FREUKE DIEPENBROCK

Quirijn Bolle gaf een enerverend bestaan in New York op om in Nederland Marqt op te zetten, een winkelketen met op smaak geselecteerde producten

Quirijn Bolle is er de man niet naar om af te geven op anderen. Katten op het huidige aanbod in de supermarkten zal hij dus niet snel doen. Maar het gaat hem wel aan het hart dat we zo ver af zijn komen te staan van hoe ons eten geproduceerd wordt.

Bolle heeft iets met lekker eten, maar vooral met ethiek. Vooral na het lezen van het boek Fastfood Nation van Eric Schlosser zal hijzelf niet snel meer een gewone kipfilet aanraken.

Na jaren in de supermarktbranche te hebben rondgelopen, zag hij mogelijkheden om het anders te doen. ‘Tachtig procent van onze voeding gaat door het supermarktkanaal. Dat betekent massaproductie waarbij steeds verder in de kosten wordt gesneden.’

Bolle brak een veelbelovende carrière bij Ahold af en ‘stortte zich blind’ op het opzetten van een nieuwe winkelketen waarbij leveranciers een eerlijke prijs kunnen krijgen voor hun producten en consumenten lekkerder eten in de winkels vinden. ‘Het is idealisme’, zegt hij. Maar wel commercieel haalbaar. ‘Wat ik wil past in een tijdsbeeld, bij een behoefte die zich aan het ontwikkelen is, vooral bij mensen die bewust leven.’

Na de prijsoorlog en het verdwijnen van de ooit succesvolle formules Edah en Konmar uit het straatbeeld, lijkt het bijna overambitieus om nog in levensmiddelen te gaan handelen. Maar Bolle denkt lang genoeg bij grote retailers in de keuken te hebben gekeken om te weten waar hij aan begint.

Bolle werd al door Ahold binnengehaald toen hij nog bedrijfskunde studeerde in Groningen. Zijn enorme gedrevenheid en ambitie moeten ook toen al zijn opgevallen. Ahold vroeg hem als student, oprichter en medeeigenaar van een klein bedrijfje dat computers installeerde en de eerste netwerken bouwde, voor een internationaal project. Bolle maakte er een afstudeerproject van en bleef vervolgens bij de Zaanse grootgrutter werken. Hij werd uitgezonden naar de Verenigde Staten. Zat in Washington en New York. Toen de ‘bom barstte’, werkte Bolle bij de afdeling financial control voor Zuid-Amerika. Daarna reisde hij naar New York, waar hij een baan kreeg bij de afdeling sales bij US Foodservice, ‘terug aan de basis van waar het allemaal om draait’. Bolle stapte op de fiets met een laptop op zijn rug en reed langs klanten. ‘De leukste baan ooit, zegt hij achteraf. Toch begon het ondernemersbloed weer te kriebelen.

‘Ik fietste door Manhattan en zag hoe grote bedrijven de macht in handen houden, supermarkten die leveranciers voorschrijven wat ze moeten produceren. Leveranciers die betalen om producten op de schappen te mogen leggen. Dat gaat over massaproductie, want als je een groot supermarktconcern als klant wilt hebben, moet je vaak wel achthonderd winkels tegelijk kunnen beleveren. Ik vraag me echt af of dat altijd is wat de klant wil.’

De bedrijfskundige had er moeite mee. ‘Wij denken nog steeds dat schaalgrootte de beste inkoopvoorwaarden geeft, maar ik weet zeker dat dat niet altijd waar is. ‘Supermarkten beconcurreren elkaar en zijn daardoor na alle bewegingen van de afgelopen jaren niet meer onderscheidend’, zegt Bolle.

Bolle wil juist iets anders doen. Hij is daarom niet bang dat de Nederlandse markt te klein is voor Marqt. ‘De markt is in Nederland verdeeld, maar voor onderscheidende formules is zeker plek.’ Hij gaat er wel vanuit voorlopig alleen in grootstedelijke gebieden te openen.

Bolle is een kleine twee jaar bezig met het opzetten van Marqt. Na een eerste opstartfase die hij terugkomend uit New York zelf financierde, vond hij al snel vermogende particulieren die zijn initiatief steunen. ‘Er blijken veel particulieren te zijn die iets goeds willen doen met hun geld en daar bij betrokken willen zijn.’ Om de groei te ondersteunen, heeft Bolle €1,5 mln per jaar nodig, een deel daarvan wordt ondergebracht bij een bank.

In zijn jaren bij Ahold zag Bolle hoe de druk op de keten toenam. ‘Om de prijzenoorlog terug te verdienen, moest het allemaal nog weer efficiënter en goedkoper. Leveranciers die grote supermarktconcerns willen beleveren, moeten die achthonderd winkels aankunnen, anders mogen ze niet komen praten. Dat wil ik doorbreken.’

Bolle bedacht een businessmodel dat zou kunnen renderen zonder de schaalgrootte die gebruikelijk is in de retail. ‘Ik wil terug naar duurzame productie en smaak. Dat kan alleen als je lokaal en kleinschalig werkt. Ik ben niet bang om keuzes te maken. Bij Aldi verkopen ze toch ook niet alles, maar je weet wel heel goed wat je wel krijgt als je er komt en dat is de laagste prijs. Ik kies voor lekker en gezond, ik hoop dat klanten dat begrijpen.’

De winkels van Marqt gaan uit van een transparanter model. ‘In feite brengen we vraag en aanbod direct bij elkaar, als op een marktplaats. Wij kopen niets in, wij faciliteren alleen maar en ontvangen daarvoor een percentage van de omzet. Of een product van een bekend merk komt, speelt daarbij geen rol. We kiezen producten op basis van lekker, zuiver, gezond en duurzaam.’

Bolle wil Marqt niet positioneren als biologische winkel, hoewel veel producten dat wel zullen zijn. ‘Van het etiket biologisch krijg ik geen honger. Dat heeft totaal geen associatie met lekker.’ Door korte aanvoer van lokale leveranciers verdwijnen onnodige schakels uit de keten. Producten komen daardoor voor een wat Bolle noemt ‘eerlijke’ prijs in de winkels te liggen.

Marqt wordt zeker geen luxe, traiteur-achtige winkel, zegt Bolle. Niets exclusiefs of bijzonder weldadig, juist gemakkelijker toegankelijk dan bijvoorbeeld de Amsterdamse Noordermarkt, want die is er alleen op zaterdag. ‘Onze doelgroep wil elke dag lekker en verantwoord eten.’

Bolle ziet Marqt niet direct als concurrent van zijn voormalig werkgever. ‘Wij willen geen supermarkt zijn, maar juist een nieuw kanaal voor voeding. Wij brengen detaillisten bij elkaar.’

De komende vijf jaar verwacht hij 25 winkels te kunnen openen. Binnenkort zullen de eerste Marqt- winkels opengaan in de regio Amsterdam. Door de inzet van zijn zakenpartner Meike Beeren, die jarenlang bij Ahold op de afdelingen merchandising en vastgoed werkte, heeft Bolle zicht op een aantal panden in de hoofdstad. De locaties houdt Bolle nog voor zich. ‘De concurrentie houdt ons scherp in de gaten.’

Quirijn Bolle zet een nieuw soort supermarktketen op. ‘Ik wil het helemaal anders doen.’

FOTO: JEROEN OERLEMANS