Vasco van der Boon en Gerben van der Marel

Philips Pensioenfonds verkocht jarenlang vastgoed met voorrang aan de Haagse onroerendgoedhandelaar Harry H. Dat wekt bevreemding, temeer nu justitie stuit op miljoenenbetalingen aan een geheim privébedrijf van de verdachte ex-Philips-directeur.

Eindhoven

Met stip stormt Harry H. op de laatste Quote 500-ranglijst van rijken van de 312de naar de 139ste plaats. Het zakenblad schat zijn vermogen op € 203 mln. Er zijn dus rijkere Nederlanders. Maar er is niemand in Nederland die zijn geschat vermogen vorig jaar zo hard zag stijgen als Harry H.

Amper twee weken na de feestelijke bekroning door Quote van zijn jonge maar succesvolle vastgoedcarrière krijgt Harry H. minder flatteus bezoek. Op 13 november staat de Fiod-ECD op de stoep bij H.’s vlaggenschip Urban Interest, voorheen de Hilders Groep, aan de Haagse Riviervismarkt nummer 3. Ook thuis verschijnt een delegatie om boekhouding in beslag te nemen.

De visites van de opsporingsambtenaren maken deel uit van de grootste actie tegen fraude die de Fiod-ECD ooit uitvoerde. Daarbij doet justitie 54 plaatsen aan. Behalve de bedrijven van Harry H. worden onder meer ook Rabo-dochter Bouwfonds, Fortis Vastgoed, het Philips Pensioenfonds en ING Bank in Weert bezocht.

Justitie vermoedt dat Harry H. zijn vermogen deels niet helemaal eerlijk heeft vergaard. Maar wat nu precies de verdenkingen zijn tegen de 44-jarige ondernemer was tot op heden niet duidelijk.

Wel komen sinds de Fiod-ECD-invallen de geruchten los over een bevoorrechte positie die Harry H. heeft bij de verkoop van een omvangrijke vastgoedportefeuille door het Philips Pensioenfonds. De geruchten zijn niet geheel uit de lucht gegrepen, blijkt uit onderzoek in het Kadaster door deze krant.

Via een trits bedrijven duikt de ondernemer hier op. Aan de top van H.’s bedrijvengroep staat de coöperatieve vereniging Hilvasco. Tot vorige week was Harry H. daar bestuurder en enig eigenaar. Die bestuursfunctie heeft hij vanwege het fraudeonderzoek tegen hem neergelegd om zijn bedrijf niet verder te laten beschadigen.

Onder de topentiteit Hilvasco hangen 77 vennootschappen die vooral in Nederlands vastgoed beleggen. De waarde van de hele groep schat H. zelf naar verluidt op zo’n € 2 mrd. Een kwart hiervan, zo toont onderzoek door deze krant aan, bestaat nu uit vastgoed dat afkomstig is van het Philips Pensioenfonds.

De bedrijven van H. blijken de afgelopen zes jaar de voornaamste koper te zijn geweest bij Philips. De panden gingen in de verkoop onder het bewind van de eveneens van fraude verdachte directeur Will F.

Het pensioenfonds stoot in de onderzochte periode in 33 transacties voor € 1,329 mrd aan vastgoed af. Daarvan gaat in vijf deals voor € 487 mln naar Harry H. Hij neemt de grootste deals voor zijn rekening. Hij verwerft ruim een derde van al het vastgoed dat Philips Pensioenfonds in zes jaar afstoot. Geen enkele andere koper weet zoveel uit de Philips-portefeuille te kopen.

Niet alleen de omvang van de transacties is opvallend. Ook de manier waarop Philips verkoopt, doet de wenkbrauwen fronsen in de vastgoedwereld.

Vier van de vijf deals van Philips met de Hagenaar betreffen pakketten met een omvang die elders in de vastgoedmarkt vrijwel uitsluitend met tenders of gecontroleerde veilingen worden verkocht.

Harry H. koopt daarentegen zonder concurrentie een-op-een vastgoed van Philips, melden bronnen rond het pensioenfonds. Tot afgunst destijds van veel van Harry’s concurrenten. Ook die jaloezie is niet geheel zonder reden: Harry H. ziet in zijn aankopen van Philips zo veel potentieel dat hij ze nog vrijwel allemaal in bezit heeft.

De vijf transacties van Harry H. met het Philips Pensioenfonds (zie infografiek) zijn geconcentreerd op drie dagen. Op de eerste transactiedag in april 2002 koopt Ceylonstaete, een bv van Harry H., voor € 190 mln een pakket met 800 woningen, 110 winkels en 12 kantoorpanden in negen steden.

Dezelfde dag slijt Philips voor € 14 mln een pakket met 116 woningen en 37 winkels in Groningen aan Garden-End Building, een andere dochtervennootschap van H. Ook koopt hij privé voor € 2.768.059 een winkel in Groningen van het Philips Pensioenfonds. Op zijn eigen naam bezit H. al 130 panden door het land.

In december 2003, de tweede grote handelsdag van Harry H. en Philips Pensioenfonds, koopt H.’s bedrijf Elfstaete voor € 102 mln 770 woningen, 25 winkels en 1 kantoorpand in zeven steden.

En precies een jaar later kan de champagne weer open. Elfstaete bv koopt in 2004 voor € 178 mln een pakket van 1080 woningen, 65 winkels en 1 kantoorpand.

Alle vijf verkopen gaan door de handen van notaris Michel van Agt van het Rotterdamse Van Agt & Dussel Notarissen. Dat noemt zich een ‘no-nonsense’ kantoor.

De omvang van de handel en de intieme relatie tussen Will F. van Philips en de Haagse onroerendgoedhandelaar wekt bevreemding in de vastgoedwereld en bij Philips in Eindhoven. Zeker achteraf.

Maar wat de hele gang van zaken ook verdacht maakt, in de ogen van het Openbaar Ministerie, is het bestaan van een aparte geldstroom van Harry H. richting een geheime privévennootschap van pensioenfondsdirecteur Will F. De bedragen zijn niet gering.

Uit onderzoek van het OM blijkt dat Harry’s bedrijf Ceylonstaete bv in 2002, 2003 en 2004 jaarlijks € 1,8 mln betaalt aan Universum Beheer bv. Van dat laatste bedrijf is Will F. volgens het OM veruit de belangrijkste aandeelhouder. Maar dat is bij de Kamer van Koophandel niet te zien.

Deze verborgen dotaties richting pensioenfondsdirecteur Will tellen op tot € 5.445.363. Bij de gecompliceerd vormgegeven betalingen spelen verschillende andere bedrijven van H., zoals Forelhaven bv, een tussenrol. Tussentijds betaalt Universum Beheer € 344.355 terug aan Ceylonstaete als rente op de ‘voorschotten’.

Maar op een gegeven moment worden alle verdere financiële plichtingen over en weer kwijtgescholden. Slotsom, aldus het OM, is dat Will F. € 5,4 mln rijker is en het Philips Pensioenfonds datzelfde bedrag in feite armer.

Op het moment dat Will deze betalingen op zijn privé-bv ontvangt, is hij tegelijkertijd volledig in dienst van Philips als directeur van Philips Real Estate Investment Management (PREIM).

Philips-woordvoerder Eric Drent wil alleen in algemene zin zeggen ‘dat het volstrekt helder is dat het binnen de ondernemingsrichtlijnen van Philips niet is toegestaan dat werknemers in privé nog eens betalingen ontvangen van derden voor werkzaamheden die ze in dienstverband van Philips uitoefenen. Dat wordt niet geaccepteerd binnen Philips.'

Philips laat momenteel alle transacties van het Pensioenfonds in een nieuw forensisch onderzoek tegen het licht gehouden.

H. wil niet reageren. Vertrouweligen van hem zeggen dat Philips Pensioenfonds Universum naar voren schoof als ‘vastgoedbemiddelaar’. Universum kreeg een percentage van de geprognosticeerde exploitatiewinsten van het door Philips verkochte vastgoed.

H. zou de rekeningen betaald hebben zonder te weten dat Will F. achter het bedrijf schuilging. Dat is bij de Kamer van Koophandel immers niet te achterhalen. Daar is alleen de Limburgse accountant en vastgoedhandelaar Eric F. terug te vinden. Justitie ziet deze man als stroman en houdt hem in voorlopige hechtenis. Of daadwerkelijk vervolging wordt ingezet is voorlopig niet bekend.

Research: Gaby de Groot