Structureel tekort toch lager dan begroting 2010

Leon Willems

Den Haag

Er is een structureel overschot nodig op de rijksbegroting om de toenemende kosten van vergrijzing te kunnen blijven betalen. Die kosten zijn hoger dan de euro 35 mrd aan besparingsvoorstellen waaraan wordt gewerkt.

Dat antwoordde minister Bos van Financiën op Kamervragen over het artikel 'Vergrijzing kost miljarden extra' in Het Financieele Dagblad van gisteren. Daarin werd gesteld dat de levensverwachting sneller toeneemt dan waar het kabinet mee rekent.

De minister neemt afstand van de tekortberekening in deze krant omdat het structurele begrotingstekort de komende jaren lager zal zijn dan de ruim 6% die hij in de Prinsjesdagbegroting heeft opgenomen voor 2010. Noch de omvang van het structurele begrotingstekort noch het benodigde begrotingsoverschot zijn nu bekend, zo betoogde Bos.

In de Miljoenennota schreef het kabinet nog dat, ook als de groei herstelt tot 2%, het tekort niet zou afnemen zonder maatregelen.

Het CDA wil geen inhoudelijke reactie geven. De coalitiepartij wacht de voorstellen van de ambtelijke studiegroepen af. Wel verwachten de christendemocraten betekenisvolle stappen van het kabinet om het tekort aan te pakken, stelt financieel woordvoerder Frans de Nerée tot Babberich.

Enkele oppositiepartijen verwijten Bos dat hij de problemen voor zich uitschuift. 'De minister verschuilt zich achter de crisis', zegt D66-leider Alexander Pechtold. 'Hij maakt geen onderscheid tussen maatregelen voor de korte en lange termijn. Dat maakt een discussie over noodzakelijke hervormingen onmogelijk.'

De VVD wil dat de vergrijzingsstudie die het Centraal Planbureau nu actualiseert eerder beschikbaar komt dan mei volgend jaar. Dan kan de begroting voor het jaar 2010 tussentijds worden aangepast. Bos wil de uitkomst van de CPB-studie afwachten omdat dat hem meer inzicht geeft in waar het voor conjunctuurschommelingen geschoonde begrotingstekort naar toe gaat.

Liberaal Kamerlid Frans Weekers vindt dat het opgelopen begrotingstekort de politiek dwingt tot keuzes. 'De VVD vindt dat de overheid zich moet beperken tot kerntaken zoals veiligheid, infrastructuur en onderwijs.'

GroenLinks-Kamerlid Jolande Sap: 'Of het houdbaarheidstekort van de overheidsfinanciën nu euro 45 mrd, euro 50 mrd of misschien wel euro 70 mrd wordt, weten we nu nog niet. Maar het zal meer zijn dan de euro 35 mrd waar het kabinet de ambtenaren nu op laat studeren.'

Bos zegt dat die euro 35 mrd nodig is om het begrotingstekort terug naar nul te krijgen. 'Het houdbaarheidstekort oplossen vereist een buffer. Het IMF en de Europese Commissie komen inderdaad uit op hogere getallen dan het kabinet. Maar wij kiezen ervoor om de cijfers van het CPB te volgen.'

SP-kamerlid Ewout Irrgang denkt net als minister Bos dat het waarschijnlijk is dat het structurele begrotingstekort lager uitvalt omdat de economische groei weer aantrekt. 'Maar stel dat het tekort echt zo groot wordt. Dan moet je je afvragen of het maatschappelijk verantwoord is om dergelijke rigoureuze tekortmaatregelen te treffen. Dat is een politieke keuze.'

Levensverwachting

Toename kost geld

Levensverwachting is 1,5 jaar hoger dan waarmee kabinet en Centraal Planbureau tot nu toe mee rekenen

Om kosten vergrijzing blijvend te financieren is fors overschot nodig op begroting

Kabinet kampt echter met begrotingstekort van circa 6% in 2010 en 2011