Adviesorgaan reageert op voorstellen van Britse, Duitse en Franse milieuministers

Gijs den Brinker

Amsterdam

De Energieraad, een onafhankelijk adviesorgaan van de regering, is tegen strengere Europese klimaatdoelen, zoals gisteren voorgesteld door de milieuministers van Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië. Dit advies heeft de raad eerder deze week ook gegeven aan de informateurs tijdens een vertrouwelijk overleg.

'Het is al moeilijk genoeg de bestaande doelen te halen. Laten we ons eerst daarop concentreren', zegt Folmer de Haan van de Energieraad. De Europese klimaatdoelen schrijven voor dat de uitstoot van het broeikasgas CO2 in 2020 met 20% lager moet zijn dan in 1990. De milieuministers van de drie grote EU-lidstaten zetten gisteren de klimaatdiscussie op scherp door te pleiten voor een Europees reductiedoel van 30%. In een brief in de Britse krant Financial Timeszeggen zij dat Europa de race om groene technologieën aan het verliezen is van landen als China, Japan en de Verenigde Staten.

De ministers geven voor een deel de schuld aan de economische recessie. Hierdoor is de uitstoot van broeikasgassen vanzelf gedaald, waardoor de prijs voor het vervuilen (die wordt bepaald door verhandelbare emissierechten) onder druk staat. Goedkope emissierechten nemen de prikkel weg bij vervuilende bedrijven om te investeren in dure technologieën die het productieproces schoner maken.

'Wij zijn het ermee eens dat de prijs van emissierechten omhoog moet, maar niet door de doelstellingen op te hogen', zegt De Haan. Volgens hem zijn er een aantal weeffouten in het emissiehandelssysteem die kunnen worden weggenomen. Onder meer door de uitgifte van rechten mee te laten krimpen wanneer de economische groei afneemt.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW is fel tegen de voorgestelde verlaging van het Europese emissieplafond. Voorzitter Frits de Groot van het beleidsbureau van VNO-NCW is bovendien verbaasd over de argumentatie die wordt gebruikt. 'De ministers schrijven dat de doelen moeten worden opgeschroefd om landen als China en de Verenigde Staten bij te kunnen benen. Maar dat zijn juist landen die helemaal geen klimaatdoelen hebben', zegt De Groot.

De werkgeversorganisatie is bang dat Europa een deel van zijn industrie verliest als het op eigen houtje ambitieuze klimaatdoelen nastreeft. Volgens De Groot zijn de werkgevers wel voor ambitieuze klimaatdoelstellingen, 'maar dan wereldwijd en met bindende afspraken die voor iedereen gelden'.

VEMW, de belangenvereniging van de energiegrootverbruikers zoals staalproducent Corus, is milder. VEMW-voorzitter Hans Grünfeld zegt te kunnen leven met een afspraak van 30% minder CO2-uitstoot in 2020. Hij heeft meer moeite met een andere klimaatdoelstelling om 20% van de energie in 2020 duurzaam op te wekken. 'Dat levert geen gram CO2-reductie op, maar kost wel ontzettend veel geld.'

Wat er in Europa gaat gebeuren, wordt in het najaar duidelijk. De eerstvolgende raad van ministers is pas in oktober. Eerder dit jaar zwakte eurocommissaris Connie Hedegaard van klimaat een vergelijkbaar plan voor strengere klimaatdoelen af. Dit gebeurde onder druk van de Europese regeringsleiders.

Hoe Nederland zich in de discussie gaat opstellen hangt af van de uitkomst van de formatie. GroenLinks en de VVD, die mogelijk samen in een nieuw kabinet komen, staan lijnrecht tegenover elkaar als het gaat over de aanpak van het klimaatprobleem.

Formatie

Energieadvies

De Energieraad stelt in een vertrouwelijk rapport aan de informateurs voor om op termijn af te stappen van de subsidieregeling SDE, behalve als de subsidie innovatie ten goede komt. In Nederland en Europa moet de nadruk komen te liggen op CO2-reductie. In de overgangsperiode naar een duurzame energievoorziening mogen volgens het adviesorgaan geen maatregelen worden uitgesloten. Kernenergie is 'om reden van betaalbaarheid en lage CO2-uitstoot' een factor van belang.