Rik Winkel en Frits Conijn

Amsterdam

Erik Staal heerste als een keizer over woningbouwcorporatie Vestia. Maar het optreden van Staal en zijn treasurer Marcel de Vries werd jarenlang gedekt door een raad van commissarissen.

Het is nog te vroeg om vast te stellen of deze directe toezichthouders daarbij steken hebben laten vallen. Wat wel opvalt bij de personele invulling die Vestia de afgelopen tien jaar aan haar toezicht heeft gegeven, is een gebrek aan financiële expertise.

De corporatie blijkt haar commissarissen vooral te betrekken uit het bestuurlijke circuit, met de PvdA en het CDA als hofleveranciers. Dat ligt ook voor de hand gezien de historische betrokkenheid van deze twee partijen bij de sociale woningbouw.

Groots denken en een kniesoor die op de centen let. Siwart Kolthek (71) was tot begin dit jaar bij Vestia voorzitter van de raad van commissarissen. In zijn hele carrière heeft hij zich laten kennen als een gedreven man, een duvelstoejager die door roeien en ruiten gaat om zijn idealen te verwezenlijken.

Dat begon al begin jaren negentig, toen hij nog gemeentesecretaris was in Dordrecht. In die tijd verzon hij een revolutionair plan om een groot aantal goedkope huizen te bouwen zonder subsidie en zonder al te grote eenvormigheid.

In 1997 werd Kolthek aangesteld als projectdirecteur voor de Amsterdamse Zuidas. Wegen en spoorbanen moesten naar zijn idee ondergronds, ‘alleen dan kiezen we voor de hoofdprijs’. De hoge kosten van een slordige € 1,6 mrd horen nu eenmaal bij de bouw van een toplocatie.

In 2003 stopte Kolthek als projectdirecteur en ging hij naar adviesbureau Gerrichhauzen en partners. Inmiddels heeft hij zich in Rotterdam gevestigd als onafhankelijk adviseur.

Volgens de website van Vestia is de dialoog van groot belang. Met de bewonersgroepen, met de opdrachtgevers, maar sinds kort niet meer met de pers. Zo heeft Erik Molenaar als nieuwe voorzitter van de raad van commissarissen absoluut geen zin om even aan de telefoon te komen.

Brielle is het epicentrum van de 53-jarige belastingconsulent. Daar oefent Molenaar niet alleen zijn praktijk uit, maar runt hij ook een aantal stichtingen. Bovendien is hij bestuurder bij de plaatselijke PvdA. En tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 fungeerde hij nog als lijstduwer.

Molenaar werd pas in 2011 benoemd tot bestuurder bij Vestia. En toen de termijn van Siwart Kolthek er begin dit jaar op zat, werd Molenaar bij de woningcorporatie de nieuwe oppertoezichthouder. Dat leek toen nog een mooie promotie. Inmiddels is hem de lol waarschijnlijk wel vergaan.

De oud-wethouder van Den Haag ‘ontdekte’ Erik Staal voor Vestia. Als wethouder van volkshuisvesting, een functie die hij uitoefende tussen 1989 en 1994, benoemde hij hem tot directeur van het Gemeentelijk Woningbedrijf, een van de voorlopers van Vestia Groep.

Dijkhuizen (64) was wethouder van sport en is oud-voorzitter van de Haagsche Rugby Club (HRC). Zijn droom om ADO voor het Zuiderpark te behouden ging echter niet in vervulling.

Na zijn wethouderschap werkte hij als interim-manager in de corporatiesector, onder meer bij De Hoop in Helmond. In 2002 werd hij benoemd tot directeur van het Garantiefonds Woningbouw (GIW), maar toen Bureau Berenschot bij een doorlichting concludeerde dat het management onvoldoende grip had op de organisatie moest hij het veld ruimen. Sinds 2005 houdt hij toezicht op de man die hij zelf ooit benoemde.

De huurderscommissaris maakte opgang als voorlichter van de PvdA in een voor de partij minder gelukkige periode. Als woordvoerder van Ad Melkert stond ze mede aan de basis van de verkiezingsnederlaag in 2002. Baart (57) kwam in rustiger vaarwater bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).

Twee jaar na haar vertrek bij de VNG werd levenspartner Peter Noordanus benoemd tot burgemeester van Tilburg. Tot 2001 was Noordanus namens de PvdA wethouder van volkshuisvesting in Den Haag en tussen 2001 was hij voorzitter van de raad van commissarissen bij... Vestia.

Ze is een typisch product van de vrouwenemancipatie van de jaren zeventig. Moederhavo en vervolgens een opleiding personeelsbeleid. De 62-jarige Anke Kauling­freks heeft volgens haar voormalige collega’s bij het Wijkpunt Capelle aan de IJssel van woningcorporatie Com.wonen een neus voor het menselijk aspect.

In januari 2010 nam zij afscheid van het Wijkpunt om aan een ‘tweede carrière’ te beginnen. Met haar bedrijf Motus Ludens richt zij zich op de opleiding en training van managers. Daarnaast is zij sinds 2011 commissaris bij Vestia.

‘Laat zien wie je bent’, zegt zij in de brochure ‘Door het glazen plafond’ van vakcentrale FNV. ‘Als je een stuk schrijft waarover gesproken gaat worden in het MT (managementteam), vraag dan of je mee mag naar die vergadering. Veel vrouwen vinden het vanzelfsprekend dat ze resultaat boeken, maar dat is het niet.’

Met de klok mee: Erik Molenaar, Susan Baart, Nico Dijkhuizen en Siwart Kolthek. Anke Kaulingfreks ontbreekt.

Corporatie betrok commissarissen vooral uit bestuurlijke circuit, PvdA en CDA waren hofleveranciers