nederland en in mindere mate Frankrijk, de rente oploopt wegens optimistische verwachtingen over de economie en een aantrekkende inflatie, stijgt in landen als Portugal, Ierland en Griekenland de rente omdat banken door de schuldencrisis nauwelijks bereid zijn om geld uit te lenen en een grotere risicoopslag verlangen. Daarnaast maken beleggers zich zorgen of ze de schulden terug kunnen betalen.

Ontwikkeling van de Duitse economie

‘Als je alleen naar de ontwikkeling van de Duitse economie kijkt, zou je moeten rekenen op een renteverhoging van de Europese Centrale Bank’, zegt een obligatiestrateeg die anoniem wenst te blijven.

De Duitse economie groeide het afgelopen jaar met 3,6%, de sterkste groei sinds de Duitse hereniging in 1990. ‘Maar landen als Griekenland, Portugal, Ierland en ook Spanje, zitten daar echt niet op te wachten.’

Tienjarige Duitse Bund

Het verschil tussen de rente op een Duitse staatsobligatie met een looptijd van twee jaar en de tienjarige Duitse Bund is dit jaar opgelopen naar 190 basispunten. Over de afgelopen vijf jaar was dit verschil gemiddeld 99 basispunten.

De Portugese economie liet in het laatste kwartaal van 2010 een krimp van 0,3% zien. In Portugal is de spread tussen de twee- en tienjarige obligatie gestegen naar 291 basispunten. Ook in Spanje is de spread opgelopen: van 200 basispunten begin dit jaar naar 212 nu.

Spread Griekenland

De meest uitzonderlijke situatie is sinds eind januari te zien in Griekenland waar de spread nu invers is. Dat wil zeggen dat de rente op de tweejarige staatslening (12,9%) hoger is dan die op de tienjarige (11,5%). Het verschil bedraagt zo'n 140 basispunten.

Normaal gesproken anticipeert de obligatiemarkt in een dergelijke situatie op een recessie, maar in het geval van Griekenland dekken obligatiehouders zich alvast in tegen een herstructurering.

Griekse obligaties

‘Het is duidelijk dat de markt daarop rekent. Griekse obligaties worden nu verhandeld op de prijs en niet op de rente’, zegt een obligatiestrateeg.

Hij schat dat Griekse obligaties nu op 60% van de originele waarde worden verhandeld ‘wat de rente ook is’.

Herstructureringen

Ook Major van HSBC rekent op herstructureringen. ‘Als Griekenland die route gaat bewandelen, is het waarschijnlijk dat de terugbetaling van kortlopende schulden wordt uitgesteld. Daarom worden tweejarige obligaties verkocht.Deze zijn het meest kwetsbaar.’