Vasco van der Boon en Gerben van der Marel

De directeuren van projectontwikkelaar Willemsen Minderman uit de vastgoedfraudezaak hadden jaren het gevoel dat ze in een 'maffiafilm' zaten: het strooien met contanten, psychologische intimidatie, bodyguards, openlijk cokegebruik en een curieuze hang naar katholicisme.

Amsterdam

De eerste rechtszaak in de vastgoedfraude rond Bouwfonds en Philips begint vandaag. Het wordt een week waarin het persoonlijke relaas van de twee verdachte Willemsen Minderman-directeuren centraal staat. In een excuusbrief aan fraudeslachtoffer Bouwfonds, die deze krant heeft ingezien, sommen de twee projectontwikkelaars hun ervaringen op.

Hoewel het Openbaar Ministerie geen geweld heeft geconstateerd in deze affaire hebben mensen zich wel degelijk bedreigd gevoeld. Het directeursduo Rob W. en Maarten M. zegt in zijn excuusbrief 'zeer onaangename' ervaringen te hebben gehad.

Bijvoorbeeld als ex-Bouwfonds-directeur Jan van V., zijn oom Nico V. en financiële man Olivier L. 'de regie overnemen' op het kantoor in Capelle van Willemsen Minderman. Nico parkeert zijn 'zwarte geblindeerde Mercedes' vlak bij de voordeur. Zijn bodyguard, iemand van de sportschool, wacht buiten, goed zichtbaar voor het personeel van Willemsen Minderman en van andere bedrijven in het gebouw.

De binnenkomst van het drietal wordt door de directie en het personeel van Willemsen Minderman ervaren als 'een soort overname'. Terwijl de directeuren van Willemsen Minderman de eigenlijke gastheer zijn, rangschikken Nico V. en Jan van V. de vergaderkamer op theatrale wijze. Hun stoelen staan aan de raamzijde, die van de directie van Willemsen Minderman aan de andere kant, zodat de gastheren tegen het licht in moeten kijken. Overtollige stoelen worden aan de kant geschoven, zodat de directeuren van Willemsen Minderman in hun eigen kantoor niet zelf hun eigen zitplaats kunnen kiezen. Jan van V. en Nico V. orkestreren waar de Willemsen Minderman-directie in haar eigen kantoor kan zitten. Elke vergadering hetzelfde liedje.

Het blijft niet bij de tafelschikking waardoor Willemsen Minderman ervaren dat ze niet meer de baas zijn in hun eigen kantoor. Als op het kantoor in Capelle een contract getekend wordt, zien ze de drie Bouwfonds-mannen plotseling opstaan. De directeuren worden overstelpt met lovende woorden: 'Wat goed!' Strak naast elkaar aan de vergadertafel beginnen de heren van Bouwfonds uitbundig te applaudisseren. Hun zakenpartners voelen zich klein worden.

Collega's verderop in het kantoor van Willemsen Minderman vragen zich af wat er gebeurt. Ook zij merken de dominante aanwezigheid op kantoor. Ze treffen Nico V. aan op de wc terwijl hij coke snuift. Dat doet de mental coach ook in de vensterbank tijdens besprekingen. Tussendoor schuift hij de schoonmaakster en een secretaresse van Willemsen Minderman openlijk een bankbiljet van honderd gulden toe. Zonder dat duidelijk is wat ze daarvoor terug moeten doen. Willemsen Minderman ervaren dit alsof hun eigen werknemers ter plekke door de drie Bouwfonds-mannen worden ingehuurd.

De associatie met de maffia gebruiken de directeuren van Willemsen Minderman in de excuusbrief aan Bouwfonds als ze een feest bij Jan van V. thuis beschrijven. Ze doelen op de 'beveiliging' rond de plechtige inwijding van het huis van de hoofdverdachte van de vastgoedfraudezaak rond de eeuwwisseling.

'Overal staan zware jongens met koptelefoon op. Zij wijzen je de parkeerplaats aan en na afloop begeleiden ze je naar je auto. De plechtige inwijding van het huis heeft iets van een maffiafilm; een geestelijke, compleet in gewaad, wijdt het huis, samen met Van V., met veel ceremonie in.'

Nico V. is voor het Nederlandse bedrijfsleven 'excentriek gekleed', aldus de Willemsen Minderman-directeuren. Altijd, ook binnenshuis, met een zonnebril op. Volledig in het zwart gekleed.

Willemsen Minderman vergadert heel wat af met de Bouwfonds-mannen. Maar die maken nooit een aantekening. Als de Willemsen Minderman-directeuren documenten aan Jan van V. proberen te overhandigen, krijgen ze die altijd retour. Van V. pakt niets aan. Zijn koffer is altijd leeg.

In het bijzijn van de Willemsen Minderman-directeuren en hun medewerkers belt Nico V. zakenrelaties om die luidkeels voor rotte vis uit te maken. Nico, Jan en Olivier noemen hun Bouwfonds-hoofdkantoor demonstratief 'het gesticht', waar naar hun zeggen 'alleen maar randdebielen, incapabele mensen werken'.

Twee weken geleden trad de man die wordt geassocieerd met maffia-achtige trekjes voor het eerst in de publiciteit. De excentriekeling liet zich afbeelden in de Volkskrant op de eigenzinnige manier die hem kenmerkt.

De zeventiger loopt in dat interview vooruit op de verdediging. De berechting wordt niet voor 2010 verwacht. Hij opent de aanval op zijn oude zakenvrienden. Nico V. zegt dat de vermoedens van justitie zijn gebaseerd op 'leugens van doorgeslagen projectontwikkelaars die in doodsnood tegenover rechercheurs hun straatje hebben schoongeveegd'. Zonder namen te noemen doelt hij zonder twijfel op de bekentenissen van de directeuren van Willemsen Minderman.

In de vastgoedaffaire staat de teller nu tussentijds op 50 verdachte personen plus 75 verdachte bedrijven. Het Openbaar Ministerie meent dat de verdachten in totaal ruim euro 200 mln hebben ontvreemd bij Bouwfonds en Philips.

Het OM meldt in een persbericht dat een onbekend aantal verdachten in deze zaak een transactie wordt aangeboden. Als die wordt geaccepteerd, hoeven de verdachten niet voor de rechter te verschijnen. Een kerngroep van ongeveer vijftien van de belangrijkste verdachten krijgt naar verwachting geen schikkingsaanbod.

Bij het toekennen van een eventuele straf weegt de rechter de proceshouding van een verdachte mee. Die omschrijven de Willemsen Minderman-directeuren tegenover Bouwfonds zo: 'Wij willen er alles aan doen om schoon schip te maken. (...) Wij willen u hierbij onze diepe spijt betuigen.'

Vandaag live weblog over vastgoedproces

Zie: www.blogs.fd.nl/

vastgoedfraude

Verslag op de radio

BNR Nieuwsradio

Zojuist verschenen

'De vastgoedfraude'

Zie: www.fd.nl/boeken

Verdachte Nico V. spreekt van 'leugens van doorgeslagen projectontwikkelaars'.