Han Dirk Hekking

Brussel

De Amerikaanse president Barack Obama kan zich ambitieuzer opstellen bij de mondiale klimaatconferentie in Kopenhagen, die gisteren begon. Het Amerikaanse milieubeschermingsagentschap EPA heeft broeikasgassen als 'gevaarlijk' gekarakteriseerd, en aangekondigd desnoods met eigen regels voor CO2-reductie te komen.

Het besluit van EPA gisteravond Europese tijd betekent dat Obama zijn plannen voor uitstootreductie niet uitsluitend via het tegenstribbelende Congres hoeft te laten lopen. Het milieubeschermingsagentschap zal met strengere regels kunnen snijden in de CO2-emissies door auto's, energiecentrales en industrie. Het heeft die bevoegdheid vanwege de zogeheten Clean Air Act. De industrie reageerde negatief op het EPA-besluit, milieubeschermers positief.

De ontwikkelingen in de VS verhogen de kans op een stevig klimaatakkoord. Andere spelers in Kopenhagen zien de Amerikaanse reductie-inzet, -17% ten opzichte van 2005, nu nog als te laag.

Het belangrijkste onopgeloste probleem voor Kopenhagen is nu de financiering van klimaatbeleid in ontwikkelingslanden. Verder speelt er een ingewikkelde technische kwestie rond bossen. Stel dat een EU-lidstaat bijvoorbeeld bomen aanplant, dan zou het broeikasgas dat de nieuwe bomen uit de atmosfeer halen positief moeten meewegen in de CO2-prestatie van dat land. Wie alleen maar bossen kapt, zou het negatieve CO2-gevolg in de broeikasboekhouding moeten zien.

Over de administratie van dit soort processen bestaat onduidelijkheid. De Europese Commissie denkt dat een akkoord over dit vraagstuk lastig te bereiken is. 'Dit is enorm gecompliceerd', aldus een betrokkene.

Landen zoals Zweden, Finland en Slovenië, die een behoorlijke bosbouw hebben, vinden dat het hebben van bos alleen al positief telt. Daarbij zou 'klimaatvriendelijk' gekapt bos, dus met herplant, op een andere manier in de CO2-boekhouding moet komen. Andere lidstaten vinden dat weer niet. 'De uitwerking van de rekenregels voor bosbouw is voor onze sector de belangrijkste kwestie voor komend jaar', zegt Marco Mensink, directeur energie en milieu bij de Europese papierkoepel Cepi.

Het vraagstuk speelt ook internationaal, stelt Europarlementariër en klimaatspecialist Bas Eickhout (Groen Links). De VS zetten zwaar in op de aanplant van bos om reductiedoelen te halen.

Eickhout verwacht dat er in Kopenhagen een akkoord komt, omdat nu 110 regeringsleiders hun opwachting in de Deense hoofdstad maken. 'Maar het zal een akkoord op hoofdlijnen zijn. Bos is een van de losse eindjes waarvoor later een oplossing komt.'

Andere betrokkenen schetsen een ander probleem. Onderdeel van het EU-beleid om de CO2-uitstoot terug te dringen, is het doel om in 2020 een vijfde van de energieconsumptie uit hernieuwbare bronnen zoals biomassa te halen.

Een van die bronnen kan snoeihout zijn. Energiebedrijven in Italië importeerden bijvoorbeeld in het verleden eucalyptushout uit Portugal om bij te stoken in centrales, om zo te voldoen aan duurzaamheidscriteria. Te veel hout verkopen kan echter straks voor een land tellen als toename van emissies. Daarom is er mogelijk minder biomassa voorhanden, en is het hernieuwbare energiedoel voor de EU minder haalbaar.

Milieuagentschap VS kan industrie reductie CO2-uitstoot bevelen als het Congres niet handelend optreedt