Gedeputeerde Hessels zet glasvezelinvestering door ondanks verzet toezichthouders

Johan Leupen

Maastricht

Limburg drukt zijn omstreden investeringsplan voor een provinciedekkend glasvezelnetwerk door, ondanks de lobby ertegen van Opta en de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). De toezichthouders haalden eind vorig jaar uit met een brief waarin ze propageerden dat overheden de uitrol van glasvezelkabel aan de markt over moeten laten. Die waarschuwing legt provinciebestuurder Jos Hessels opzichtig naast zich neer. Dit jaar gaat de aanleg van start, verwacht hij.

Andere lokale overheden volgen zijn tegendraadsheid met belangstelling. Slaagt Hessels erin een participatieconstructie op te zetten die de goedkeuring van de Europese Commissie mag wegdragen, dan baant hij daarmee een weg voor provincies en gemeenten die volop willen investeren in supersnelle breedbandinfrastructuur - zonder zich schuldig te maken aan illegale staatssteun.

Die speelruimte kan een geweldige uitkomst zijn voor provincies als Limburg en Overijssel, die niet alleen werken aan randvoorwaarden voor een bloeiende IT-industrie, maar ook een rendabele bestemming moeten vinden voor hun miljardenopbrengst uit de verkoop van Essent aan RWE. Het voorhoedegevecht van gedeputeerde Hessels kreeg eind vorige week nieuw momentum, toen hij brede politieke steun vergaarde in het Limburgse Parlement.

Opta-voorzitter Chris Fonteijn waarschuwt voor het 'heilig verklaren' van glasvezel. Hij bagatelliseert de potentie en roept dat overheden zich erbuiten moet houden.

'Ik ben niet onder de indruk van wat Opta en de NMa zeggen. Ze hebben als toezichthouders een uitvoerende rol, geen adviestaak. Ik heb ze sowieso nooit op een visie kunnen betrappen - ook niet toen ik Kamerlid was. Ineens zien ze de panelen verschuiven, er ontstaat een nieuwe markt die niet in hun straatje past. Als het van de wet mag, dan mag het. Hoe vaak zijn de NMa en Opta al onderuitgegaan in Brussel? Een triest staatje, zo vaak als zij zijn teruggefloten. Ze zijn tegen en ik neem dat voor kennisgeving aan. Chris Fonteijn moet beseffen dat telegrafie uit de tijd is. Hij zou zich bezig moeten houden met innovatie.'

Ook KPN heeft zijn bedenkingen bij de mogelijkheden van glas.

'Het is zo dat hun ambitieniveau wat betreft glasinvesteringen duidelijk is afgezwakt. Hun financiële situatie speelt een rol. Er is nog wel spek op de botten, maar ze moeten dat ook zo houden omdat hun aandeelhouders meekijken. De businesscase is gewoon tegengevallen op basis van de door hun geëiste rendementen. KPN heeft zijn verantwoordelijkheden als beursgenoteerde telco en dat begrijp ik.'

'Maar waar de baten voor Ad Scheepbouwer niet hoog genoeg zijn, kan ik genoegen nemen met een lager rendement . Juist het feit dat de markt hier niet het voortouw neemt, versterkt onze mogelijkheden. Als welk bedrijf dan ook full swing zou gaan is dat een indicatie dat onze inbreng onnodig is.'

Wat wordt uw inbreng precies?

'Wij leggen zelf geen netwerk aan, en er is ook geen sprake van subsidie. Wij willen kapitaalverschaffer zijn met een minderheidsbelang in een particuliere aanbieder die sowieso al glas aanlegt. We hoeven niet meteen 15% rendement, maar het moet wel beter zijn dan je geld op de bank zetten.'

U had al eerder willen beginnen.

'Het kan mij niet snel genoeg gaan, maar zorgvuldigheid gaat voor. Gezien de bedragen moet het snel kunnen. Dit jaar willen we beginnen met de aanleg. Er is gesproken over euro 80 tot euro 100 mln inleg, maar er staat nog niets vast.

Vanaf vandaag werken wij aan een businessplan, waarin wij samen met externe adviseurs de financiële parameters doorrekenen. In de zomer moet het er liggen. Parallel loopt er een juridisch onderzoek, waarmee we in kaart brengen hoe binnen de kaders van de Brusselse wetgeving te blijven.'

De EC heeft zich ook al streng uitgelaten over glasparticipatie.

'De EC hield in oktober een breedbandsessie in Berlijn, en wij kregen er het signaal dat ons verhaal erin past. Zo lang wij maar geen meerderheidsbelang nemen.'

U was al in gesprek met Ziggo en KPN. Wie wordt uw partner?

'Daar zijn we nog niet uit, maar ik moet wel zeggen dat KPN tot nu toe het meest eager is. Zij hebben veruit de slechtste kaarten en moeten wel iets doen; hun kopernetwerk is op zijn eind, over vijf jaar kunnen ze niet meer mee.'

'Bij Ziggo werkt kennelijk de wet van de remmende voorsprong; 95% van hun net is al glas en zij weigeren om die laatste belangrijke stap te zetten. Het is net de autobranche die de elektromotor probeert tegen te houden. Ze denken met coax echt nog wel tien, twintig jaar verder te kunnen, en zeggen dat wat wij willen onnodig is.'

'Hun investeringsbereidheid is bovendien toch al kleiner omdat ze eigendom zijn van private-equitybedrijven en werken aan hun beursgang. Ze willen hun cijfers juist flink oppoetsen en nemen geen ruimte om te investeren. Ik zit met een weigerachtig bedrijf en wat ik wil is ondernemender.'

De kabelsector klaagt over uw innige band met KPN.

'Nonsens, kinderachtig gedrag. Ik heb met beide partijen herhaaldelijk overleg gehad. Als de ene partij er harder aan trekt, en de ander zich beperkt tot het schrijven van boze brieven, dan kan ik daar weinig mee. Ik daag Ziggo uit om met een plan te komen, dan doen we graag zaken met ze. Zo lang ze achteroverleunend blijven zeuren, graven ze hun eigen graf.'

Is de nood echt hoog? Is er in Limburg sprake van marktfalen?

'Nee, wij hobbelen aardig mee, maar het gaat mij erom dat Limburg straks voorop loopt met ICT. Het gaat niet om twintig extra tv-zenders, het gaat om een heel nieuw paradigma van diensten. Het begint bij IT-bedrijven die zeggen dat de hele branche zijn datacenters naar ons toebrengt als wij het klimaat scheppen. Maar denk ook aan nieuwe toepassingen in de zorg en de beveiligingsbranche. Men ziet Limburg als uithoek van Nederland, maar waarom zouden wij niet de buitenschil van het Ruhrgebied kunnen zijn?'

Glas in Nederland

Reggefiber

Een voor de hand liggende partner voor de Limburgse uitrol van glas is Reggefiber, de grootste glaskabelaar

Reggefiber is een joint venture tussen KPN en investeerder Reggeborgh van Dik Wessels

Reggefiber worstelt om financiering los te krijgen bij institutionele partijen. Vooral banken zijn erg terughoudend

Jos Hessels (CDA) heeft onder meer de portefeuilles economie en innovatie.