Van onze redacteuren

Banken kunnen zich onderscheiden door de financiering van duurzame energie mogelijk te maken. Dat is complexer dan het lijkt, ondanks de groene hype in de samenleving.

Aan innovaties in duurzame producten geen gebrek. Zonnecollectoren. Vloerbedekking en bureaustoelen van recyclebaar materiaal. Warmtepompen, zonneboilers, op een duurzame manier het afval van ziekenhuizen afvoeren en natuurlijk elektrische auto's.

De hype is groen, crisis of geen crisis. Het knelpunt in een doorbraak van deze producten vormt de financierbaarheid. Voor banken en leasemaatschappijen vormt duurzaamheid een lastig onderwerp vanwege het grote aantal onzekerheden.

Er is onzekerheid over de prijsontwikkeling van conventionele energie. Een hogere olieprijs leidt tot een betere businesscase voor alternatieve energiebronnen.

Er is onzekerheid over de technologische ontwikkeling. Er is altijd het risico dat iets wordt opgeleverd met de techniek van gisteren. Onlangs is in Heerhugowaard de Stad van de Zon geopend. Daar is geen gebruik gemaakt van warmte/koude opslag omdat die techniek bij de start van het project vijftien jaar geleden jaar geleden geen optie was vanwege de prijs.

Er is onzekerheid over de ontwikkeling van bijvoorbeeld de prijs van CO2 . Dat maakt de businesscase voor duurzame energie zonder uitstoot lastig. De perceptie verandert, bijvoorbeeld over het gebruik van biobrandstof. Onzekerheid over de restwaarde van een innovatie leidt ertoe dat een bank bijvoorbeeld een risico-opslag rekent voor een bedrijf dat zijn productiefaciliteit moderniseert, terwijl de fabrikant die met een verouderd en vervuilend machinepark blijft werken, wordt 'beloond' met een verhoudingsgewijs lagere rente.

Dat maakt ook het verhaal zo lastig voor bijvoorbeeld de aanschaf van zonnepanelen, vertelt Frank van Ooijen, die als corporate social responsibility-manager bij financieringsmaatschappij De Lage Landen zijn collega's duurzamer leert werken.

Als de subsidieregimes neerwaarts wijzigen, komen de fabrikanten in de problemen. En wordt ook de business-case van een leasecontract anders. 'Het grootste probleem is vaak de berekening van de restwaarde', erkent zijn collega Kusters van Banking Services & Carlease.

Toch heeft de Bossche leasemaatschappij onlangs de knop omgezet, al was er wel een duwtje van moedermaatschappij Rabobank voor nodig.

'Utrecht wilde dat we duurzamer gingen werken. Zelf hebben we het jarenlang beschouwd als een beperking van onze business, maar inmiddels zijn wij ervan overtuigd dat hier veel toekomst voor ons zit', zegt de vorig jaar aangetreden algemeen directeur Ronald Slaats. Hij erkent dat niet iedere klant het waardeert als zijn medewerkers met duurzame suggesties komen, maar het is overal bespreekbaar. 'Het verschilt ook per land. In Nederland verlangt de maatschappij het van je, vragen klanten erom. Maar je hebt ook een eigen verantwoordelijkheid.'

Neem nu zonnepanelen. Als de Lage landen erin slaagt de rekensommetjes zo te maken dat de financieringslast van zonnepanelen in combinatie met de energiebesparing en subsidie vergelijkbaar is met het bestaande kostenplaatje, ontstaat een situatie waarin een exploitant van onroerend goed of een onderneming bereid is deze stap te zetten.

Dankzij de leasecontracten is ook de focus van kopieermachinemakers verschoven van papieromzet naar duurzaamheid van de machines.

De financieringsdochter van de Rabo heeft een heel palet aan initiatieven om zich groen te onderscheiden. Om het wagenpark te verduurzamen biedt het niet alleen elektrische lease-auto's maar ook een groene oplossing voor het woon-werkverkeer van medewerkers die niet in aanmerking komen voor een leaseauto en met een oude, vervuilende wagen rijden. Zij kunnen een nieuwe en dus met de schoonste technologie uitgeruste kleine auto leasen in combinatie met een openbaarvervoerkaart. Er liggen plannen om windmolens te leasen en misschien ook wel zonnepanelen aan consumenten. 'Het is de keuze die elke bank heeft. Waar zet je je kapitaal voor in? Met duurzame projecten draag je een steentje bij aan de samenleving. Het is bovendien een onderscheidend signaal op de arbeidsmarkt waar jong talent kan kiezen bij welk bedrijf zij willen werken', aldus Slaats.

Een niet onbelangrijk neveneffect van deze strategische keuze is dat de Lage Landen hierdoor niet de prijsconcurrentie hoeft aan te gaan op de markt voor gestandaardiseerde leasecontracten. Dat is welbegrepen eigenbelang.

Zonnepanelenpark in Spanje, illustratie van de opmars van schone technologie