Wel vraagtekens bij haalbaarheid AFM-plan voor internationaal accountantstoezicht

Jan Fred van Wijnen

Amsterdam

Nederlandse accountants juichen het voorstel toe om één Europese toezichthouder voor accountantskantoren op te richten. Dit idee werd maandagmiddag gepresenteerd door directeur Steven Maijoor van de Nederlandse financiële toezichthouder AFM.

Maijoor, bij de AFM verantwoordelijk voor toezicht op openbare accountants in Nederland, sprak op een conferentie van de Europese Commissie. Er waren toezichthouders uit de hele wereld, waaronder de VS en China.

Robert Swaak, bestuursvoorzitter van PricewaterhouseCoopers in Nederland, zegt 'in principe' voor te zijn. Wereldwijd toezicht vindt hij nog 'een brug te ver'. Daarom noemt hij Europees toezicht 'een stap in de goede richting', maar wel onder de voorwaarde dat het in de plaats komt van nationaal toezicht. Anders, zo vreest hij, 'leidt het alleen maar tot extra regelgeving, grotere bureaucratie en hogere kosten'.

Ook de andere grote Nederlandse accountantskantoren zijn positief. KPMG-partner en hoogleraar accountantscontrole Philip Wallage steunt het onder meer wegens de 'verdergaande Europese éénwording van grote accountantsorganisaties'.

Deloitte-partner en hoogleraar accountancy Barbara Majoor is voorstander omdat haar werkterrein steeds groter wordt: 'Onze cliënten zijn internationaal werkzaam, waardoor wij vaak over de landsgrenzen opereren. Ook controledossiers en controleaanpak zijn wereldwijd gestandaardiseerd. Een uniform toezicht, op basis van goede onderlinge afspraken tussen mondiale toezichthouders, is dan essentieel.'

Een 'minimale vereiste', zegt Majoor van Deloitte, is dat Europa 'met één stem optreedt naar toezichthouders van andere landen, zoals de Amerikaanse PCAOB'.

Ernst & Young zegt dat het niet alleen een Europese waakhond zou toejuichen, maar regels voor bijvoorbeeld onafhankelijkheid. Overigens heeft Ernst & Young liever mondiaal dan Europees toezicht.

Directeur Berry Wammes van beroepsorganisatie Nivra was bij de toespraak van AFM-directeur Maijoor. Het debat in de zaal, zegt hij, spitste zich toe op de weigering van Chinese toezichthouders om zich de wet te laten voorschrijven door de Amerikanen. Daardoor werd het AFM-voorstel voor een 'Europese Audit Autoriteit' niet meer in de zaal besproken.

Het Nivra vindt het een 'uitstekend idee', zegt Wammes. 'De standaarden voor een accountantscontrole zijn internationaal, dus is het ook beter om daar internationaal toezicht op te houden. De huidige situatie creëert inefficiency en onduidelijkheid, en niet alleen voor de grote kantoren. In Nederland hebben achttien accountantskantoren een vergunning van de AFM, en alle zitten wel in een internationaal netwerk.'

Heel makkelijk zal het niet gebeuren, denkt de Nivra-directeur. 'Elk land heeft zijn eigen afwijkingen in de regelgeving. Frankrijk bijvoorbeeld heeft heel strenge wetgeving, dus daar zullen Europese regels niet voldoen. Je zult op het niveau van lidstaten moeten lobbyen om een akkoord te bereiken', aldus Wammes.

Accountantspolitie

Liever Europees

AFM pleit voor één Europese toezichthouder

Grote accountantsfirma's steunen het idee

Roep om sterk Europees antwoord op Amerikaanse toezichthouder

EU-lidstaten moeilijk op één lijn te brengen