Joost van Mierlo

Tien jaar geleden werd de chartale euro geïntroduceerd. Het is een feit dat de afgelopen weken regelmatig is gememoreerd. De journalist Roel Janssen is verder teruggegaan. Hij staat stil bij de verwekking van de euro tijdens het Verdrag van Maastricht, precies twintig jaar geleden. Janssen heeft een aantal mensen die direct betrokken waren bij dat verdrag aan de tand gevoeld. Hij laat hen terugkijken op de belangrijkste ontwikkelingen rondom de bijeenkomst in Maastricht. Daarnaast vraagt hij hen hun licht te laten schijnen op de huidige crisis.Het levert een boeiend en soms ontluisterend boek op. Janssen kiest begrijpelijkerwijs voor een vrijwel volledig Nederlandse invalshoek. Door de Nederlanders hun eigen verhaal te laten vertellen, zorgt hij er bijna automatisch voor dat hun rol wordt overdreven. Toenmalig Nederlands premier Ruud Lubbers mag zeggen dat Delors en hijzelf de hoofdrol hebben gespeeld. Cees Maas, destijds secretaris-generaal van Financiën, oppert dat hij en een Nederlandse collega in een paar maanden dat hele verdrag hebben geschreven. En dat terwijl ook in die jaren de Europese geschiedenis toch echt werd gedomineerd door de machtsbalans tussen Duitsland en Frankrijk.De tekortkomingen van de monetaire unie zijn voor iedereen natuurlijk van meet af aan duidelijk. De discussie gaat echter vooral over onaanvaardbare begrotingstekorten en het onvermogen van Europese politici die te beheersen. De meest relevante beschouwing over de huidige eurocrisis komt van Cees Maas. Hij constateert dat landen die laks zijn met begrotingsdiscipline ook laks zijn met het structureel hervormen van de binnenlandse economie. De politieke oplossing voor dát probleem ontbreekt in het Verdrag van Maastricht en is ook op dit moment nauwelijks onderdeel van gesprek. Wil de euro echter nog eens tien jaar (of twintig) overleven, dan moet juist die Europese onevenwichtigheid worden aangepakt. Daarmee wordt de begrotingsdiscipline vanzelf minder relevant.

Toenmalig premier Lubbers mag vertellen dat Delors en hij de hoofdrol speelden