Arend Clahsen

Amsterdam

Voorzitter Ben Bernanke van de Federal Reserve houdt nadrukkelijk de optie open om de Amerikaanse economie met een derde opkoopoperatie te stimuleren. Dit heeft hij woensdag onderstreept tijdens de persconferentie na het rentebesluit van het Amerikaanse stelsel van centrale banken.

Volgens Bernanke is een derde grootschalige opkoopoperatie, ditmaal van hypotheekobligaties, een ‘goede mogelijkheid’. De Fed-voorzitter stelde dat de monetair beleidsbepalers dit overwegen als de omstandigheden dat vereisen.

Gisteren werd niettemin een pas op de plaats gemaakt. In augustus werd al beloofd om de rente tot minstens midden 2013 laag te houden en in september werd besloten om voor $ 400 mrd aan kortlopende staatsobligaties te verkopen en voor eenzelfde bedrag aan obligaties met een lange looptijd op te kopen. Daarmee wil de Fed de kapitaalmarktrente drukken, en investeren en consumeren aantrekkelijker maken.

Daarnaast werd in september besloten tot het steunen van de huizenmarkt, door aflossingen op hypotheekobligaties te herinvesteren in nieuw hypotheekpapier. Dat drukt de hypotheekrente en kan huishoudens helpen met herfinancieren, zodat ze meer besteedbaar inkomen overhouden.

Het beter dan verwachte groeicijfer over het derde kwartaal (2,5% geannualiseerd) bood de Fed gisteren ruimte om nu de effecten van die maatregelen af te wachten. Van de tien beleidsmakers stemden er negen mee in om nu niets te veranderen aan het beleid. Een Fed-president wilde nog meer doen om de economie te steunen.

Niettemin blijft het stelsel van centrale banken bezorgd over de economie. Uit nieuwe groei- en inflatieramingen blijkt dat de Fed ervan uitgaat dat de groei dit jaar op 1,6%-1,7% uitkomt (in juni was de bandbreedte nog 2,7% tot 2,9%). In 2012 zal de groei uitkomen op 2,5% tot 2,9%, terwijl eerder nog een groei van ruim boven de 3% was voorspeld. De kerninflatie blijft op of onder de 2%, maar de werkloosheid is een pijnpunt. Er is een grote kans dat die nog tot in 2013 meer dan 8% blijft.

Op een vraag over welke condities nodig zijn om tot verdere actie over te gaan, stelde Bernanke dat er verschillende mogelijkheden zijn. Het ruime monetaire beleid zou nadrukkelijker kunnen worden gebonden aan een bepaalde tijdsperiode of aan de economische omstandigheden, zoals de ontwikkeling van de werkloosheid. Een derde opkoopprogramma zou gestart kunnen worden als bijvoorbeeld de werkloosheid te hoog blijft naar de maatstaven van de Fed. ‘Het is een beslissing van het beleidscomité, maar we zijn bereid om actie te ondernemen als dat nodig is’, aldus Bernanke.

Uit zijn woorden viel op te maken dat de huidige prognoses verdere actie al kunnen rechtvaardigen. ‘De groei blijft achter op de doelstelling en als monetair beleid eraan kan bijdragen om dat te verbeteren, zullen we actie ondernemen.’

Voorbereiding

Fed-voorzitter Bernanke is hoopvol dat de Europese afspraken van vorige week, mits doorgevoerd, stress rond de schuldencrisis wegnemen. Als voorzorgsmaatregel worden Amerikaanse financiële instellingen wel doorgelicht op blootstelling aan Europa. Ook staat de Fed klaar om als ‘lender of last resort’ de VS te isoleren van eventuele nadelige effecten.