Jorinde Schrijver

Amsterdam

Milieuminister Jacqueline Cramer stelt euro 60 mln beschikbaar voor twee proefprojecten in Barendrecht en Geleen voor de ondergrondse opslag van koolstofdioxide (CO2).

Afvang en opslag van CO2, in vaktermen 'carbon capture and storage' (ccs), moet voorkomen dat er te veel 'vervuilende' broeikasgassen in de atmosfeer terechtkomen. Eerder gaf Cramer drie subsidies van ieder euro 10 mln aan CO2-afvangprojecten.

In Barendrecht willen Shell en de NAM de CO2 afkomstig uit de Shell-raffinaderij in Pernis, 17 kilometer verderop, opslaan in twee bijna lege gasvelden. Dit gebeurt op een diepte van circa 1700 en 2700 meter. Een van de velden ligt onder de jonge Vinex-wijk Carnisselande (circa 7600 woningen).

Vooral in die wijk stuit het project op grote weerstand van de bewoners. Zij vrezen voor grondverzakkingen, dalende huizenprijzen en lekkages. Een van de 'vaste' doemscenario's van ondergrondse opslag is een CO2-ramp in Kameroen, ruim 22 jaar geleden. Daar kwamen bijna tweeduizend mensen om het leven bij een verstikkende eruptie van CO2 uit een vulkaanmeer.

Deskundigen van Shell en de NAM zeggen dat de kans hierop uitgesloten is. 'Miljoenen jaren zat er gas in die velden, er is geen enkele reden om aan te nemen dat CO2 opslag minder veilig zou zijn', aldus een Shell-woordvoerder.

Zeer binnenkort dient Shell de milieueffectraportage (MER) en alle andere benodigde vergunningsaanvragen in. Omstreeks februari 2009 volgt een inspraakprocedure. Hierna zal blijken of het project ook daadwerkelijk zal worden uitgevoerd en of er gebruik wordt gemaakt van de subsidie. Pas dan zal ook de gemeente Barendrecht zich uitspreken over de wenselijkheid van het project.

In Geleen gaat het om opslag onder diepe steenkoollagen, een project van GTI, een dochter van GDF/Suez. De investeringen van het project worden geschat op euro 45 mln. Hoeveel het project in Barendrecht kost wil Shell niet kwijt. 'Het enige wat ik kan zeggen is dat investeringen in ccs, zelfs met overheidssubsidie, vooralsnog niet rendabel zijn', aldus de woordvoerder.

Toch voorziet de oliegigant een belangrijke rol voor ccs. Want, een van Shells drie vaak genoemde stellingen luidt: de komende decennia zullen miljarden mensen nog een beroep doen op fossiele brandstoffen. Als dit niet 'schoon' gebeurt, koerst de wereld aan op een milieuramp.

Naast Barendrecht heeft Shell geen andere concrete plannen voor opslag. Wel wordt er bijvoorbeeld gekeken naar ccs bij oliewinning uit teerzanden in Canada.