VNO-NCW-voorman ongelukkig door verdere verzwakking van politieke midden en enorme zege PVV

Ria Cats

Amsterdam

'Verbijsterend, vreselijk, héél zorgelijk en héél instabiel.' Voorzitter Bernard Wientjes van VNO-NCW gebruikt voor zijn doen ongekend grote woorden om uit te drukken hoe afschuwelijk hij de uitslag van de parlementsverkiezingen vindt. 'Echt, vanuit het diepst van mijn hart: dit had ik niet verwacht', verzucht de werkgeversvoorman.

Wientjes zegt met name geschokt te zijn door de verdere verzwakking van de politieke middenpartijen. Volgens hem heeft zijn achterban, ondernemend Nederland, behoefte aan maar één ding: een stabiel midden. En dat is volgens hem ver te zoeken, nu de SP aan linkerzijde en de PVV aan rechterzijde toch veel beter hebben gepresteerd dan de peilingen kort voor 9 juni nog lieten zien.

'Terwijl de prognoses van tevoren allemaal weergaven dat de VVD en de PvdA aan het groeien waren en het CDA minder ver wegzakte dan een paar maanden geleden nog het geval leek', aldus Wientjes. Een verklaring voor de plotselinge opkomst van SP en PVV heeft hij niet, behalve dat hun voormannen Emile Roemer en Geert Wilders zich in de laatste verkiezingsdebatten goed hebben gemanifesteerd. 'Maar échte feiten zijn niet te geven', meent Wientjes.

Hoe dan ook, gevolg is volgens hem wel dat Nederland aan de vooravond staat van een heel lange informatie en nog een heel lange formatie. De werkgeversvoorman denkt namelijk dat het met deze uitslag 'ongelooflijk moeilijk' wordt om een stabiele regering te vormen, terwijl dat volgens VNO-NCW in deze economisch zeer zware tijd heel belangrijk is.

Wientjes hoopt dat VVD-leider Mark Rutte 'als de grote winnaar' en PvdA-kopman Job Cohen 'als de man die de sociaaldemocraten weer in de lift bracht' nu de koppen bij elkaar steken. Dat ze 'samen als verantwoordelijke mensen tot een stabiel pakket aan broodnodige maatregelen komen'. Als een mogelijke partij die zich bij VVD en PvdA kan voegen, noemt Wientjes het CDA. 'Al weet ik niet of het aangeslagen CDA wel wil regeren. Maar wij hadden als VNO-NCW toch het liefst een centrum-rechts kabinet gezien.'

Een andere mogelijkheid, die Wientjes oppert, is paars plus, met D66 en GroenLinks. Tevens acht hij het 'democratisch' dat er vanwege haar megazege met de PVV wordt gepraat. Maar van regeringsdeelname van de partij van Geert Wilders ziet hij het niet komen. Ook niet nu Wilders gisteren zijn breekpunt over de AOW-leeftijdsverhoging heeft laten vallen.

Wientjes: 'Ja, dat is bijzonder, hè? Eindeloos wordt er gepraat over breekpunten en één dag na de verkiezingen wordt de AOW al overboord gezet. Puur opportunistisch. Maar VVD, CDA en PVV blijft toch maar een meerderheid van één zetel. En wij gaan er niet over, maar de PVV heeft wat ons betreft ook niet het beste sociaal-economische programma.'

Fijntjes wijst de VNO'er er bovendien op dat het hem 'ondenkbaar' lijkt als de PVV óók nog concessies doet op het gebied van flexibilisering van de arbeidsmarkt, een soepeler ontslagrecht, beperking van WW-duur en flinke bezuinigingen op de overheidsuitgaven. Dat er sowieso ooit op alle fronten overeenstemming komt met andere partijen.

'Het mooiste zou zijn dat Wilders zijn standpunten over de islam nuanceert, maar die kans acht ik niet groot', zegt Wientjes. Hij verwijst naar de voorpagina van Financial Times van gisteren, waarop Wilders prijkt. Het dagblad schrijft ook over de kopvoddentaks. 'Zo vaak staat Nederland niet in de FT, maar wel met dit verhaal. Ik vind dit imagoverlies niet plezierig', zegt Wientjes. 'De democratie heeft gesproken, maar let wel: de PVV is niet de grootste. 85% van Nederland stemde níét op Wilders, formeren kan zonder hem.'

Waar het land volgens Wientjes wel behoefte aan heeft, zijn politici die over hun eigen schaduw heen springen. 'Alleen al tussen de VVD en de PvdA gaapt een enorme kloof, maar zij en andere partijen moeten komen tot forse ombuigingen van de overheidsuitgaven. En niet op zo'n manier dat de economie wordt kapotbezuinigd en dat de stabiliteit van de euro en het Nederlandse financiële stelsel in het geding komt. 'Daar kijken we met argusogen naar', stelt hij.

'De democratie heeft gesproken: de PVV is niet de grootste. 85% stemde er níét op. we kunnen zonder PVV'