Sandra Olsthoorn

Amsterdam

Zorgverzekeraars maken nog amper werk van hun voornemen om zorg selectiever in te kopen. Nieuwe aanbieders, zoals privéklinieken, krijgen daardoor amper hun voet tussen de deur. Dat zegt de voorzitter van de Vereniging Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN), Jak Dekker in een gesprek met deze krant.

Op dit moment zijn zorgverzekeraars nog volop bezig met het inkopen van de zorg voor 2012. Daarvoor worden onderhandelingen gevoerd met ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra: privéklinieken waar verzekerde zorg wordt geleverd. De branchevereniging van de zelfstandigen zegt signalen te krijgen dat de zorgverzekeraars bij die contractering de status quo als uitgangspunt hanteren: ziekenhuizen behouden hun oude budget en nieuwe initiatieven worden genegeerd.

Dekker: ‘Er worden weinig keuzes gemaakt tussen ziekenhuizen onderling en er wordt amper zorg verschoven naar de zelfstandige behandelcentra (zbc’s). De zorgverzekeraars kopen gewoon in op basis van historische budgetten.’

Kosten kunnen daarbij volgens hem geen overweging zijn, omdat die juist goedkoper werken. Zbc’s krijgen nog wel eens het verwijt te snel te opereren, wat terughoudendheid bij zorgverzekeraars kan verklaren. ‘Ik betwijfel of dat echt zo is’, zegt Dekker. ‘Maar in elk geval zijn daar prima afspraken over te maken. Dat is geen reden om niet in te kopen.’

Nederland telt ongeveer 200 klinieken, waarvan een groot deel ook verzekerde zorg aanbiedt. Samen zijn ze verantwoordelijk voor ongeveer 2% van de omzet in de zorg. Volgens de Inspectie voor de Gezondheidszorg is het aantal klinieken sinds 2010 stabiel.

Afgelopen zomer werd in het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord, dat werd gesloten tussen de zorgverzekeraars, ziekenhuizen, ZKN en minister van Volksgezondheid Edith Schippers, afgesproken de onstuimige groei van de zorgkosten te remmen. Zorgverzekeraars kregen opdracht zorg selectiever in te kopen. Zo moeten ze aanbieders dwingen hogere kwaliteit tegen lagere kosten te leveren.

ZKN meent dat de zorgverzekeraars echter vooral de budgetten als geheel verlagen en dat er van dat selectieve inkopen nog weinig terechtkomt. En dat frustreert volgens Dekker de bedoeling van het systeem. ‘Als het stelsel wil werken, moet je dynamiek stimuleren. Dat gebeurt nu te weinig.’ Zorgverzekeraars kopen wel selectiever in, maar vooral op het vlak van zeer complexe, weinig voorkomende ingrepen. Dekker: ‘Dat is maar een klein deel van de zorg en zet weinig zoden aan de dijk.’

Daar komt bij dat sommige zorgverzekeraars contracten sluiten op basis van de budgetten van 2010. Alles wat de klinieken daarna hebben opgezet, komt bij die verzekeraars dus niet voor contractering in aanmerking, zegt Dekker. Zelf is hij mede-eigenaar van een keten die gespecialiseerd is in polschirurgie. ‘Na 2010 zijn we nog nieuwe klinieken gestart. Als ik hoor dat ik de omzet krijg van 2010, heb ik dus een probleem.’

ZKN gaat de kwestie aankaarten bij minister Schippers. De vereniging wil dat dit jaar al 1% of 2% van het totale zorgbudget wordt gereserveerd voor selectieve zorginkoop en dat dat langzaam meer wordt. Dekker: ‘Dan worden verzekeraars gedwongen echte keuzes te maken.’

Privé-klinieken vinden dat de zorgverzekeraars de status quo in stand houden