Jule Hinrichs

De Griekse staat heeft enorm veel bezuinigd, maar het resultaat blijft mager. Dus moet het roer om.

Amsterdam

‘We vinden dat er wat minder vaart moet worden gemaakt met het terugdringen van de begrotingstekorten en dat er meer, heel veel meer, vaart moet worden gemaakt met de structurele hervorming van de economie.’ Eén zinnetje wat verstopt in een interview met een Griekse krant, maar met veel betekenis. Poul Thomsen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) zei dit deze week in de krant Kathimerini.

Thomsen is de hoofdonderhandelaar van de trojka van IMF, de Europese Centrale Bank (ECB) en EU die in Athene praat over een nieuw krediet voor Griekenland. De hele week al is de verwachting dat er vandaag in Athene een akkoord komt dat de weg vrijmaakt voor die nieuwe zak met geld. Zoals zo vaak in het geval van Griekenland is de zaak ook ditmaal weer urgent. Medio maart moeten de Grieken voor € 14,5 mrd op aflopende staatsobligaties aflossen. Als een nieuwe deal uitblijft, gaat Griekenland failliet.

De accentverschuiving waar Thomsen op duidt, kan worden uitgelegd als een erkenning dat de eisen die er aan de Griekse regering zijn gesteld, eenzijdig zijn geweest en niet voldeden. Griekse critici stellen al langer dat het land niet geholpen is met bezuinigingen die het in een diepe recessie duwen. Het uitgangspunt is telkens het begrotingstekort terug te dringen als percentage van bruto binnenlands product. Omdat het bbp voortdurend slinkt, moeten er steeds aanvullende bezuinigingen volgen. Bovendien zijn er door de recessie ook iedere keer tegenvallers bij de belastinginkomsten.

Athene heeft in 2010 en 2011 alle historische bezuinigingsrecords gebroken en toch daalde het begrotingstekort vorig jaar nauwelijks. Op grond van voorlopige cijfers gaat het van 10,6% van het bbp naar ongeveer 9,6%.

Werkgeversvoorman Anthony Kafalas zei in een interview met deze krant: ‘Het IMF moet het over een andere boeg gooien. Er moet een einde komen aan al die generieke bezuinigingsmaatregelen. Het gaat erom heel specifieke maatregelen te nemen die de structuur van de economie versterken.’

Thomsen geeft aan nu heel sterk die kant op te willen. Hij zegt dat het erom gaat de concurrentiepositie van de Griekse economie te versterken. Een dergelijke lijn sluit ook aan bij de zoektocht van de Europese leiders op hun top van afgelopen maandag naar mogelijkheden om de groei in Europa te bevorderen. Met name ook directeur Christine Lagarde van het IMF dringt daar op aan.

Nick Kounis van ABN Amro zegt dat het heel goed is als het accent verlegd wordt. ‘Ook voor landen als Spanje en Portugal heb ik het gevoel dat eenzijdig wordt ingezet op tekortreductie. De huidige strategie voor Griekenland was zelfvernietigend.’

Kounis zegt dat er echter veel haken en ogen aan een verandering van tactiek kleven. ‘Als Griekenland meer tijd krijgt de tekorten terug te duwen, is het ook langer afhankelijk van financiering door derden. Dat ligt politiek heel moeilijk in een land als Duitsland. Of je moet de particuliere sector nog een keer en dus nog zwaarder laten bloeden door nog meer af te schrijven op de Griekse vorderingen.’

Het vervolg zal hoe dan ook pijnlijk zijn. Thomsen geeft aan dat de overheid diensten zal moeten afstoten of sluiten. En om de Griekse concurrentiekracht te verbeteren, moeten de loonkosten omlaag. Dat kan betekenen dat de dertiende en veertiende maand komen te vervallen, of dat het minimumloon wordt geschrapt.

Als Athene vandaag, of op zeer korte termijn, een akkoord bereikt met de trojka over een nieuwe lening, en daaraan gekoppeld met de commerciële banken over schuldvermindering, moet premier Lucas Papademos nog het parlement meekrijgen. Ook daar ligt nog een stevige hobbel. Voor half april worden verkiezingen verwacht. Volgens een gisteren gepubliceerde poll verliest de sociaaldemocratische Pasok van oud-premier Papandreou gigantisch. Geen wonder dat juist Pasok-afgevaardigden dreigen tegen de nieuwe deal met de trojka te stemmen.

‘De huidige strategie van bezuinigen was voor Griekenland zelfvernietigend’

Na twee jaar van harde bezuinigingen is het aantal daklozen in Griekenland sterk gestegen. Een zwerver probeert op een ontluchtingsrooster van de metro bij het station Omonia-plein in Athene nog wat warmte op te vangen.

Foto: Reuters