ABN AMRO Bank meldt:
Halfjaarresultaten 2002 (in vergelijking met halfjaarresultaten 2001)
* Baten blijven stabiel (+0,4%);
* Dalende trend van bedrijfslasten houdt aan (-2,1%);
* Bedrijfsresultaat met 6,9% gestegen;
* Hoger voorzieningenniveau (+87,1%) gedeeltelijk in verband met diverse grote
bedrijfsfaillissementen;
* Efficiency ratio met 180 basispunten verbeterd tot 71,0%;
* Naar risico gewogen activa flink verminderd (-8,4%) tot EUR 250,5 mrd;
* Interimdividend gehandhaafd op EUR 0,45 per aandeel.
Tweede kwartaal 2002 (in vergelijking met eerste kwartaal 2002)
* Bedrijfresultaat 3,4% gestegen dankzij stabiele baten en strikte
kostenbeheersing;
* Bedrijfslasten voor het vierde achtereenvolgende kwartaal gedaald (-1,9%);
* Hoger voorzieningenniveau (+49,5%) gedeeltelijk in verband met diverse grote
bedrijfsfaillissementen;
* Ratio voor kernvermogen (Tier 1) licht verbeterd ondanks waardedaling
Braziliaanse real;
* Efficiency ratio met 110 basispunten verbeterd tot 70,5%;
* Naar risico gewogen activa fors verminderd (-7,5%) tot EUR 250,5 mrd.
Verklaring van de voorzitter
"Wij blijven sceptisch over de vooruitzichten op een betekenisvol economisch
herstel. Wij verwachten dat het bedrijfsresultaat over het gehele jaar in lijn
zal zijn met onze prognose. Op grond van een ongekend aantal
bedrijfsfaillissementen gaan wij voor het gehele jaar uit van een licht hoger
voorzieningenniveau. De combinatie van deze factoren maakt dat wij verwachten
dat de nettowinst over 2002, exclusief buitengewone baten en lasten, op
hetzelfde niveau zal uitkomen als in 2001 en derhalve in lijn met onze prognose
in februari."
Kerncijfers groep tweede kwartaal 2002
(in miljoenen euro's)
2002 zes maanden
K2 K1 mut in % 2002 2001 mut in %
Bedrijfsresultaat 1.394 1.348 3,4 2.742 2.566 6,9
Waardeveranderingen
van vorderingen 583 390 49,5 973 520 87,1
Bedrijfsresultaat voor
belastingen 773 973 -20,6 1.746 2.040 -14,4
Buitengewone resultaat
na belastingen -205 -205 962
Nettowinst 534 397 34,5 931 2.316 -59,8
Nettowinst excl.
buitengewoon resultaat 534 602 -11,3 1.136 1.354 -16,1
Winst per aandeel excl. buiten-
gewoon resultaat (in euro's) 0,34 0,38 -10,5 0,72 0,89 -19,1
Efficiency ratio 70,5% 71,6% 71,0% 72,8%
30 jun.02 31 mrt. 02 mut in % 30 jun.02 31 dec. 01 mut in %
(in miljarden euro's)
Balanstotaal 607,5 623,6 -2,6 607,5 597,4 1,7
Aansprakelijk
groepvermogen 31,3 33,6 -6,8 31,3 34,0 -7,9
Naar risico
gewogen activa 250,5 270,7 -7,5 250,5 273,4 -8,4
BIS tier 1 ratio 7,15% 7,13% 7,15% 7,03%
BIS ratio 10,80% 10,95% 10,80% 10,91%
Brief aan de aandeelhouder
Geachte aandeelhouder,
Namens de Raad van Bestuur doe ik u hierbij verslag over onze performance over
het afgelopen half jaar en het tweede kwartaal in het bijzonder.
Het algehele economische klimaat blijft een uitdaging vormen. De zwakke
marktomstandigheden die de tweede helft van vorig jaar kenmerkten, hielden in de
eerste helft van dit jaar onverminderd aan. Hoewel er voorzichtige tekenen van
een wereldwijd economisch herstel te bespeuren zijn, wijzen recente economische
cijfers uit de Verenigde Staten op een aanhoudende zwakke economie. Naar onze
mening zullen ook in de tweede helft van het jaar de economische en
marktomstandigheden zwak blijven. Een verwacht duurzaam herstel zal derhalve
mogelijk ten minste zes maanden worden vertraagd.
Afgezien en los van de algehele economische situatie en de marktomstandigheden
werd het tweede kwartaal vooral gekenmerkt door een ongekend groot aantal
faillissementen als gevolg van vermeende frauduleuze praktijken. Deze
gebeurtenissen zijn voor ons niet zonder gevolgen gebleven en het is te
betreuren dat ook onze aandeelhouders en beleggers in het algemeen hierdoor zijn
getroffen. Het hele proces heeft het vertrouwen van beleggers en klanten in het
gedrag van grote ondernemingen ondermijnd. Het is dan ook begrijpelijk dat de
aandacht van beleggers, toezichthouders, klanten en de maatschappij als geheel
zich hierdoor is gaan richten op het onderwerp van corporate governance en
duurzaamheid in bedrijfsvoering. Integriteit en eerlijkheid vormen al jarenlang
de basis van ons corporate governance model, daar is niets nieuws aan. Gedurende
ons gehele bestaan hebben wij altijd grote waarde gehecht aan deze beginselen en
wij zullen daar krachtig aan blijven vasthouden. Nu en in de toekomst. Ik moet
hier direct aan toevoegen dat wij zullen blijven nagaan of ons governance model
de juiste checks and balances omvat om deze veranderingen in onze omgeving te
weerspiegelen.
ABN AMRO heeft ondanks de zwakke marktomstandigheden een goed resultaat geboekt.
De baten zijn opmerkelijk stabiel gebleven en de lasten zijn gedaald
overeenkomstig de prognose die we eerder dit jaar afgaven. Aan dit resultaat lag
een sterke performance van onderdelen van onze retail en asset gathering
activiteiten in met name de Verenigde Staten en Brazilië ten grondslag. Hierdoor
is het bedrijfsresultaat aanzienlijk verbeterd. Naar onze mening is dit opnieuw
een bewijs van het succes van het herstructureringsprogramma. Het behoeft geen
betoog dat wij dit goede bedrijfsresultaat niet zouden hebben bereikt zonder de
toewijding en inzet van onze medewerkers.
Binnen de twee belangrijkste doelgebieden van de herstructurering - de BU
Nederland (BU NL) en de SBU Wholesale Clients (WCS) - ligt de uitvoering op
schema. Bij de BU NL verlopen de conversie van bestaande kantoren tot bankshops
en advieskantoren, de sluiting van kantoren en de reductie van het aantal
arbeidsplaatsen volgens plan. De onderliggende resultaten, in de vorm van hogere
baten en lagere lasten, zijn bemoedigend. Bij WCS verloopt de vermindering van
de naar risico gewogen activa sneller dan gepland en is de daling van de kosten
dankzij de herstructurering in het tweede kwartaal versneld. Met betrekking tot
Technology, Operations en Property Services (TOPS) is de omvang van de mogelijke
uitbesteding van technologie vastgesteld. In de loop van het jaar zal
definitieve besluitvorming volgen na consultatie van de betreffende
ondernemingsraden en vakbonden. De beoogde reductie van naar risico gewogen
activa van EUR 20 mrd per 2004 zal al eind dit jaar worden bereikt. We hebben
daarom een nieuwe aanvullende reductiedoelstelling geformuleerd van EUR 10 mrd
per ultimo 2004. De beëindiging van de activiteiten op het gebied van
binnenlandse aandelenhandel en binnenlandse fusies & overnames in verschillende
markten buiten Europa is nu grotendeels afgerond en dit heeft al tot
aanzienlijke kostenbesparingen geleid. Echter als reactie op de aanhoudende
problemen op de aandelenmarkten hebben we besloten om de capaciteit in
verschillende markt- en productsegmenten te verminderen. Helaas zullen hierdoor
ook extra banen verdwijnen - naar schatting 400 tot 500, hoofdzakelijk binnen
Equities en Corporate Finance. Het overleg met de betreffende ondernemingsraden
is inmiddels gestart. Wij verwachten dat de lasten van WCS door alle maatregelen
in de tweede helft van dit jaar lager zullen uitvallen.
Wij hebben extra stappen genomen om het klantgerichte model van WCS verder te
verfijnen. Wij willen de dienstverlening aan onze klanten in de twee segmenten
waarin wij ons onderscheiden van de concurrentie, namelijk kredietverlening en
werkkapitaal, verder verbeteren. Tegelijkertijd willen wij onze klanten blijven
bedienen op het gebied van Equities en Corporate Finance in markten en sectoren
waarin wij een sterke positie hebben. WCS zal haar productaanbod hergroeperen
rond geïntegreerde kredietverlening, (geconcentreerd rond Global Financial
Markets en Loan Products), werkkapitaal (gebaseerd op Global Transaction
Services, GTS) en Equities en Corporate Finance. Wij zijn van mening dat wij
hierdoor onze klanten in belangrijke sectoren en binnen het netwerk meer waarde
zullen kunnen bieden. Naar verwachting zullen Corporate Finance en Equities op
basis van in de laatste twaalf maanden genomen maatregelen (inclusief de vandaag
aangekondigde maatregelen) winstgevend kunnen opereren, zelfs onder moeilijke
marktomstandigheden.
Naast de maatregelen die we binnen WCS hebben genomen, zijn we gestart met een
onderzoek binnen onze gehele organisatie naar mogelijkheden om verdere
kostenverlagingen te realiseren. Wij zullen op korte termijn verslag doen van
onze bevindingen.
Gezien de wereldwijde economische situatie, de omvang van
bedrijfsfaillissementen en de daaruit voortvloeiende toename van de
voorzieningen, is er sprake van hernieuwde belangstelling voor de gezondheid van
financiële instellingen en met name hun balans. Wij zijn van mening dat bij de
beoordeling van de financiële kracht van een instelling gekeken moet worden naar
de kwaliteit van de activa, het niveau van de bedrijfswinst en de
vermogensratio's. Niettegenstaande de recente marktontwikkelingen in Brazilië
streven wij ernaar onze vermogensratio's op een niveau te handhaven dat in
overeenstemming is met onze AA-rating. Bovendien hebben wij gegeven de
onderliggende kwaliteit van onze activa, de inherente spreiding van de
portefeuille, het niveau van de ingehouden winst en de sterke kasstroom uit
bedrijfsactiviteiten alle vertrouwen dat wij in staat zullen zijn de
vermogensratio's verder te verbeteren.
Voor wat betreft de vooruitzichten voor dit jaar blijven we sceptisch over een
significant economisch herstel. Op grond van het aantal bedrijfsfaillissementen
in het tweede kwartaal gaan wij voor het gehele jaar uit van een licht hoger
voorzieningenniveau. Wij verwachten dat het bedrijfsresultaat over het gehele
jaar in lijn zal zijn met onze prognose zoals afgegeven in februari van dit
jaar. Wel verwachten wij een daling van het voorzieningenniveau in het tweede
halfjaar, behoudens overmacht of een nieuwe golf van grote
bedrijfsfaillissementen als gevolg van frauduleuze praktijken. Gegeven de
combinatie van deze factoren, verwachten wij in essentie dat de nettowinst over
2002, exclusief buitengewone baten en lasten, op hetzelfde niveau zal uitkomen
als in 2001 en derhalve in overeenstemming zal zijn met de prognose aan het
begin van het jaar.
ABN AMRO GROEP
(in miljoenen euro's)
2002 zes maanden
K2 K1 mut in % 2002 2001 mut in %
Rente 2.499 2.661 -6,1 5.160 4.922 4,8
Opbrengsten uit
deelnemingen 102 104 -1,9 206 269 -23,4
Provisies 1.220 1.206 1,2 2.426 2.640 -8,1
Resultaat uit
financiële transacties 384 321 19,6 705 906 -22,2
Overige baten 519 452 14,8 971 697 39,3
Totaal baten 4.724 4.744 -0,4 9.468 9.434 0,4
Bedrijfslasten 3.330 3.396 -1,9 6.726 6.868 -2,1
Bedrijfsresultaat 1.394 1.348 3,4 2.742 2.566 6,9
Efficiency ratio 70,5% 71,6% 71,0% 72,8%
Op groepsniveau is in de eerste helft van het jaar een goed bedrijfsresultaat
behaald. Dit resultaat is gerealiseerd in een economisch klimaat dat aanzienlijk
afweek van het klimaat in de eerste helft van 2001. De baten stegen in de eerste
helft van dit jaar met EUR 34 mln ofwel 0,4% tot EUR 9.468 mln. Het feit dat de
baten goed op peil zijn gebleven is, evenals in het verleden, illustratief voor
de goede mix van klanten en producten op groepsniveau.
In het tweede kwartaal lieten de baten een lichte daling van 0,4% ofwel EUR 20
mln zien tot EUR 4.724 mln. Evenals in het eerste kwartaal had het relatief
gunstige renteklimaat over het geheel genomen een positieve invloed op onze
retail- en asset gathering activiteiten, met name in de Verenigde Staten.
Hierdoor bleven de baten van de SBU Consumer & Commercial Clients (C& CC) in het
tweede kwartaal stabiel. Als zodanig zijn de baten uit de retail- en asset
gathering activiteiten een bepalende factor geweest voor de stabiliteit van de
totale batenstroom. De aanhoudende turbulentie op de aandelenmarkten en de
geringere activiteit aan onder meer het fusie- en overnamefront hebben duidelijk
gevolgen gehad voor onderdelen van ons wholesale banking bedrijf alsmede voor de
SBU Private Clients & Asset Management (PCAM). Bovendien werden de netto
rentebaten bij de SBU Wholesale Clients (WCS) door diverse factoren beïnvloed,
namelijk een aanpassing van de baten met terugwerkende kracht ten gunste van de
rentebaten van de BU Nederland (BU NL), een aanpassing van de waardering van
verkochte activa tegen marktwaarde en lagere marktgerelateerde rentebaten bij
Global Financial Markets (GFM). Wij merken hierbij op dat het gemiddelde
rendement op de kredietportefeuille in het afgelopen kwartaal is verbeterd, al
was dit niet voldoende om de daling van de totale netto rentebaten te
compenseren. Desondanks daalden de baten bij WCS slechts met 2,1%.
De bedrijfslasten van de groep zijn in het tweede kwartaal met 1,9% gedaald tot
EUR 3.330 mln. Deze daling was - voor een groot deel - gebaseerd op een forse
daling van de bedrijfslasten bij WCS. Kostenbeperkende maatregelen in het kader
van de herstructurering van WCS (het rationaliseringsproces binnen TOPS en het
besluit om de activiteiten in de Verenigde Staten op het gebied van Equities en
Corporate Finance voor de binnenlandse markt te beëindigen) hebben een
belangrijke bijdrage geleverd aan de verlaging van het kostenniveau. Hierdoor
zijn de lasten bij WCS in de eerste helft van 2002 gedaald met 10,7% en in het
tweede kwartaal met 8,6%. Bij C& CC zijn de lasten met 0,9% gestegen maar het
onderliggende patroon laat een gemengd beeld zien: in de Verenigde Staten en
Brazilië zijn de bedrijfslasten namelijk met respectievelijk 8,9% en 6,8%
gedaald. Hoewel de bedrijfslasten van de Business Unit Nederland (BU NL) over
het eerste halfjaar van 2002 met 0,5% zijn afgenomen, was er in het tweede
kwartaal sprake van een stijging van 13%. Deze stijging was grotendeels te
wijten aan incidentele factoren - een aanpassing met terugwerkende kracht met
betrekking tot WCS en kosten als gevolg van de conversie van het kantorennet.
Het bedrijfsresultaat van de groep is in de eerste helft van het jaar ten
opzichte van het eerste halfjaar van 2001 met 6,9% verbeterd en kwam in het
tweede kwartaal 3,4% hoger uit dan in het voorgaande kwartaal. In lijn hiermee
is de efficiency ratio in het tweede kwartaal met één procentpunt verbeterd tot
70,5%. Vergeleken met de eerste helft van vorig jaar is deze ratio met bijna 2
procentpunten verbeterd.
Het voorzieningenniveau is aanzienlijk toegenomen, namelijk tot EUR 583 mln in
het tweede kwartaal en EUR 973 mln in de eerste zes maanden. Dit betekent een
toename van 49,5% op kwartaalbasis en 87,1% op jaarbasis. Wij merken hierbij op
dat het voorzieningenniveau voor de eerste helft van het jaar (EUR 973 mln) in
overeenstemming is met de indicatie die wij eerder hebben afgegeven, d.w.z. in
dezelfde orde van grootte als in de tweede helft van vorig jaar (EUR 906 mln).
De forse toename van de voorzieningen in het tweede kwartaal werd veroorzaakt
door het ongekend grote aantal bedrijfsfaillissementen als gevolg van vermeende
frauduleuze praktijken dat zich in het tweede kwartaal voordeed. Wij verwachten
derhalve dat het niveau van de voorzieningen voor het gehele jaar iets hoger zal
uitkomen dan de EUR 1.600 mln waarvan wij eerder dit jaar nog uitgingen.
Ondanks het hogere voorzieningenniveau blijft de algehele kwaliteit van de
kredietportefeuille bevredigend. De gewogen gemiddelde UCR (Uniform Credit
Rating) - een maatstaf voor kredietrisico - blijft als zodanig binnen de
investment grade rating. Het percentage van de investment grade credits voor de
WCS portefeuille is verbeterd ondanks de vermindering van de naar risico gewogen
activa. Binnen C& CC is de achteruitgang van de kwaliteit van de MKB-portefeuille
gestabiliseerd en biedt het grote belang van hypotheken binnen de portefeuille
bescherming tegen een verdere verslechtering.
Gedurende het per 30 juni afgesloten kwartaal namen de naar risico gewogen
activa van de groep met EUR 20 mrd af tot EUR 250,5 mrd. Daarbij zijn totale
verplichtingen gereduceerd met EUR 100 miljard gedurende dezelfde periode. De
daling van de naar risico gewogen activa kwam voornamelijk voort uit een sterke
afname binnen WCS en een beperkte afname binnen C& CC. De vermindering van de
naar risico gewogen activa stemt in hoge mate overeen met de vorig jaar gegeven
indicaties in het kader van de herstructurering. Binnen WCS ligt het proces
duidelijk voor op schema en zal het voor 2004 gestelde doel (vermindering met
EUR 20 mrd) voor het einde van het jaar bereikt zijn. Er is inmiddels een nieuwe
doelstelling geformuleerd - een vermindering van de naar risico gewogen activa
tot EUR 70 mrd in 2004. Naar verwachting zal van dit bedrag EUR 40 mrd worden
toegewezen aan Loan Products en zal het resterende bedrag worden aangewend voor
Global Financial Markets (GFM) en Global Transaction Services (GTS). De naar
risico gewogen activa binnen Equities bedragen ongeveer EUR 2,5 mrd, het is niet
waarschijnlijk dat dit in de nabije toekomst materieel zal veranderen. Daarnaast
moet worden opgemerkt dat het huidige niveau van Value at Risk gebruik 40% van
de limiet bedraagt.
Gegeven de kwaliteit van de onderliggende activa en het sterke bedrijfsresultaat
van de groep, hebben wij alle vertrouwen in ons vermogen om het
voorzieningenniveau en ons Tier 1 vermogen op een niveau te handhaven dat in
overeenstemming is met onze AA-rating.
In het per 30 juni afgesloten kwartaal is de BIS ratio voor het kernvermogen
(Tier 1) licht verbeterd met 2 basispunten tot 7,15%; de BIS ratio voor het
totale toetsingsvermogen bevond zich op een bevredigend niveau van 10,80%.
Hierin is de negatieve invloed van de waardedaling van de Braziliaanse real op
het kernvermogen meegenomen (19 basispunten). Ons valutarisico met betrekking
tot de US dollar is volledig afgedekt qua kapitaal ratio en winst.
Gegeven de sterke en goed op peil blijvende kasstroom uit bedrijfsactiviteiten,
de kwaliteit van de onderliggende activa en het niveau van de ingehouden winst
(ruim 60%) hebben wij er alle vertrouwen in dat wij onze ratio's voor het
kernvermogen en het totale toetsingsvermogen verder kunnen verbeteren.
De kostenbesparingen die samenhangen met de herstructurering liggen op schema.
Tot op heden is in totaal een bedrag van EUR 783 mln ten laste gebracht van de
herstructureringsvoorziening van EUR 1.100 mln, waarvan EUR 247 mln door C& CC,
EUR 518 mln door WCS en EUR 18 mln door PCAM.
SBU CONSUMER & COMMERCIAL CLIENTS
(in miljoenen euro's)
2002 zes maanden
K2 K1 mut in % 2002 2001 mut in %
Rente 1.724 1.815 -5,0 3.539 3.439 2,9
Provisies 464 435 6,7 899 942 -4,6
Resultaat uit
financiële transacties 43 89 -51,7 132 83 59,0
Overige baten 466 368 26,6 834 663 25,8
Totaal baten 2.697 2.707 -0,4 5.404 5.127 5,4
Bedrijfslasten 1.758 1.743 0,9 3.501 3.462 1,1
Bedrijfsresultaat 939 964 -2,6 1.903 1.665 14,3
Waardeveranderingen
van vorderingen 232 255 -9,0 487 396 23,0
Waardeveranderingen van
financiële vaste activa 4 4
Bedrijfsresultaat
voor belastingen 703 709 -0,8 1.412 1.269 11,3
Belastingen 146 230 -36,5 376 306 22,9
Winst na belastingen 557 479 16,3 1.036 963 7,6
Belang van derden 6 7 -14,3 13 63 -79,4
Nettowinst 551 472 16,7 1.023 900 13,7
Efficiency ratio 65,2% 64,4% 64,8% 67,5%
30 jun.02 31 mrt.02 mut in % 30 jun.02 31 dec.01 mut in %
Medewerkers
(fte's) 72.593 72.771 -0,2 72.593 73.736 -1,6
(in miljarden euro's)
Balanstotaal 237,5 247,6 -4,1 237,5 242,8 -2,2
Naar risico gewogen
activa 148,5 159,1 -6,7 148,5 158,2 -6,1
De SBU Consumer & Commercial Clients (C& CC) heeft gedurende de eerste zes
maanden van 2002 een goed resultaat gerealiseerd. Ondanks de moeilijke
marktomstandigheden stegen de baten met 5,4% tot EUR 5.404 mln, terwijl de
lasten met slechts 1,1% toenamen, tot EUR 3.501 mln. Hierdoor verbeterde het
bedrijfsresultaat met 14,3% tot EUR 1.903 mln. Valutabewegingen, met name de
waardestijging van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar en de
Braziliaanse real, hebben in het tweede kwartaal een wezenlijk effect gehad op
het resultaat van de SBU. Op groepsniveau werd dit effect echter grotendeels
geneutraliseerd doordat valutaposities op grote schaal waren afgedekt. Gegeven
de specifieke kenmerken van de Braziliaanse markt merken wij op dat de
belastingdruk ofwel fiscale efficiency als een integraal onderdeel van de
operationele efficiency van ons Braziliaans bedrijf moet worden beschouwd.
De baten en lasten bleven in het tweede kwartaal van 2002 nagenoeg gelijk, op
een niveau van respectievelijk EUR 2.697 mln en EUR 1.758 mln. Zoals besproken
bij het groepsresultaat, werd het bedrijfsresultaat van C& CC in het tweede
kwartaal beïnvloed door dezelfde factoren, namelijk ongunstige valutabewegingen
en eenmalige bedrijfslasten. Ondanks de ontwikkelingen in Brazilië daalde het
voorzieningenniveau van de SBU in het tweede kwartaal met 9,0% tot EUR 232 mln
dankzij lagere voorzieningen in Nederland. De post belastingen is in het tweede
kwartaal fors gedaald (-36,5%) tot EUR 146 mln, voornamelijk dankzij Brazilië.
Hierdoor is de nettowinst over het kwartaal met 16,7% gestegen tot EUR 551 mln.
Business Unit Nederland (zie bijlage 4)
Het bedrijfsresultaat van de Business Unit Nederland (BU NL) is in het eerste
halfjaar van 2002 ten opzichte van dezelfde periode van vorig jaar sterk
verbeterd (+72,8%). Deze forse toename is vooral te danken aan de sterke
stijging van de netto rentebaten terwijl de bedrijfslasten nagenoeg onveranderd
bleven (-0,5%).
Het onderliggende bedrijfsresultaat (excl. eenmalige baten en lasten) van de BU
NL in het tweede kwartaal was goed. Met name de stijging van de baten en het
relatief lage niveau van de voorzieningen zijn bemoedigend. De richting waarin
de baten en bedrijfslasten zich ontwikkelen is positief.
De baten stegen ten opzichte van het voorgaande kwartaal met 8,6% tot EUR 809
mln. Vergeleken met dezelfde periode van 2001 waren de baten 10,1% ofwel EUR 74
mln hoger. De ontwikkeling van de baten van de BU NL gedurende het tweede
kwartaal van dit jaar werd bepaald door drie factoren, namelijk een toename van
de netto rentebaten, een aanpassing met terugwerkende kracht door WCS van een
bedrag van EUR 13 mln aan de BU NL en een eenmalige bate in verband met de
verkoop van onroerend goed dat niet diende voor eigen gebruik. Gegeven de
huidige turbulentie op de aandelenmarkten verruilen klanten begrijpelijkerwijs
hun aandelenbeleggingen voor een deel voor korte of middellange deposito's; met
name de BU NL heeft geprofiteerd van de hieruit voortvloeiende toename van de
netto rentebaten.
De bedrijfslasten zijn ten opzichte van het voorgaande kwartaal met 13,0%
gestegen tot EUR 686 mln. Deze stijging was het gevolg van: de bovengenoemde
aanpassing met terugwerkende kracht van zowel kosten als baten met betrekking
tot WCS, de conversie van bestaande kantoren tot bankshops en advieskantoren,
het vertrek van medewerkers in het kader van het herstructureringsprogramma en
de CAO loonstijging. Exclusief de aanpassing met terugwerkende kracht met
betrekking tot WCS, zouden de lasten ten opzichte van het vorige kwartaal met
3,1% zijn gestegen. De kostenbesparing als gevolg van de vertrekregeling werd
grotendeels geneutraliseerd door de conversie van het kantorennet. Het
kostenniveau zal in de tweede helft van het jaar lager zijn dan in het eerste
halfjaar van 2002.
Als gevolg van bovengenoemde ontwikkelingen is het bedrijfsresultaat in het
tweede kwartaal ten opzichte van het eerste kwartaal met 10,9% gedaald tot EUR
123 mln. De efficiency ratio nam hierdoor met meer dan 3 procentpunten toe tot
84,8%. In aanmerking nemend dat het kostenniveau sterk werd beïnvloed door
eenmalige posten, zijn wij tevreden over de onderliggende ontwikkeling van de
operationele efficiency. Wij verwachten derhalve dat het bedrijfsresultaat zich
conform de eerdere prognoses en geraamde kostenbesparingen zal ontwikkelen.
Doordat er in de MKB-portefeuille geen sprake was van grote
bedrijfsfaillissementen zijn de voorzieningen in het tweede kwartaal met 40,7%
gedaald tot EUR 32 mln. Wij verwachten dat het voorzieningenniveau in de tweede
helft van het jaar constant zal zijn ten opzichte van het niveau in de eerste
helft van dit jaar.
Voortgang van herstructureringsprogramma binnen BU Nederland
De implementatie van het herstructureringsprogramma van de BU NL verloopt
volgens schema. In totaal hebben 6.673 medewerkers gekozen voor de vrijwillige
vertrekregeling. Hiervan had aan het eind van het tweede kwartaal 52% de bank
verlaten. Verwacht wordt dat de geleidelijke uitstroom gedurende de tweede helft
van het jaar zal aanhouden, met tot slot een piek in januari 2003. De BU NL
verwacht dat door de implementatie van het herstructureringsprogramma vanaf
2004 een blijvende kostenbesparing van circa EUR 400 mln gerealiseerd zal
worden.
De sluiting van kantoren verloopt volgens schema. In totaal zijn er sinds de
start van het herstructureringsprogramma 239 kantoren gesloten, waarvan 39 in
het tweede kwartaal. In de tweede helft van het jaar zullen nog eens 10 kantoren
worden gesloten. Conform het nieuwe bedieningsconcept is de conversie van de
overgebleven kantoren tot bankshops en advieskantoren voortgezet. Binnen het
Nederlandse kantorennet zijn 240 kantoren omgezet in 207 bankshops en 33
advieskantoren. Tot op heden is het verloop van klanten geringer dan verwacht en
heeft de conversie geen negatieve invloed gehad op het marktaandeel. Van de
herstructureringsvoorziening van EUR 423 mln voor de BU NL is tot op heden EUR
168,6 mln gebruikt.
Een belangrijk element van het nieuwe bedieningsconcept is de migratie van
klanten naar een multi-channel platform. In dit verband verloopt de ontwikkeling
van onze Internet-bankdiensten alleszins bevredigend. Eind juni 2002 hadden
ongeveer 700.000 klanten zich aangemeld voor onze Internet-bankdiensten. Dit
impliceert circa 10.000 nieuwe aanmeldingen per week. Hierdoor is het percentage
betalings- en effectentransacties dat via ons Internetkanaal wordt uitgevoerd
toegenomen tot 22%, vergeleken met 17% aan het einde van het eerste kwartaal van
2002. De toename van het aantal Internet-spaarrekeningen in het tweede kwartaal
met 30% is een bemoedigende ontwikkeling.
Business Unit Verenigde Staten (zie bijlage 4)
De Business Unit Verenigde Staten (BU VS) heeft in het eerste halfjaar van 2002
een goed resultaat geboekt. Het bedrijfsresultaat steeg met 16,8% dankzij een
sterke groei van de baten (+9,6%) bij een slechts matige toename van de
bedrijfslasten (+3,5%). De stijging van de baten in het eerste halfjaar kan met
name worden toegeschreven aan drie factoren: de algehele veerkracht van onze
activiteiten, de sterke toename van de hypotheekinkomsten als gevolg van de
grote vraag naar nieuwe hypotheken en de aanzienlijke waardestijging van de
mortgage servicing rights (rechten met betrekking tot het beheer van bestaande
hypotheken).
Het goede bedrijfsresultaat over het eerste kwartaal van dit jaar kon in het
tweede kwartaal worden doorgetrokken. Evenals in het eerste kwartaal had de
performance enerzijds duidelijk te lijden van de aanhoudend zwakke economie maar
werd anderzijds geprofiteerd van de hoge hypotheekproductie dankzij het gunstige
renteklimaat. Een andere belangrijke factor in dit kwartaal betrof de ongunstige
koersontwikkeling ten opzichte van de euro.
Als gevolg van deze ontwikkelingen daalden de baten in euro's in het tweede
kwartaal van 2002 met 1,4% tot EUR 1.163 mln. In dollars stegen de baten met
7,1%. Dit resultaat was gebaseerd op een hoge hypotheekproductie - in de vorm
van inkomsten uit de verkoop van nieuwe hypotheken en een hogere bijdrage
(inclusief een eenmalige bate als gevolg van de verkoop van mortgage servicing
rights van EUR 51 mln) van mortgage servicing rights (MSR). Wij merken hierbij
op dat het oversluiten van hypotheken in het tweede kwartaal stabiliseerde
doordat verdere renteverlagingen uitbleven. Gegeven de huidige economische
situatie, verwachten wij dat het renteklimaat gunstig zal blijven en dat
derhalve de hypotheekproductie in het derde kwartaal stabiel zal blijven.
De bedrijfslasten in euro's zijn in het afgelopen kwartaal met 8,9% gedaald tot
EUR 570 mln. In termen van Amerikaanse dollars zijn de bedrijfslasten met 1,1%
afgenomen. Dit is voornamelijk te danken aan lagere kosten uit hoofde van de
hypotheekactiviteiten.
Als gevolg van de hierboven beschreven factoren steeg het bedrijfsresultaat met
7,2% tot EUR 593 mln. In termen van Amerikaanse dollars steeg het
bedrijfsresultaat met 16,4%. In lijn hiermee is de efficiency ratio met ruim 4
procentpunten verbeterd tot 49,0%.
De voorzieningen namen in het tweede kwartaal met 7,4% toe tot EUR 130 mln ofwel
81 basispunten van de naar risico gewogen activa. De toename in basispunten valt
extra hoog uit doordat de naar risico gewogen activa in het afgelopen kwartaal
met 10,9% zijn afgenomen. De stijging op zich was te wijten aan verliezen binnen
de asset-based kredietportefeuille als gevolg van frauduleuze praktijken.
Ondanks de verslechtering in het tweede kwartaal zijn de onderliggende trends
stabiel en verwachten wij op grond hiervan een marginale verbetering van het
voorzieningenniveau.
Business Unit Brazilië (zie bijlage 4)
Ondanks de sterke volatiliteit van de markt in de eerste zes maanden en met name
het tweede kwartaal, heeft de Business Unit Brazilië een goed resultaat behaald
ten opzichte van het eerste halfjaar van 2001. In de eerste helft van 2002 namen
de baten (in euro's) toe met 3,7% en stegen de bedrijfslasten met 8,4%. Hierdoor
daalde het bedrijfsresultaat met 5,1%. In Braziliaanse real steeg het
bedrijfsresultaat met 1,7%.
In het tweede kwartaal werd de performance vooral gedrukt door negatieve
valutabewegingen en een vertraging van de groei van het kredietvolume als gevolg
van de onzekerheid in de markt. Om het in Brazilië geboekte resultaat op
adequate wijze te kunnen beoordelen moet de belastingdruk echter worden
beschouwd als een integraal onderdeel van de operationele efficiency van de BU
Brazilië.
In het tweede kwartaal daalden de baten ten opzichte van het voorgaande kwartaal
met 12,7% tot EUR 468 mln. Gecorrigeerd voor het valuta-omrekeneffect namen de
baten echter toe met 3.7%. De stabiliteit van de baten was te danken aan een
goed resultaat bij retail banking.
De bedrijfslasten daalden ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar met
6,8% tot EUR 331 mln. Uitgedrukt in Braziliaanse real namen de bedrijfslasten in
het tweede kwartaal van 2002 echter met 10,7% toe. Deze toename houdt
voornamelijk verband met hogere personeelskosten (looneisen, pensioenkosten en
toename van het aantal FTE's) en automatiseringskosten in verband met de opening
van nieuwe kantoren.
Als gevolg van de beschreven ontwikkeling van de baten en lasten daalde het
bedrijfsresultaat in het tweede kwartaal met 24,3% tot EUR 137 mln. De
efficiency ratio verslechterde gedurende deze periode met 4,5 procentpunten tot
een teleurstellend niveau van 70,7%. Het in hoog tempo veranderende economische
klimaat heeft geleid tot een batenniveau dat lager is dan verwacht. Ons streven
blijft onverminderd gericht op het in lijn brengen van de kosten met de
verwachte baten, zodat een lagere efficiency ratio wordt zeker gesteld.
De belastingdruk is in het afgelopen kwartaal echter aanzienlijk gedaald, wat
heeft geresulteerd in een belastingcompensatie van EUR 67 mln. Dit is voor een
groot deel toe te schrijven aan het feit dat de netto belastingpositie in
Brazilië positief werd beïnvloed door de gemiddelde waardedaling van de
Braziliaanse real ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Dankzij de
belastingcompensatie had de herkapitalisatie van Bandepe een positief effect op
de netto belastingpositie. Hierdoor steeg de nettowinst ten opzichte van het
voorgaande kwartaal met 68,2% ofwel EUR 58 mln, tot EUR 143 mln.
Gedurende het tweede kwartaal van 2002 daalden de voorzieningen met 3,4% tot EUR
57 mln. In de lokale valuta namen de voorzieningen echter met 14,7% toe. Deze
ontwikkeling is vooral te wijten aan de lichte toename van het percentage
achterstallige vorderingen met betrekking tot debetstanden, persoonlijke
leningen en credit cards. Gegeven de huidige economische omstandigheden
verwachten wij niet dat het voorzieningenniveau in de resterende kwartalen van
dit jaar zal verbeteren.
Doordat onze positie in Braziliaanse staatsleningen in Braziliaanse real is,
ondervindt de bank geen gevolgen van de schommelingen van de wisselkoers. Als
zodanig is het de uitgevende partij die is blootgesteld aan de fluctuaties van
de Braziliaanse real.
Business Unit Rest van de Wereld (zie bijlage 4)
De resterende retail activiteiten buiten de drie thuismarkten lieten in het
tweede kwartaal van 2002 een goed resultaat zien
De baten stegen met 4.0% tot EUR 257 mln, vergeleken met EUR 247 mln in het
eerste kwartaal. De bedrijfslasten stegen in dezelfde periode met 10,3% van EUR
155 mln tot EUR 171 mln. Deze stijging is voornamelijk toe te schrijven aan de
herallocatie met terugwerkende kracht van overheadkosten. Dit drukte het
bedrijfsresultaat met EUR 6 mln.
Doordat er geen sprake was van grote faillissementen daalden de voorzieningen
met 38,1% ofwel EUR 8 mln, wat de bovengenoemde ontwikkelingen ruimschoots
compenseerde.
Opgemerkt moet worden dat New Growth Markets, de business unit waarin
toekomstige investeringen en groei zijn samengebracht, uitstekend heeft
gepresteerd in de eerste zes maanden van dit jaar. Het bedrijfsresultaat
verbeterde met 157% in vergelijking met dezelfde periode van 2001.
SBU WHOLESALE CLIENTS
(in miljoenen euro's)
2002 zes maanden
K2 K1 mut in % 2002 2001 mut in %
Rente 525 598 -12,2 1.123 1.099 2,2
Provisies 470 462 1,7 932 1.116 -16,5
Resultaat uit
financiële transacties 304 234 29,9 538 847 -36,5
Overige baten 56 90 -37,8 146 86 69,8
Totaal baten 1.355 1.384 -2,1 2.739 3.148 -13,0
Bedrijfslasten 1.154 1.263 -8,6 2.417 2.706 -10,7
Bedrijfsresultaat 201 121 66,1 322 442 -27,1
Waardeveranderingen
van vorderingen 345 111 210,8 456 132 245,5
Waardeveranderingen van
financiële vaste activa 1 -1 19
Bedrijfsresultaat
voor belastingen -145 11 -134 291
Belastingen -22 -10 120,0 -32 99
Bedrijfsresultaat na
belastingen -123 21 -102 192
Buitengewoon resultaat
na belastingen -205 -205
Winst na belastingen -123 -184 -33,2 -307 192
Belang van derden 2 4 -50,0 6 10 -40,0
Nettowinst -125 -188 -33,5 -313 182
Nettowinst excl.
buitengewoon resultaat -125 17 -108 182
Efficiency ratio 85,2% 91,3% 88,2% 86,0%
30 jun.02 31 mrt.02 mut in % 30 jun.02 31 dec.01 mut in %
Medewerkers
(fte's) 20.957 22.194 -5,6 20.957 22.423 -6,5
(in miljarden euro's)
Balanstotaal 290,8 296,6 -2,0 290,8 294,7 -1,3
Naar risico
gewogen activa 83,8 90,4 -7,3 83,8 95,2 -12,0
De marktomstandigheden bleven moeilijk in de eerste helft van 2002 en zijn
duidelijk van invloed geweest op de inkomsten van de SBU Wholesale Clients
(WCS). De nettowinst is gedaald doordat de zwakke marktomstandigheden de baten
drukten; het niet nakomen van betalingsverplichtingen door bedrijven dwong ons
tot het treffen van hogere voorzieningen. Hoewel de negatieve gevolgen van de
zwakke markten voor Equities en Corporate Finance gedeeltelijk gecompenseerd
werden door de inkomsten uit onze flowproducten, daalden de baten toch met
13,0%. Om het effect van de lagere baten op het bedrijfsresultaat te beperken
hebben we forse maatregelen genomen om de kosten te beperken. Deze maatregelen
begonnen in de eerste helft van dit jaar duidelijk effect te sorteren - de
bedrijfslasten daalden met ruim 10% ten opzichte van vorig jaar. Wij verwachten
dat in de tweede helft van 2002 en in 2003 nog meer voordelen zichtbaar zullen
worden. Aangezien de markten naar verwachting zwak zullen blijven, worden extra
maatregelen getroffen - zoals uiteengezet in de Brief aan de Aandeelhouder - om
ervoor te zorgen dat de lasten in de pas blijven lopen met de verwachte
batenontwikkeling.
De baten bleven in het tweede kwartaal van dit jaar relatief goed op peil.
Ondanks de zwakke ontwikkeling van de kapitaalmarkten en de beëindiging in maart
van de activiteiten in de Verenigde Staten op het gebied van Equities en
Corporate Finance voor de binnenlandse markt, bleef de daling van de baten
beperkt tot slechts 2,1%. Dit was mede te danken aan het toenemende belang van
producten die een vaste inkomstenstroom genereren en minder gevoelig zijn voor
de economische vertraging en zwakke marktomstandigheden.
Voor wat betreft de afzonderlijke batenposten zijn de netto rentebaten in het
tweede kwartaal ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar gedaald met
12,2% tot EUR 525 mln. Dit was grotendeels het gevolg van een aanpassing met
terugwerkende kracht van de netto rentebaten die aan de BU Nederland moest
worden afgedragen, een aanpassing van de waardering van verkochte activa tegen
marktwaarde en lagere marktgerelateerde netto rentebaten bij GFM. De provisies
bedroegen in het tweede kwartaal EUR 470 mln, een toename van 1,7% ten opzichte
van het eerste kwartaal. Deze stijging was te danken aan de sterke batengroei
binnen GTS en aan een aantal grote fusie & overname transacties. De baten uit
financiële transacties stegen in het tweede kwartaal met 29,9% ten opzichte van
het eerste kwartaal. Dit was voor een deel te danken aan de sterke batengroei
bij Global Financial Markets (GFM), dat haar goede performance in 2002 heeft
voortgezet.
De bedrijfslasten zijn in het tweede kwartaal ten opzichte van het eerste
kwartaal met 8,6% gedaald tot EUR 1.154 mln. De maatregelen die het afgelopen
jaar zijn genomen beginnen duidelijk vruchten af te werpen. De sterke daling van
de lasten kan grotendeels worden verklaard door de beëindiging in maart van de
activiteiten in de Verenigde Staten op het gebied van Equities en Corporate
Finance voor de binnenlandse markt en door kostenbesparingen bij Technology,
Operations and Property Services (TOPS). Behalve door deze
kostenbesparingsacties zijn de lasten verminderd dankzij een stringente
kostenbeheersing bij alle client en product business units. Wij verwachten dat
de lasten in de tweede helft van het jaar met nog eens 5% (ten minste EUR 100
mln) zullen dalen.
In het tweede kwartaal nam het aantal medewerkers af met 1.237 FTE's tot 20.957
FTE's. De vermindering van het personeelsbestand is het gevolg van drie
factoren: de beëindiging van de activiteiten in de Verenigde Staten op het
gebied van Equities en Corporate Finance voor de binnenlandse markt, de
stroomlijning van de activiteiten van TOPS en het verminderen van de overlap
tussen client en product business units.
De relatief stabiele baten hebben samen met de sterke daling van de
bedrijfslasten geresulteerd in een stijging van het bedrijfsresultaat met 66,1%
tot EUR 201 mln. De efficiency ratio is met ruim 6 procentpunten verbeterd, van
91,3% in het eerste kwartaal tot 85,2% in het tweede kwartaal.
Het niveau van de voorzieningen is gestegen van EUR 111 mln in het eerste
kwartaal naar EUR 345 mln in het tweede kwartaal. Deze sterke stijging is het
gevolg van diverse grote bedrijfsfaillissementen. De algehele kwaliteit van de
WCS kredietportefeuille blijft solide en de spreiding blijft goed ondanks de
vermindering van de naar risico gewogen activa. De kwaliteit van de portefeuille
als zodanig is verbeterd sinds de vermindering van de naar risico gewogen
activa. In juni had 81% van de totale zakelijke kredietportefeuille van WCS een
investment grade rating, tegenover 80% in maart.
De uitvoering van ons ambitieuze plan het niveau van de naar risico gewogen
activa in de periode tot eind 2004 met EUR 20 mrd te verminderen, loopt voor op
schema. In het afgelopen jaar zijn de naar risico gewogen activa met 19,1%
verminderd, van EUR 102,3 mrd in juni 2001 (gecorrigeerd voor de overheveling
van klanten van C& CC naar WCS) naar EUR 83,8 mrd in juni 2002. Wij merken
hierbij op dat de relatief sterke daling van de naar risico gewogen activa in
het tweede kwartaal ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar mede te
danken was aan valutaire ontwikkelingen. Circa 70% van de vermindering komt voor
rekening van de kredietportefeuille, die nu ongeveer 60% van de totale naar
risico gewogen activa binnen WCS vertegenwoordigt. Het grootste deel van de
overige naar risico gewogen activa heeft betrekking op andere activiteiten die
een vaste inkomstenstroom genereren, zoals GTS en GFM. Gegeven het tempo waarin
de vermindering momenteel verloopt, verwachten wij dat de naar risico gewogen
activa aan het eind van het jaar EUR 80 mrd zullen bedragen. Derhalve is er een
nieuwe doelstelling geformuleerd - een extra vermindering van de naar risico
gewogen activa naar EUR 70 mrd in de periode tot eind 2004. Van dit bedrag zal
circa EUR 40 mrd worden toegewezen aan Loan Products en het resterende bedrag
aan GFM en GTS. Het percentage van investment grade credits in de Wholesale
portefeuille is toegenomen ondanks de reductie van naar risico gewogen activa.
Daarnaast moet worden opgemerkt dat het huidige niveau van Value at Risk, 40%
van de limiet bedraagt.
Client Business Units
De sterkere klantgerichtheid heeft geresulteerd in een verdieping van onze
relatie met de door ons geselecteerde Key en Priority klantengroepen. Mede
hierdoor bleven de klantgerelateerde baten op peil ondanks het feit dat de
marktomstandigheden moeilijker waren dan in de overeenkomstige periode van 2001.
Het gedeelte van de baten van WCS dat wordt gegenereerd uit klantgerichte
activiteiten is in de eerste helft van 2002 toegenomen ten opzichte van 2001.
Dit is vooral merkbaar in het productaanbod van GFM en GTS. Doordat een
geïntegreerd pakket corporate en investment banking producten en diensten wordt
aangeboden is tevens het gemiddelde aantal producten dat de door ons
geselecteerde klanten afnemen, toegenomen.
Dankzij de voortzetting van ons actieve beleid om beschikbaar kapitaal aan te
wenden ten behoeve van ons sterke Europese klantenbestand kon de vermindering
van de naar risico gewogen activa sneller verlopen dan gepland. Dit ging niet
ten koste ging van de relatie met belangrijke klanten terwijl het
totaalrendement op jaarbasis is toegenomen. Het aandeel van de baten dat wordt
gegenereerd door Priority en Key klanten is toegenomen tot ruim 60% van de
klantgerelateerde baten.
Financial Institutions & Public Sector blijft de grootste en meest succesvolle
Client BU. Daarnaast zijn de Corporate BU's in een grote diversiteit van
sectoren actief, met name in Integrated Energy.
Product Business Units
De baten van de BU Global Financial Markets (GFM) lieten in het tweede kwartaal
een sterke stijging zien ten opzichte van het eerste kwartaal van 2002, ondanks
de aanhoudende nervositeit op de markt voor niet-overheidsobligaties in de
nasleep van de Enron- en Worldcom-affaires. Ook het afgelopen kwartaal leverden
de geldmarktactiviteiten, de valutahandel en securitisatie een sterke bijdrage
aan het resultaat. Onze andere klantgerelateerde activiteiten hebben een goed
kwartaal achter de rug, waarbij de derivatenhandel en
provisie genererende handel in gesyndiceerde leningen en vastrentende waarden
met een hoge credit rating een uitstekend resultaat opleverden. Binnen het
laatstgenoemde segment haalde ABN AMRO haar grootste emissiemandaat ooit binnen
en drong de bank door tot de top 3 in de ranglijst van emissies van
euro-obligaties.
Binnen GTS lieten de baten in het tweede kwartaal van 2002 eveneens een stijging
zien. Dit was vooral te danken aan een stijging van de baten uit handelsdiensten
en bewaardiensten (custody). Om de toonaangevende positie van ABN AMRO op het
gebied van global custody verder te versterken, kondigden ABN AMRO en Mellon in
juli aan dat overeenstemming is bereikt om de bestaande samenwerking op het
gebied van marketing voor global custody en aanverwante diensten te
formaliseren. Hiertoe zal een nieuwe onderneming worden opgericht onder de naam
ABN AMRO Mellon Global Securities.
Bij Loan Products bleven de baten in het tweede kwartaal relatief stabiel maar
werd het resultaat negatief beïnvloed door hogere voorzieningen. De netto
rentebaten bij Loan Products vertoonden een lichte daling als gevolg van de
vermindering van de naar risico gewogen activa ten opzichte van het eerste
kwartaal met 8,6% tot EUR 49 mrd. De naar risico gewogen activa worden
teruggebracht door onrendabele leningen niet te verlengen (en dus uit de boeken
te halen) en door de verkoop van secundaire leningen. Het valuta-effect leverde
eveneens een positieve bijdrage. De daling van de naar risico gewogen activa is
conform de strategie om het beschikbare kapitaal aan te wenden voor activiteiten
die voldoende rendement opleveren. De actieve toepassing van het Loan Pricing
Tool door Client Coverage heeft dit jaar in hogere rendementen geresulteerd.
Bovendien was er sprake van een succesvolle cross-selling van Loan Products door
GFM en GTS.
De baten van Equities waren in het tweede kwartaal aanzienlijk lager dan in het
vorige kwartaal. Dit werd voor een deel veroorzaakt door de beëindiging van de
activiteiten in de Verenigde Staten op het gebied van binnenlandse
aandelenhandel. Bovendien was er gedurende het gehele kwartaal sprake van
moeilijke marktomstandigheden, die zorgden voor een daling van de baten uit de
handel in aandelenderivaten en Europese handelsactiviteiten, vooral gedurende de
periode van grote volatiliteit in juni. Het nog altijd relatief lage niveau van
de baten van Corporate Finance weerspiegelt de zwakke marktsituatie. Het
afgelopen kwartaal bleven de baten stabiel, deels dankzij hogere baten uit
fusies & overnames door een aantal grote transacties in onder meer de
energiesector. Voorts trad ABN AMRO met succes op als syndicaatsleider voor de
grootste beursintroductie in de telecomsector in Azië. De lasten van Equities en
Corporate Finance zijn in het tweede kwartaal sterk gedaald, vooral dankzij de
beëindiging van de activiteiten in de Verenigde Staten. Sales en Trading
profiteerden bovendien van verdere kostenbesparingen. Naar verwachting zullen de
moeilijke marktomstandigheden in de tweede helft van het jaar aanhouden. Wij
verwachten echter ook dat de lasten zullen afnemen dankzij verdere
kostenbesparende maatregelen. Als gevolg van de in de afgelopen twaalf maanden
genomen maatregelen (inclusief de vandaag aangekondigde maatregelen) zullen
Corporate Finance en Equities naar verwachting winstgevend zijn, zelfs in de
huidige moeilijke omstandigheden.
De BU Private Equity realiseerde in het tweede kwartaal lagere baten dan in het
eerste kwartaal. De marktomstandigheden zijn nog steeds zwak en de
mogelijkheden voor de verkoop van participaties zijn beperkt. De daling van de
baten kan voornamelijk worden toegeschreven aan een toename van de afboekingen
in het afgelopen kwartaal; van EUR 35 mln in het eerste kwartaal van dit jaar
tot EUR 65 mln in het tweede kwartaal. Het grootste deel van de afboekingen
heeft betrekking op de TMT-sector en weerspiegelt de slechte gang van zaken
binnen de markt voor technologie- en telecombedrijven. Wij merken op dat de
afboekingen met betrekking tot Private Equity aan de batenkant tot uiting komen
in de post "resultaat uit financiële transacties". Aangezien de
marktomstandigheden waarschijnlijk zwak zullen blijven, zullen de afboekingen in
de tweede helft van het jaar naar verwachting hoog blijven. Bij nieuwe
participaties zullen wij vooral instappen in bedrijven met een gezonde basis die
zich in een verder gevorderd ontwikkelingsstadium of de buy-out fase bevinden.
Het aandeel van Venture Capital in onze totale participatieportefeuille zal
worden verminderd van het huidige niveau van ongeveer 18% tot maximaal 15%.
Voortgang van het herstructureringsprogramma
Zoals uiteengezet in de Brief aan de Aandeelhouder verloopt het
herstructureringsprogramma binnen WCS volgens schema. De voorgenomen
terugtrekking uit 11 landen is inmiddels afgerond. Het
kostenbesparingsprogramma bij TOPS zal in de periode tot 2002 een besparing van
EUR 432 mln (geannualiseerd) opleveren. Hiervan is tot op heden EUR 294 mln op
jaarbasis gerealiseerd. Bij TOPS wordt gekeken naar mogelijkheden voor verdere
kostenbesparingen. De reikwijdte van een mogelijke uitbesteding van technologie
is inmiddels vastgesteld. In de loop van het jaar zal definitieve besluitvorming
volgen na consultatie van de betreffende ondernemingsraden en vakbonden.
Verfijning van het bestaande model
Aanvullend zullen maatregelen worden genomen om de focus van WCS verder aan te
scherpen. De achterliggende gedachte is dat wij onze klanten beter willen
bedienen door onze positie in de activiteiten op het gebied van schuldpapier en
werkkapitaal verder te versterken en de noodzakelijke capaciteit in Equities en
Corporate Finance in stand te houden in gebieden waar wij sterk zijn. Met onze
sterke positie in de door ons gekozen klantensegmenten en ons netwerk als
uitgangspunt, zal het volledige productaanbod van WCS gehergroepeerd worden in
drie clusters: geïntegreerde kredietproducten (toegespitst op GFM en Loan
Products), werkkapitaal (toegespitst op GTS) en Equities en Corporate Finance.
SBU PRIVATE CLIENTS & ASSET MANAGEMENT
(in miljoenen euro's) 2002 Zes maanden
K2 K1 mut in % 2002 2001 mut in %
Rente 97 99 -2,0 196 160 22,5
Provisies 240 263 -8,7 503 497 1,2
Resultaat uit
financiële transacties 14 6 133,3 20 20
Overige baten 5 16 -68,8 21 42 -50,0
Totaal baten 356 384 -7,3 740 719 2,9
Bedrijfslasten 289 270 7,0 559 552 1,3
Bedrijfsresultaat 67 114 -41,2 181 167 8,4
Waardeveranderingen
van vorderingen 1 1 2 -50,0
Waardeveranderingen van
financiële vaste activa 2 -1 1
Bedrijfsresultaat voor
belastingen 65 114 -43,0 179 165 8,5
Belastingen 24 42 -42,9 66 56 17,9
Winst na belastingen 41 72 -43,1 113 109 3,7
Belang van derden 1 1 3 -66,7
Nettowinst 41 71 -42,3 112 106 5,7
Efficiency ratio 81,2% 70,3% 75,5% 76,7%
30 jun.02 31 mrt.02 mut in % 30 jun.02 31 dec.01 mut in %
Medewerkers
(fte's) 5.961 5.907 0,9 5.961 5.879 1,4
(in miljarden euro's)
Balanstotaal 16,9 16,7 1,2 16,9 16,7 1,2
Naar risico
gewogen activa 6,2 6,5 -4,6 6,2 6,5 -4,6
Hoewel de SBU Private Clients & Asset Management (PCAM) in de eerste helft van
2002 duidelijk werd geraakt door de slechte marktomstandigheden, is zij erin
geslaagd een hoger resultaat te realiseren dan in het eerste halfjaar van 2001.
Deze sterke performance kan voornamelijk worden toegeschreven aan hogere netto
rentebaten dankzij het gunstige renteklimaat en relatief stabiele provisies.
Bovendien was PCAM in staat de bedrijfslasten in het eerste halfjaar van 2002 op
het niveau van vorig jaar te handhaven. Hierdoor verbeterde het
bedrijfsresultaat in het eerste halfjaar van 2002 ten opzichte van de eerste
helft van 2001 met 8,4% tot EUR 181 mln.
In het eerste halfjaar van 2002 nam het beheerd vermogen binnen Asset Management
met 3,5% af tot EUR 166 mrd tegenover EUR 172 mrd eind 2001. Het "vermogen onder
administratie" binnen Private Clients daalde in dezelfde periode met 4,8% van
EUR 105 mrd tot EUR 100 mrd.
Private Clients (zie bijlage 5)
Het resultaat van Private Clients werd in het tweede kwartaal gedrukt door de
slechte marktomstandigheden en de geleidelijke afname van de activiteit in de
sector als gevolg van seizoenseffecten.
De baten daalden in het tweede kwartaal met 8,8% tot EUR 219 mln en zakten
hiermee terug tot het niveau van het tweede kwartaal van 2001. Deze teruggang
was voornamelijk te wijten aan lagere provisies en lagere overige baten. De
afname van de overige baten werd vooral veroorzaakt door noodzakelijke
herwaarderingen in verband met de heersende marktomstandigheden.
Gedurende de verslagperiode stegen de bedrijfslasten met 10,6% tot EUR 178 mln,
hetzelfde niveau als eind 2001. Deze toename is voor ongeveer de helft het
gevolg van diverse kosten die voortvloeiden uit onder meer de herallocatie met
terugwerkende kracht van kosten van het Corporate Centre (zie de paragraaf
Corporate Centre) en eenmalige herstructureringskosten. De andere helft kan
worden toegeschreven aan hogere marketingkosten en kosten in verband met de
introductie van nieuwe producten.
Gegeven de slechte marktomstandigheden en omdat wij van mening zijn dat het
huidige kostenniveau te hoog is, zijn wij bezig met een diepgaand onderzoek naar
verschillende mogelijkheden om dit niveau te verlagen. Daarbij richten wij ons
met name op Frankrijk, omdat de efficiency van private banking activiteiten
aldaar aanzienlijk lager is dan het gemiddelde van private banking activiteiten
elders.
Als gevolg van de ongunstige ontwikkeling van zowel de baten als de
bedrijfslasten daalde het bedrijfsresultaat in het tweede kwartaal van 2002 ten
opzichte van het voorgaande kwartaal met 48,1% tot EUR 41 mln.
In het tweede kwartaal van 2002 daalde het "vermogen onder administratie" met
6,5% tot EUR 100 mrd. Deze daling weerspiegelt vooral de zwakke ontwikkeling van
de aandelenmarkten alsmede het daaruit voortvloeiende gebrek aan activiteit in
de sector, waardoor de mogelijkheden voor het aantrekken van nieuw vermogen
werden beperkt.
Asset Management (zie bijlage 5)
Net als bij Private Clients werd ook het resultaat bij Asset Management
beïnvloed door de huidige malaise op de aandelenmarkten en de verminderde
belangstelling van retail en private banking klanten voor beleggingsproducten.
Als gevolg hiervan daalden de totale baten in het tweede kwartaal ten opzichte
van het voorgaande kwartaal met 4,9% tot EUR 137 mln. De sterkste daling deed
zich voor bij provisies (-9,7%).
Aan de kostenkant bleven de bedrijfslasten in het tweede kwartaal stabiel. Dit
weerspiegelt de aanhoudende inspanningen van het management om de kosten in de
hand te houden. De daling van de baten met EUR 7 mln in combinatie met de
stijging van de bedrijfslasten met EUR 2 mln resulteerde in een 25,7% lager
bedrijfsresultaat over het tweede kwartaal.
Het beheerd vermogen bedroeg per 30 juni 2002 EUR 166 mrd, een daling van 5,1%
ten opzichte van het niveau aan het eind van het voorgaande kwartaal. Exclusief
de EUR 13 mrd aan vermogen dat ABN AMRO in beheer heeft gekregen krachtens de
overeenkomst met Lansforsakringar Group (LF), daalde het beheerd vermogen in het
tweede kwartaal met 12,6%.
Door de verwerving van de portefeuille van LF is het gewicht van de
Institutionele Klanten binnen de totale portefeuille toegenomen tot 53%, terwijl
Fondsen en Private Clients respectievelijk 37% en 10% van het beheerd vermogen
uitmaken. De verdeling over beleggingscategorieën bleef gedurende de afgelopen
periode relatief stabiel: 49% van het vermogen was belegd in aandelen, 39% in
vastrentende waarden en 12% in liquiditeiten en overige.
Naast de transactie met LF heeft ABN AMRO aangekondigd dat overeenstemming is
bereikt om de activiteiten van Asset Management in het Verenigd Koninkrijk op
het gebied van fondsbeheer samen te voegen met die van Artemis Fund Managers.
Economische onzekerheden en volatiliteit op de financiële markten zullen in de
tweede helft van het jaar een uitdaging blijven vormen. Binnen de BU Asset
Management zullen derhalve alle noodzakelijke maatregelen worden genomen om
zeker te stellen dat de ontwikkeling van kosten en baten parallel blijven lopen.
ABN AMRO LEASE HOLDING
ABN AMRO Lease Holding slaagde erin het zeer goede resultaat dat werd geboekt in
het eerste halfjaar van 2001 te overtreffen. In de eerste helft van 2002 stegen
de baten ten opzichte van het eerste halfjaar van 2001 met 4,3% tot EUR 384 mln.
Deze batenstijging was te danken aan een toename van de netto rentebaten dankzij
het gunstige renteklimaat en een stijging van de provisies dankzij een hoger
gemiddeld beheerloon per voertuig.
De lasten stegen met 7,3% tot EUR 265 mln. Deze toename was voornamelijk het
gevolg van hogere personeelskosten en herstructureringskosten in verband met de
reorganisatie van een dochteronderneming van ABN AMRO Lease Holding (QEK).
Dit alles leidde tot een lichte daling van het bedrijfsresultaat over het eerste
halfjaar van 2002 met 2,5% tot EUR 119 mln. Dankzij een lagere belastingdruk -
een groter deel van de baten werd gerealiseerd in landen met een relatief laag
belastingtarief - nam de nettowinst met 2,6% toe tot EUR 79 mln.
Ten opzichte van ultimo 2001 is de waarde van de leaseportefeuille per eind juni
2002 constant gebleven op EUR 9,5 mrd.
Wij verwachten dat ABN AMRO Lease Holding in de tweede helft van het jaar, net
zoals in het verleden, een stabiele performance zal laten zien.
CORPORATE CENTRE
(in miljoenen euro's)
2002 zes maanden
K2 K1 2002 2001
Rente 89 84 173 106
Provisies -1 -1 -1
Resultaat uit financiële transacties 23 -8 15 -44
Overige baten 9 5 14 11
Totaal baten 121 80 201 72
Bedrijfslasten -6 -10 -16 -98
Bedrijfsresultaat 127 90 217 170
Waardeveranderingen van vorderingen 19 19 -19
Waardeveranderingen van financiële vaste activa 31 -13 18 -13
Bedrijfsresultaat voor belastingen 96 84 180 202
Belastingen 25 34 59 46
Bedrijfsresultaat na belastingen 71 50 121 156
Buitengewoon resultaat na belastingen 962
Winst na belastingen 71 50 121 1.118
Belang van derden 44 47 91 67
Nettowinst 27 3 30 1.051
Nettowinst excl. buitengewoon resultaat 27 3 30 89
30 jun.02 31 mrt.02 mut in % 30 jun.02 31 dec.01 mut in %
Medewerkers
(fte's) 552 595 -7,2 552 586 -5,8
(in miljarden euro's)
Balanstotaal 51,8 52,0 -0,4 51,8 42,9 20,7
Naar risico
gewogen activa 2,0 4,5 -55,6 2,0 3,5 -42,9
De performance van het Corporate Centre weerspiegelt het aanhoudend gunstige
renteklimaat en het positieve resultaat dat het afdekken van het valutarisico
van de Amerikaanse dollar heeft opgeleverd.
De toename van de totale baten met EUR 41 mln was vooral te danken aan de
stijging van het resultaat uit financiële transacties met EUR 31 mln. Deze
toename vloeit voort uit het positieve resultaat dat werd geboekt op het
afdekken van het valutarisico van de Amerikaanse dollar doordat de euro
aanzienlijk in waarde steeg ten opzichte van de Amerikaanse dollar.
Het "negatieve" lastenbedrag over het tweede kwartaal komt voort uit een
herallocatie met terugwerkende kracht van kosten aan de verschillende SBU's
(o.a. consultancy- en verzekeringskosten). In dit verband wijzen wij overigens
op ons beleid om de overgrote meerderheid van alle kosten die door het Corporate
Centre worden gemaakt door te berekenen aan de (S)BU's.
De post waardeveranderingen van financiële vaste activa weerspiegelt de
negatieve correcties die moesten worden uitgevoerd met betrekking tot de waarde
van de beleggingsportefeuille van de bank, een gevolg van de verdere
verslechtering van de situatie op de aandelenmarkten. De post belastingen werd
in het tweede kwartaal positief beïnvloed door een herallocatie van fiscale
lasten aan de BU VS. De forse vermindering van de naar risico gewogen activa kan
bovendien worden toegeschreven aan valutaomrekeneffecten en een herrubricering
van activa naar een lagere risicocategorie.
Zoals wij aangaven in het persbericht waarin wij de resultaten over het eerste
kwartaal van 2002 bekendmaakten, worden met ingang van 1 januari 2002 de kosten
van pensioenen en rechten na pensionering verantwoord volgens de
verslaggevingsregels in de Verenigde Staten (US GAAP). Als dit met ingang van 1
januari 2001 zou zijn gebeurd, zouden de bruto en netto pensioenlasten voor het
eerste halfjaar van 2001 respectievelijk EUR 114 mln en EUR 74 mln hoger zijn
uitgevallen.
DIVIDEND
Het interimdividend over 2002 is vastgesteld op EUR 0,45 per gewoon aandeel met
een nominale waarde van EUR 0,56. Het interimdividend kan naar keuze van de
aandeelhouder geheel in contanten worden ontvangen, dan wel volledig in aandelen
ten laste van de agioreserve. De verhouding tussen de waarde van het
stockdividend en het contante dividend zal op donderdag 29 augustus 2002 na
sluiting van de Amsterdam Exchanges worden vastgesteld op basis van het
gemiddelde van de hoogste en laagste notering van die dag, waarbij de waarde van
het stockdividend ongeveer gelijk zal zijn aan de waarde van het contante
dividend. De nieuwe gewone aandelen zijn gerechtigd tot het slotdividend over
2002 en het volledige dividend over volgende jaren. Vanaf vrijdag 9 augustus
2002 zal het gewone aandeel ex-dividend noteren. De keuzeperiode loopt van
maandag 12 augustus 2002 tot en met maandag 28 augustus 2002. Het
interimdividend over 2002 zal betaalbaar zijn met ingang van woensdag 4
september 2002. Gegeven de vooruitzichten zoals uiteengezet in de Brief aan de
Aandeelhouder verwachten wij dat het dividend over het gehele jaar in lijn zal
zijn met het dividend over vorig jaar.
Reacties
Om te kunnen reageren op artikelen dient u ingelogd te zijn.
Nog geen abonnee? Registreer gratis of bekijk onze abonnementen.