Siem Eikelenboom

Amsterdam

'Wat is het motief?' De regiezitting tegen zijn cliënt, de vermogende vastgoedman Jan-Dirk Paarlberg, was amper begonnen of raadsman Gabriël Meijers trok fel van leer tegen het Openbaar Ministerie en de politie. Termen als 'belachelijk', 'tunnelvisie' en 'vooringenomenheid' vielen regelmatig in zijn betoog te beluisteren.

In hun tenlastelegging somden de officieren van justitie Michiel Zwinkels en Koos Plooy maar liefst zes feiten op waaraan Paarlberg zich in hun ogen schuldig heeft gemaakt: oplichting van de SNS-bank, valselijk laten opmaken van een notariële akte, belastingfraude, gebruik van een vals bankdocument en twee witwasdelicten.

De zwaarste beschuldiging luidt dat hij tussen december 2002 en 31 januari 2004 een bedrag van euro 17 mln heeft witgewassen. Dit bedrag zou Willem Holleeder zijn voormalige vriend Willem Endstra hebben afgeperst. Het geld is vervolgens via diverse bankrekeningen van Jan-Dirk Paarlberg witgewassen.

Mooi bedacht allemaal, vond raadsman Meijers, maar wat is dan het motief geweest? 'Er is geen enkel bewijs dat mijn cliënt is afgeperst, zoals het OM aanvankelijk beweerde. Ook heeft hij het niet gedaan uit geldgebrek omdat zijn bedrijven een tijdelijk tekort aan liquide middelen hadden, zoals de officieren vervolgens beweerden.'

Meijers maakte zich erg druk over de door politie en OM gevolgde onderzoeksmethoden. Steeds weer hanteerden de speurders een andere onderzoekstheorie en stelselmatig werd ontlastend materiaal uit het dossier gehouden. De onderzoekers hadden last van 'een tunnelvisie' waarin steeds naar conclusies werd toegeredeneerd.

Belangrijkste getuige is Willem Endstra, nota bene een oud-zakenpartner van Paarlberg. Maar Meijers omschreef de in mei 2004 vermoorde Endstra als 'geraffineerd, onbetrouwbaar en geneigd tot alle vormen van bedrog'.

Endstra had niet kunnen verkroppen dat Jan-Dirk Paarlberg in 2000 al zijn zaken met Endstra had willen ontvlechten. Paarlberg had dit gedaan nadat er steeds meer publicaties in de media verschenen over de duistere activiteiten van Endstra.

Paarlbergs tweede advocaat, Annemarije Schoonbeek, vroeg zich zelfs openlijk af of Endstra aan het einde van zijn leven niet had geleden aan geestelijke stoornissen: 'Hij vertoonde geëxalteerd gedrag, had vele vriendinnen tegelijk en had volgens getuigen last van paranoïde wanen'. Zij pleitte voor een psychiatrisch onderzoek 'net als naar Karst T. is gedaan'.

Ook een andere getuige tegen Paarlberg moest het ontgelden. Abraham Zeegers was aan het einde van Endstra's leven zijn financieel adviseur. Ook hij heeft belastend over Paarlberg verklaard. Maar hoe betrouwbaar is deze Zeegers, die oktober 2007 dood in zijn woning werd aangetroffen?

Volgens getuigen zat de oud-advocaat financieel aan de grond en verdiende hij alleen wat door voor Endstra te werken. 'Die had hem bovendien beloofd dat hij 10% zou krijgen als hij de euro 17 mln die Endstra aan Paarlberg had betaald, zou weten terug te krijgen. Met andere woorden: Zeegers had een groot belang om mijn cliënt te beschuldigen', aldus Meijers.

Hij wees de rechtbank fijntjes op het feit dat Zeegers als witwasser betrokken is geweest bij een grote cocaïnezaak die op de Antillen speelde. In die zaak werd de ex-advocaat ook verdacht van lidmaatschap van een criminele organisatie. Maar die beschuldiging liet het OM op het laatste moment vallen. Dat gebeurde precies op het moment dat Zeegers in het diepste geheim tegenover de recherche verklaringen aflegde tegen Paarlberg. Dat was wel erg toevallig, oordeelde Meijers.

In zijn lange betoog verzocht hij de rechtbank om een reeks getuigen te horen. Zo wil hij van enkele ambtenaren van de Belastingdienst weten welke werkzaamheden zij tijdens het onderzoek hebben verricht. Verder wil Meijers dat enkele stukken, zoals het witwasdossier in de zaak tegen Zeegers, aan het dossier worden toegevoegd.

Woensdag zullen de officieren Zwinkels en Plooy op het betoog van Gabriël Meijers reageren. Op 12 oktober begint de zaak echt.

Zie ook de video op FD.tv

Verdediging

'Dossier niet af'

Willem Endstra

'Onbetrouwbaar'

Abraham Zeegers

'Had belang om tegen Paarlberg te verklaren'

Getuigen horen

'Ambtenaren fiscus moeten worden opgeroepen'

OM

'Lijdt aan tunnelvisie'