Olivier van Beemen

Bij ons is de begroting in goede handen, terwijl de tekorten onder een linkse president verder zullen oplopen. Dat wordt ongetwijfeld een van de voornaamste strijdpunten van Nicolas Sarkozy in de verkiezingscampagne van komend voorjaar, waarin de zittende Franse president het onder meer opneemt tegen de socialist François Hollande.

Kijk naar de extra bezuinigingen die we hebben aangekondigd, zal Sarkozy benadrukken, €  7 mrd in 2012 en € 11,6 mrd in 2013 (hoewel dat tegen die tijd wel bevestigd dient te worden door de politieke meerderheid). Vergelijk dat eens met de 60.000 nieuwe banen in het onderwijs die links wil creëren. Alsof Frankrijk daar geld voor heeft, zal hij zich retorisch afvragen.

Als het aan de president had gelegen, had het land inmiddels een zogenoemde gulden regel in de grondwet verankerd, waardoor de regering de plicht zou hebben een begrotingsevenwicht na te streven. De meeste linkse volksvertegenwoordigers kondigden twee maanden geleden aan tegen zo’n amendementsvoorstel te stemmen, waardoor de benodigde meerderheid buiten bereik bleef.

In een recent primetime tv-interview liet Sarkozy er weinig twijfel over bestaan aan wie de belabberde staatsboekhouding is te wijten. ‘Het ligt niet in mijn aard anderen de schuld te geven’, zei hij, maar tegelijkertijd noemde hij de linkse hervorming van de 35-urige werkweek (die hij niet afschafte) ‘waanzin betaald door de laagst opgeleide arbeiders en werknemers’ en hekelde hij de verlaging van de pensioengerechtigde leeftijd naar 60 jaar, onder de linkse president François Mitterrand.

Sarkozy ontpopt zich, nu de drievoudige A-kredietstatus van Frankrijk onder druk staat, als voorstander van een strenge begrotingsdiscipline, maar toen hij zelf tussen 1993 en 1995 minister van begroting was, stond hij toe dat de tekorten opliepen.

Premier François Fillon beklaagde zich kort na zijn aantreden in 2007 al over de ‘lege kassen’ van de Republiek. Maar toen luisterde de president liever naar zijn invloedrijke raadgever Henri Guaino, die zich ook voordat de Amerikaanse kredietcrisis in 2008 overwaaide naar Europa, weinig zorgen maakte over ongedekte staatsuitgaven.

Er kwam een miljardenlening voor grote projecten en al in 2007 een stimuleringspakket ter ondersteuning van de koop­kracht. Bovendien gingen de hervormingen van het pensioenenstelsel gepaard met zoveel toezeggingen aan sociale partners, dat veel experts zich nog steeds afvragen hoelang het zal duren voordat de veranderingen besparingen tot gevolg zullen hebben.

De recente ‘bekering’ van Sarkozy geldt voor veel commentatoren als bewijs van een stille putsch van Fillon, die op het presidentiële paleis het Elysée lange tijd werd aangeduid als Mister Nobody. ‘Ik geloof dat onze medeburgers zich voortaan bewust zijn van de risico’s van tekorten en oplopende schulden voor onze toekomst’, zei Fillon toen hij de maatregelen maandag bekendmaakte. Ik geloof dat mijn baas zich voortaan bewust is van die risico’s, hoorden oplettende luisteraars.