Onderzoeken: verzekeraars lopen grote risico's met sturen verzekerden naar geselecteerde zorgverleners

Jeroen Piersma

Amsterdam

Zorgverzekeraars lopen een groot risico dat hun verzekerden weglopen als zij hen proberen te sturen naar selectief gecontracteerde zorgverleners. Verzekerden willen geen inmenging van de verzekeraar bij hun keuze voor een arts of een ziekenhuis.

Dat blijkt uit twee nieuwe opinieonderzoeken. Het ene onderzoek is gedaan door onderzoeksbureau Trendbox in opdracht van VRZ, de koepel van de kleine zorgverzekeraars. Het andere onderzoek is uitgevoerd door Intomart en wordt aan zorgverzekeraars verkocht. De conclusie dat verzekerden en zorgconsumenten weinig voelen voor een actieve zorgverzekeraar die selectief inkoopt en stuurt staat haaks op een van de belangrijkste doelstellingen van het huidige zorgstelsel. Die luidt namelijk dat verzekeraars zich in de markt moeten onderscheiden door bij de inkoop te selecteren op kwaliteit en prijs. Veelgehoorde kritiek op de verzekeraars is dat zij zich nu nog te weinig onderscheiden met de basispolis.

Uit het Trendbox-onderzoek komt onder andere naar voren dat ruim driekwart van de ondervraagde Nederlanders vindt dat het niet aan de verzekeraar is om te bepalen welke merken medicijnen worden voorgeschreven. Bij de keuze voor een arts wil zelfs 90% van de ondervraagden geen enkele inmenging van de verzekeraar.

De resultaten van Trendbox komen overeen met die van het Intomart-onderzoek, zij het dat de uitkomsten hier wat genuanceerder liggen. Op de vraag wat men ervan vindt dat een verzekeraar een patiënt vraagt naar een bepaald ziekenhuis te gaan, is 35% het ermee oneens, 31% keurt het goed. Maar sturing bij tandarts- en huisartsenzorg ligt gevoeliger. Op instigatie van de verzekeraar inschrijven bij een andere huisarts wordt door 68% van de ondervraagden afgewezen en door slechts 11% geaccepteerd. Die houding verandert ook niet veel sinds de invoering van het nieuwe basisstelsel, zo blijkt bij vergelijking met eerder Intomart-onderzoek.

'Men heeft een behoorlijke aversie tegen zorgsturing', zegt Peter Mulder, directeur van Intomart. 'Is sturing nog enigszins bespreekbaar bij medisch specialistische zorg, het is zelfmoord om als verzekeraar te verwijzen naar een andere huisarts of tandarts.'

Tegelijkertijd is het ook niet zo dat verzekerden vinden dat een verzekeraar zich moet beperken tot administratie en geld uitkeren. Bepaalde dienstverlening, zoals wachtlijstbemiddeling of preventieprogramma's, wordt wel gewaardeerd. Maar waar de verzekeraar de zorg naar zichzelf toehaalt, zoals bij eigen gezondheidscentra of internetapotheken, wordt de verzekerde veel kritischer. Zo blijkt uit het Trendbox-onderzoek dat ruim de helft van de ondervraagden vindt dat verzekeraars geen eigenaar mogen zijn van een ziekenhuis. 'Wat de verzekerde in elk geval niet wil, is dat de verzekeraar met één bil op de stoel van de arts gaat zitten', zegt Peter Mulder van Intomart.

Verzekeraars hebben de afgelopen jaren wel pogingen gedaan om zich intensiever met de zorgverlening te bemoeien. Zo dwingen de meeste verzekeraars sinds vorig jaar de apothekers om alleen nog het goedkoopste merk van een medicijn uit te leveren. Ook met fysiotherapeuten wordt stevig onderhandeld. Met de ziekenhuizen is een heel voorzichtig begin gemaakt. Sommige verzekeraars (Achmea, Agis en Uvit) schelden verzekerden hun eigen risico kwijt als zij voor bepaalde behandelingen gebruikmaken van een geselecteerd ziekenhuis.

Volgens Mulder moet sturen 'slim en intelligent worden gedaan om verzekerden niet de gordijnen in te jagen'. Daarbij dient een verzekeraar volgens hem vooral het woord kostenbesparing te vermijden. 'Een verzekeraar moet met objectieve criteria duidelijk maken dat hij alleen geselecteerd heeft op basis van kwaliteit.'

Twijfel

Basisverzekering

Nederlanders zijn vier jaar na de start van de basisverzekering nog niet overtuigd van de voordelen. Uit opinieonderzoek (Trendbox) blijkt dat de helft van de Nederlanders vindt dat het niet slechter maar ook niet beter is geworden. Een kwart is uitgesproken negatief en een kwart positief. Over de verzekeraars is men redelijk positief. Zij krijgen als rapportcijfer een 7,7.