Ariane Kleijwegt

Amsterdam

Brussel wil verder gaan dan het aansporen van individuele lidstaten om werk te maken van pensioenhervormingen. De Europese Commissie komt de komende maanden met ‘een reflectie’ op Europees beleid dat in de toekomst ‘bovennationale’ oplossingen moet gaan bieden.

Dat blijkt uit een nieuwe uitgelekte versie van het binnenkort te verschijnen witboek over pensioenen, dat doorgaans een voorbode is voor Europese wetgeving.

De pensioensystemen, die nu nog volledig het domein zijn van de nationale lidstaten, spelen volgens het witboek ‘een grote rol’ als economische stabilisatoren omdat ze ‘een enorm deel van de publieke uitgaven representeren’.

Zo zien met name Zuid-Europese landen, maar ook Frankrijk, in het licht van de vergrijzing grote problemen op zich afkomen door de honderden miljarden aan ongedekte pensioentoezeggingen.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt is niet gerust op de Brusselse plannen. ‘Het gevaar is dat de door ons opgebouwde pensioenpotten onder Brussels toezicht worden gezet om er elders gaten mee te dichten. Het is goed als de Commissie analyses maakt van de houdbaarheid van pensioenstelsels bij individuele lidstaten maar dat moet onder de begrotingsautoriteit vallen en niet worden opgelost met Europees beleid.’ De pensioensector is minder bezorgd. In een eerste reactie laat de Pensioenfederatie weten in het stuk ‘geen acute of latente bedreiging te zien van de Nederlandse zeggenschap over ons pensioenstelsel’.

In een eerdere versie lag de nadruk nog met name op het beter afstemmen van pensioenstelsels onderling om belemmeringen weg te nemen voor werknemers die over de grens werken. Ook werden lidstaten aangespoord om vroegpensioen uit te bannen en de pensioenleeftijd te koppelen aan de levensverwachting.

In de nieuwe versie wordt een nadrukkelijke verwijzing gemaakt naar de EU-top van 26 oktober waar besloten werd Brussel meer bevoegdheden te geven om in Europa begrotingsdiscipline af te dwingen. Een Europese aanpak van de pensioensystemen ‘kan bijdragen aan een sterkere economische unie’, aldus het stuk. Nieuw is ook de verwijzing naar ‘migratie’ als oplossing voor de vergrijzing in Europa. ‘Migranten van buiten de EU’ zouden volgens het witboek ook kunnen bijdragen aan een betere balans tussen de werkenden en de gepensioneerden.

Ook dat zint Omtzigt niet. ‘Ik zie in massa-immigratie geen oplossing. Je hebt het dan bovendien niet over Polen maar over Noord-Afrikanen en Aziaten, met grote consequenties voor de sociale samenhang in Europa.’ Volgens de CDA-politicus is de aanpak van de jeugdwerkloosheid in Zuid-Europa effectiever. ‘Daar stellen ze nu massaal het stichten van een gezin uit.’

Brussel wil pensioen beïnvloeden, want een witboek geldt vaak als voorbode voor EU-regelgeving