Ter Haar onderhandelde in 2008 namens toenmalig minister van Financiën Wouter Bos met de banken over staatssteun.

Hommen zei net als andere ING-getuigen dat de bankverzekeraar eigenlijk geen extra bufferkapitaal nodig had, kort na de val van zakenbank Lehman in de herfst van 2008. Ter Haar stelt echter dat ING in oktober van dat jaar aanklopte voor hulp met zijn miljardenportefeuille rommelhypotheken én voor extra bufferkapitaal.

Volgens Hommen had ING tot en met het tweede kwartaal van 2008 geen echte problemen met zijn portefeuille Amerikaanse hypotheken, ter waarde van $ 28 mrd. ‘We hebben de diepte van deze crisis niet voorzien en de snelheid ervan onderschat’, aldus Hommen. Hij zag tot de tweede helft van 2008 geen tekenen dat er een lager kredietoordeel aan zat te komen voor de problematische Alt-A-portefeuille. Hommen: ‘In het voorjaar zagen we de wereld om ons heen veranderen, maar we zagen dat niet terug in winstresultaten. Het was een stabiele crisis.’

Ondraaglijk

De problemen werden ondraaglijk voor ING toen half september van dat jaar de Amerikaanse zakenbank Lehman omviel. Lehman had vele tientallen miljarden belegd in gebundelde hypotheekbeleggingen. Toen kredietbeoordelaars en de financiële markten vervolgens andere bezitters van deze beleggingen onder de loep namen, kreeg ook ING te maken met fors lagere beoordelingen. Al begin oktober kaartte de bank dit aan bij toezichthouder DNB en het ministerie van Financiën. De ambtelijke en politieke top vond toen dat de bank zijn slechte beleggingen zelf moest oplossen. ING ontving € 10 mrd extra bufferkapitaal van de Staat in oktober 2008. In januari 2009 nam de Staat 80% van het economisch eigendom van de Alt-A portefeuille over.

In december 2008 wilde ING zijn Amerikaanse spaarbank ING Direct US verkopen om vanzijn Alt-A portefeuille af te komen. Er waren geen kopers. De bank had geen plan B voor als Alt-A deal met Bos er niet kwam.

Vermijd afboeking

ING vroeg hulp voor zijn Amerikaanse hypotheken. Ter Haar bood namens de Staat bewust meer dan de marktwaarde van dat moment. De Amerikaanse accountant van ING beschouwde een hoger bedrag als staatssteun. Ter Haar sleutelde vervolgens net zo lang tot afboeking niet meer was vereist.