Het kabinet zou meer geld moeten vrijmaken voor beter onderwijs en innovatie. Het zou ook de woningmarkt en de arbeidsmarkt moeten hervormen.

Dat zegt oud-premier Wim Kok in een exclusief gesprek met Het Financieele Dagblad. In het interview, dat zaterdag verschijnt, spreekt de PvdA'er uitgebreid over de huidige eurocrisis. Volgens hem moeten alle eurolanden aan hun concurrentiekracht werken, ook Nederland.

PVV

'Het is buitengewoon pikant dat een regeringsploeg die proclameert dat het een hervormingskabinet is, niets doet aan de woningmarkt en niets verandert aan de arbeidsmarkt', zegt Kok. 'Dat is naast gebrek aan voldoende prioriteit voor onderwijs de tweede zwakke plek van dit kabinet. Er is toch geen verbod op nadenken afgesproken?'

Kok wijt dit gebrek aan economische hervormingen aan de partij van Geert Wilders. 'Blijkbaar is dat de prijs die men voor de gedoogsteun van de PVV moet betalen.' VVD en CDA willen niet tornen aan de hypotheekrenteaftrek, de PVV niet aan het ontslagrecht.

Andere invulling

Woensdag kiest Nederland nieuwe Provinciale Statenleden, die op hun beurt een nieuwe Eerste Kamer kiezen. De PVV doet voor het eerst mee en staat op winst in de peilingen. Regeringspartij CDA staat op verlies. De verwachting is dat het minderheidskabinet amper kan regeren als de oppositie haar meerderheid behoudt in de Senaat.

Kok is minder kritisch over de €18 mrd die het kabinet wil bezuinigen. Daarmee gaat hij verder dan zijn eigen partij, die €18 mrd te veel vindt en het tempo - in één kabinetsperiode - te hoog. Niettemin zou Kok de besparingen anders invullen dan het kabinet. Hij pleit ervoor 'de lasten van de crisis rechtvaardiger over bevolkingsgroepen te verdelen' en een hogere prioriteit te geven aan milieu, aan duurzaamheid en aan onderwijs, onderzoek en innovatie.

Sterke Nederlandse economie

'Ik zou andere keuzes maken. Om Nederland innovatiever te maken, moeten we geld vrijspelen voor een hoger opleidingsniveau, beter onderwijs en excellent onderzoek. Daarmee schept de overheid de voorwaarden voor een sterkere Nederlandse economie. Dat is een zwakke stee in het huidige kabinetsbeleid', zegt de man die commissaris is bij Shell, TNT en KLM. 'Dit vereist naar mijn opvatting bijstelling van het kabinetsbeleid, als we echt het verschil willen gaan maken.'

Als VVD, CDA en PVV na de verkiezingen van woensdag geen meerderheid in de Eerste Kamer halen, zal het kabinet sowieso meer moeten onderhandelen en bijstellen om steun te krijgen voor wetsvoorstellen. Dat zei Eerste Kamervoorzitter René van der Linden zondag in het tv-programma Buitenhof. Volgens hem hoeft Nederland niet te vrezen voor 'Belgische toestanden' van politieke onbestuurbaarheid. Volgens de CDA-senator is deze vergelijking van Rutte overdreven.