Terwijl de spanning oploopt over de stresstest voor Ierse banken en een Portugese 'bail-out', plaatste Italië woensdag eenvoudig miljarden aan staatsleningen. Het ging om circa euro 9 mrd aan staatsobligaties met een looptijd van drie tot tien jaar.

Het bevestigt de breuk tussen de landen die vorig jaar door de Angelsaksische media de 'Piigs' werden gedoopt; de varkens. Een niet erg charmante bijnaam voor de eurolanden met de meest wankele overheidsfinanciën. Piigs staat voor Portugal, Italië, Ierland, Griekenland en Spanje. Ten tijde van de crises rond Griekenland en Ierland liepen vorig jaar de rentes van Spanje en Italië ook op, terwijl die van Nederland en Duitsland hard daalden. Dat verband is weg.

Portugese vijfjaarsrente

Woensdag bereikte de Portugese vijfjaarsrente de hoogste stand sinds de invoering van de euro: boven de 9%. De markt berekent Nederland 2,6% voor een vergelijkbare looptijd. Ierland staat onder druk door de uitslag van de stresstest van de Ierse banken die vandaag wordt verwacht. In aanloop daarheen werd gisteren de handel in het aandeel van Irish Life & amp; Permanent stilgelegd tot vrijdag. De bank had om opschorting gevraagd, nadat het aandeel op dinsdag 45% van zijn waarde had verloren.

Ondanks al die commotie en de grote Italiaanse emissie liep het verschil tussen de Italiaanse en de Duitse tienjaarsrente, de risico-opslag, iets terug. Ook de Spaanse rente was stabiel. Analist Gavin Nolan van Markit suggereert nu om Piigs maar te verkorten tot Pig.

Risico-opslag Portugal

'De term is voor Italië achterhaald. Vorig jaar rond deze tijd was de risico-opslag die Portugal betaalde (ten opzichte van Duitsland, red.) slechts 25 basispunten hoger dan die van Italië. Nu is dat 400 basispunten', zegt Nolan.

Voor Spanje geldt hetzelfde. Het vertrouwen van beleggers dat de Spaanse regering orde op zaken weet te stellen bij de overheidsfinanciën, de eigen economie en de bankensector is gegroeid.

Ontkoppeling Spanje en Italië

'Het is niet zeker of de ontkoppeling van Spanje en Italië van de europeriferie blijft, of dat dit een tijdelijk verschijnsel is', zegt Azad Zangana, Europa-econoom van vermogensbeheerder Schroders. 'Bij een wereldwijde nieuwe economische recessie is Spanje bijvoorbeeld nog steeds extra kwetsbaar.' De Spanjaarden proberen hun financiën op orde te krijgen door een stevig hervormings- en bezuinigingsprogramma, maar hebben daarbij ook de wind in de rug nodig van economische groei.

Ook beleggers houden een slag om de arm. Italië en Spanje hebben inderdaad afstand genomen van de overige Piigs-landen, maar dat komt toch vooral doordat de rentes van Griekenland, Ierland en Portugal harder zijn opgelopen, en niet door herstel van de Spaanse en Italiaanse rente. Die ligt zelfs iets boven de niveaus van mei vorig jaar, toen er vanwege een dreigend bankroet van Griekenland totale paniek op de obligatiemarkten uitbrak.

Rustig vaarwater

Spanje en Italië lijken dan in rustig vaarwater te zijn beland, dat is zeker niet het geval voor Portugal. De rentecurve van dat land ligt sinds woensdag bijna volledig boven de 8% met een piek op vijf jaar, daar komt de curve zelfs boven de 9%. Alleen bij een heel lange looptijd van dertig jaar staat de rente net onder de 7%.

Volgens handelaren en analisten van de grote banken kan Portugal niet veel langer doorgaan zonder een beroep op noodsteun van de andere eurolanden. Maar de Portugezen houden het al veel langer vol dan de meeste beleggers hadden verwacht. Mocht het besmettingsgevaar opnieuw de kop opsteken en Spanje en Italië alsnog bedreigen, dan zal een Portugese gang naar het Europese noodfonds EFSF waarschijnlijk niet lang op zich laten wachten.