Olie is de afgelopen maanden sterk in prijs gestegen, terwijl de dagprijs van aardgas juist is gedaald.

Dat maakt de prijskoppeling steeds onvoordeliger voor afnemers van aardgas en dus ook voor de consument.

Energiebedrijven kopen hun aardgas grotendeels via langetermijncontracten. Daarbij kost een kubieke meter aardgas evenveel als een hoeveelheid stookolie met dezelfde energie-inhoud. Dat systeem heeft bijna veertig jaar prima gewerkt, maar de afgelopen jaren is een levendige spotmarkt voor aardgas ontstaan. Daar liggen de prijzen beduidend lager dan in de oliegerelateerde contracten.

Prijsexplosies

Door de recente prijsexplosies op de oliemarkten zal dat prijsverschil nog verder toenemen. Verschillende Europese energiemaatschappijen zijn daarom nieuwe onderhandelingen met de gasproducenten begonnen, zo stellen marktvolgers.

Lees meer over de energiesector op FD Selections
Bekijk de infographic

Zo heeft het Duitse EON recentelijk aan de Russische gasproducent Gazprom gevraagd de oliekoppeling helemaal uit zijn langetermijncontracten te schrappen. Gazprom heeft dat verzoek afgewezen. Maar andere energiebedrijven laten zich daardoor niet afschrikken en proberen ook aanpassingen in hun contracten te bedingen. GasTerra, dat het Nederlandse aardgas verkoopt, wil niet zeggen of het benaderd wordt.

Gedeeltelijke ontkoppeling

Het verschil tussen aardgas op de dagmarkt en in oliegerelateerde contracten bedraagt momenteel ongeveer €2 per megawattuur. Omdat de olie-indexatie met een vertraging van een halfjaar plaatsvindt, treedt het effect van de huidige dure olie pas later in.

Volgens deskundigen kan het prijsverschil dan weer oplopen tot het niveau van afgelopen voorjaar. Toen was oliegeïndexeerd gas tweemaal zo duur als gas op de dagmarkt.

Daarom hebben energiemaatschappijen de gasproducenten vorig jaar ook al gevraagd om de oliekoppeling in langetermijncontracten deels los te laten. Grote producenten als Gazprom en Statoil kwamen toen deels aan die wensen tegemoet. Ook GasTerra heeft belangrijke klanten als GDF Suez en Swissgas destijds een gedeeltelijke ontkoppeling gegeven.

Eens in drie jaar

Deskundigen verwachten dat de gasproducenten nu opnieuw contracten zullen aanpassen. 'Maar het zullen slechts kleine aanpassingen zijn', meent Alain Bourgeois van de Noorse broker Bergen Energi. 'Het is gebruikelijk dat contracten eens in de drie jaar heropend kunnen worden. De energiemaatschappijen staan dus minder sterk dan afgelopen jaar.'

Omdat energiemaatschappijen en gasproducenten geen uitspraken doen over de inhoud van contracten, is het onmogelijk om exact te achterhalen hoeveel contracten het afgelopen jaar zijn aangepast. Analisten van Bank of America Merrill Lynch geloven dat momenteel 10% tot 20% van de Europese langetermijncontracten is gebaseerd op de dagprijs van aardgas. De Britse energieadviseur Icis Heren houdt het op 7%.

Geen lagere prijzen

De gedeeltelijke ontkoppeling vorig jaar heeft niet geleid tot lagere gasprijzen voor Nederlandse consumenten. Volgens vergelijkingssite PrizeWize zijn de vaste tarieven van Nederlandse energieleveranciers het afgelopen halfjaar met 5% tot 10% gestegen.

De Nederlandse Energiemaatschappij is een van de bedrijven die sinds 2010 gas op basis van spotprijzen inkopen. Toch zijn het afgelopen halfjaar ook bij deze nieuwkomer de vaste tarieven gestegen. Volgens inkoper Gerard van der Sande wordt nog altijd een aanzienlijk deel van het gas via oliegerelateerde contracten gekocht. 'De sterk opgelopen olieprijs weegt dus nog altijd door in de eindprijs voor consumenten.'