Jaap Goedegebuure

Een vergelijkbare gedaanteverwisseling doet zich voor in Jan Siebelinks Oscar. De hoofdpersoon van deze novelle beseft maar al te goed dat hij in de schaduw staat van vriend en collega Id. De twee zijn in 1936 aangesteld als docent op een Haags gym-nasium, maar terwijl Id daar furore maakt, kost het Oscar moeite om zijn plaats in de pikorde te bevechten. Id haalt met gemak zijn doctorsgraad, maar Oscar weet zijn proefschrift niet af te ronden. Ten slotte trouwt Id ook nog met Oscars aanbedene Esmée.

Wanneer de vrienden na het uitbreken van de oorlog onder de wapenen worden geroepen, draaien de verhoudingen 180 graden om. Id is nu de twijfelaar, Oscar de diehard. Na de Duitse inval worden ze gezamenlijk belast met een opdracht die hen dwars door de slagvelden van België en Frankrijk naar Londen moet brengen. Het lijkt waarachtig Soldaat van Oranje wel, met dit verschil dat Id eindigt als dode angsthaas en Id als een van kruitdamp genietende vechtjas.

Na de bevrijding keert Oscar in een Brits officiersuniform terug naar Den Haag en ziet daar Esmée terug, die dus weduwe is geworden. Hij wil haar alsnog tot de zijne maken, maar ze staat hem niet meer toe dan een gemeenschappelijke reis, ter reconstructie van de tocht die Id en Oscar in mei 1940 hebben gemaakt.

Siebelink wisselt het relaas van de missie van Id en Oscar af met de ervaringen van Oscar en Esmée bij de reprise in 1945. Hij suggereert daarbij veel, wat de spanning ten goede komt, maar hij herhaalt zich ook nog al eens, zonder dat duidelijk is wat daarvan de zin is. Binnen het bestek van deze novelle lopen al die herhalingen al snel uit op een vermoeiende cirkelgang.

Onder extreme omstandigheden kan een fletse persoonlijkheid veranderen in een kleurrijke figuur. Die les kunnen we trekken uit W.F. Hermans’ roman De donkere kamer van Damokles. Voor de oorlog is Henri Osewoudt een sullige sigarenboer, maar tijdens de Duitse bezetting ontpopt hij zich tot onverschrokken verzetsstrijder.Een vergelijkbare gedaanteverwisseling doet zich voor in Jan Siebelinks Oscar. De hoofdpersoon van deze novelle beseft maar al te goed dat hij in de schaduw staat van vriend en collega Id. De twee zijn in 1936 aangesteld als docent op een Haags gym-nasium, maar terwijl Id daar furore maakt, kost het Oscar moeite om zijn plaats in de pikorde te bevechten. Id haalt met gemak zijn doctorsgraad, maar Oscar weet zijn proefschrift niet af te ronden. Ten slotte trouwt Id ook nog met Oscars aanbedene Esmée.Wanneer de vrienden na het uitbreken van de oorlog onder de wapenen worden geroepen, draaien de verhoudingen 180 graden om. Id is nu de twijfelaar, Oscar de diehard. Na de Duitse inval worden ze gezamenlijk belast met een opdracht die hen dwars door de slagvelden van België en Frankrijk naar Londen moet brengen. Het lijkt waarachtig Soldaat van Oranje wel, met dit verschil dat Id eindigt als dode angsthaas en Id als een van kruitdamp genietende vechtjas.Na de bevrijding keert Oscar in een Brits officiersuniform terug naar Den Haag en ziet daar Esmée terug, die dus weduwe is geworden. Hij wil haar alsnog tot de zijne maken, maar ze staat hem niet meer toe dan een gemeenschappelijke reis, ter reconstructie van de tocht die Id en Oscar in mei 1940 hebben gemaakt.Siebelink wisselt het relaas van de missie van Id en Oscar af met de ervaringen van Oscar en Esmée bij de reprise in 1945. Hij suggereert daarbij veel, wat de spanning ten goede komt, maar hij herhaalt zich ook nog al eens, zonder dat duidelijk is wat daarvan de zin is. Binnen het bestek van deze novelle lopen al die herhalingen al snel uit op een vermoeiende cirkelgang.

Wanneer de vrienden onder de wapenen worden geroepen, draaien de rollen om