Stef Severt

Amsterdam

De rijksoverheid geeft de komende jaren minder uit aan wetenschappelijk onderzoek dan eerder werd verondersteld. De onderzoeksuitgaven dalen met € 700 mln, van € 5,1 mrd in 2010 naar € 4,4 mrd in 2016.

Dat blijkt uit een overzicht dat het Rathenau Instituut vandaag publiceert. Vorig jaar ging het instituut dat onderzoek doet naar wetenschap en technologie nog uit van een daling met € 400 mln, maar daarin was het regeer­akkoord niet volledig verwerkt.

Nederland dreigt uit de kopgroep te vallen van landen die veel investeren in research and development (R&D), aldus het instituut. Nu liggen de rijksuitgaven aan R&D op 0,8% van het bruto binnenlands product. Dat zakt de komende jaren onder de 0,7%. In de EU ligt het gemiddeld op 0,76%; de Finse overheid besteedt zelfs 1,14% van het bbp aan onderzoek.

De grootste dalingen doen zich voor bij de ministeries van Economische Zaken, Infrastructuur en Milieu, Onderwijs en Volksgezondheid. Vooral instituten voor toegepast onderzoek, zoals ECN (energie), DLO (landbouw) en TNO worden gekort op hun budget. Daarnaast verdwijnen enkele crisismaatregelen, zoals de kenniswerkersregeling.

Het instituut onderzocht alleen directe overheidsuitgaven. Indirecte uitgaven, zoals belastingaftrek voor R&D door bedrijven, zijn op grond van internationale afspraken niet meegerekend. Dit vertekent het beeld, omdat het kabinet onderzoek niet meer wil stimuleren via subsidies, maar via de fiscale weg. Voor enkele nieuwe aftrekregelingen ruimt het kabinet vanaf 2014 zo’n € 700 mln in. Of dat ook wordt besteed, hangt af van de onderzoeksuitgaven van bedrijven.

Grote dalers

De Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) moet bijna € 50 mln inleveren

De rijksbijdrage aan TNO Delft daalt met € 35 mln naar € 114 mln

Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) moet € 30 mln bezuinigen

Het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) krijgt € 11 mln minder