Over de enorme bezuinigingsoperatie bij het leger maakt Re-Lion, een defensiebedrijf in de dop, zich niet zo veel zorgen. Het zou zelfs positief kunnen uitpakken, zegt Chris Haarmeijer (35). Hij is de ceo van de Enschedese onderneming die een trainingsprogramma ontwikkelt voor infanteristen.

Dankzij dit programma kunnen de 'zandhazen' van de landmacht dadelijk goedkoper oefenen. In deze krappe tijden moet dit een aantrekkelijk vooruitzicht zijn voor Defensie, vermoedt Haarmeijer. 'De bezuinigingen kunnen voor ons dus heel interessant zijn.'

Pak met sensoren

Haarmeijer maakt zich meer zorgen over de Amerikaanse concurrentie. Die heeft zich later op dezelfde markt gestort, maar is er nu al in geslaagd om soortgelijke simulatiesystemen te verkopen.

Het gaat om systemen die soldaten leren om huizen te bestormen zonder dat ze steeds daadwerkelijk naar een oefendorp hoeven te gaan. In plaats daarvan trekken de soldaten een pak met sensoren aan, stoppen een computer in hun rugzak en zetten een speciale bril op. Aan de binnenkant van de bril verschijnt het strijdtoneel: straten en gebouwen vol 'boobytraps' en sluipschutters. Met Re-Lions simulatiesysteem leert de soldaat al rennend, bukkend en duikend de omgeving van vijanden te 'zuiveren.' Bij de Amerikaanse producten beweegt en schiet de militair alleen virtueel, met een joystick in zijn hand.

Makkelijk terugverdienen

In opdracht van de Koninklijke Landmacht en in samenwerking met onderzoeksinstituut TNO heeft Re-Lion vijf jaar aan het simulatiepak gewerkt. De onderneming heeft zelf voor zo'n drie ton aan geld en tijd in het project gestoken. De bijdrage van Defensie bedraagt tot nu toe& nbsp;€ 400.000. Over anderhalf jaar moet het systeem helemaal klaar zijn.

Het hele pakket gaat ongeveer& nbsp;€ 85.000 per soldaat kosten. Haarmeijer schat dat de landmacht zo'n 20 tot 24 pakken, computers en brillen nodig heeft om goed te kunnen oefenen. In totaal gaat het om een goede& nbsp;€ 1,5 mln. Dat bedrag kan Defensie gemakkelijk terugverdienen, denkt Haarmeijer.

Oefentoelage

Want oefenen met pak en bril kan in de gymzaal of op de appelplaats van de kazerne. Dat is goedkoper dan een bezoek aan Marnehuizen of Oostdorp, de twee locaties waar Nederlandse militairen zich nu bekwamen in het vechten in een stedelijke omgeving. Dat zal in de toekomst niet anders zijn, maar de soldaten zullen daar minder tijd doorbrengen als ze eerst met het systeem van Re-Lion hebben gewerkt. Dat scheelt geld, want voor elke dag werken en slapen buiten de kazerne krijgen militairen een oefentoelage. Haarmeijer: 'Omdat je met ons systeem gewoon op de kazerne kunt trainen, hoeft de landmacht die toelage niet zo vaak meer te betalen.'

Re-Lion, dat zijn geld nu vooral verdient met een simulatieprogramma voor rijschoolhouders, denkt dat zijn militaire systeem over anderhalf jaar klaar is voor gebruik. Haarmeijer weet dat de concurrentie ondertussen niet stilstaat. Eerst bestond die uit twee kleine bedrijven, een uit Florida en een uit Hawaii, maar inmiddels hebben zich ook een paar grote ondernemingen gemeld, waaronder Atlantis Cyberspace, dat groot is geworden met levensechte computerspellen.

Minder geavenceerd

Sommige concurrenten uit de Verenigde Staten hebben hun eerste systemen al verkocht aan het Amerikaanse leger. Weliswaar zijn hun producten minder geavanceerd dan het Nederlandse, maar ze brengen de Amerikaanse rivalen al wel geld op. Re-Lion, dat een jaaromzet van bijna een miljoen euro heeft, kan dat nog niet zeggen.

Volgens Haarmeijer kunnen de concurrenten snel op de markt oprukken dankzij het Amerikaanse leger. Dat schakelt sneller dan het Nederlandse. In de Verenigde Staten is er bijvoorbeeld een groot legeronderdeel dat alleen maar op zoek is naar digitale manieren om soldaten te leren vechten. 'Die doen niets anders dan contracten uitschrijven.'

Defensie

In Nederland gebeurt alles op kleinere schaal. Daarbij is het hier moeilijker om in contact te komen met de militairen die ertoe doen. Aanvankelijk telde de landmacht niet meer dan twee officieren die zich, ergens verscholen in Amersfoort, met simulatieprogramma's bezighielden.

Daarnaast was het ministerie van Defensie in Den Haag tot voor kort een moeilijk te nemen bastion voor jonge ondernemers met nieuwe militaire plannen. De Amerikanen stonden daar altijd al voor open, meent Haarmeijer.

Commercialiseren

'De Amerikanen hebben hun infrastructuur binnen het leger beter voor elkaar', concludeert hij. 'Ze zijn ook goed in het commercialiseren van nieuwe vindingen. Ze hebben bovendien het voordeel van grote volumes, waardoor ze grotere budgetten hebben.'

Is Re-Lion met zijn veertien werknemers niet inmiddels links ingehaald? Vanuit technologisch oogpunt niet, zegt Haarmeijer, maar 'commercieel zou het heel goed kunnen'. 'Daarom moeten we vaart maken', voegt hij toe. 'De uitdaging is dan ook dat, als Nederland zo'n systeem wil hebben, het dan ook voor ons kiest.'