Chris Ouwinga, Bas van der Veldt en Rajesh Patel

Heemskerk vertaalt kritiek op dominantie Microsoft in frustrerend beleid voor sector

Volgens staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken heeft het Nederlandse midden- en kleinbedrijf (MKB) niet genoeg ambitie om uit te groeien tot grote, multinationale ondernemingen. 'Als die houding er wél was dan kan ons dat mede uit de crisis helpen', aldus de staatssecretaris onlangs op een diner van de American Chamber of Commerce in the Netherlands.

Daar kijken we van op. Als Heemskerk navigatiefabrikant TomTom, als lichtend voorbeeld noemt is er nog veel voor hem om te ontdekken. Want Nederland beschikt over een levendige, innovatieve en exporterende software sector.

Probleem is echter dat bedrijven als Planon, GX, Pallas Athena, Trimergo, Vital Health, Servoy en Stabiplan - allemaal ambitieuze en exporterende ondernemingen - systematisch ontbreken als een onderwerp van de werkbezoeken van de staatssecretaris.

Natuurlijk plant Heemskerk de bezoeken niet zelf, maar zijn ambtelijke omgeving heeft een blinde vlek voor een economische sector die voor hoogwaardige en duurzame werkgelegenheid zorgt en die mede inhoud geeft aan Nederland als kenniseconomie.

Een op de vijf werknemers in de software-industrie is betrokken bij speur- en ontwikkelingsactiviteiten. De toegevoegde waarde per werknemer behoort tot de hoogste van de hele economie. De Nederlandse software-industrie, die voornamelijk uit MKB-bedrijven bestaat en waar zo'n 40.000 mensen werken, is succesvol op de exportmarkt. Diverse software ecosystemen zorgen bovendien als aanjager voor nieuwe producten, diensten en werkgelegenheid, ook in andere economische sectoren.

Er is bij Economische Zaken geen bereidheid om - zoals in Finland - eens goed te onderzoeken wat de bijdrage is van de softwaresector aan de Nederlandse economie en aan de innovatie.

Dat is juist extra nodig, omdat Heemskerk ook verantwoordelijk is voor het doen en laten van het programmabureau Nederland Open in Verbinding (NOiV). Dat bureau moet inhoud geven aan het kabinetsbeleid om het gebruik van open standaarden binnen de (semi-)publieke sector te bevorderen, het zogenaamde 'actieplan Heemskerk'.

Doel van het bureau is om informatie tussen verschillende softwaresystemen zonder problemen uit te wisselen. Daar zijn wij een groot voorstander van. Daarom zijn we erg verbaasd dat NOiV geen belangstelling heeft voor het aanbod van de Universiteit Utrecht en de samenwerkende softwarebedrijven die gesloten software produceren, om na te gaan hoe die een bijdrage kunnen leveren aan het tot stand brengen van zoveel mogelijk open standaarden.

Je zou zeggen: wie van software bepaalde eigenschappen verlangt gaat in gesprek met de makers ervan. Nee dus. In plaats daarvan voert NOiV-campagne voor introductie van open source software.

Het resultaat van die houding is dat het openstandaardenprogramma nu in het slop zit en de gedroomde open software-programma's in de praktijk helemaal niet beschikbaar zijn.

De Nederlandse overheid in al zijn geledingen, zou niet kunnen functioneren zonder de voor eigen last en risico ontwikkelde producten van Nederlandse leveranciers van pakketsoftware, waarin de (steeds wisselende ) wet en regelgeving efficiënt is 'ingebakken'. NOiV ziet die groep van bedrijven echter niet als een partner om haar hoofdtaak - het op het schild heffen van de open standaarden - tot een goed einde te brengen.

Het NOiV-bureau veroorzaakt een sfeer, waarin leveranciers die hun producten onder licentie verkopen, zo ongeveer in de categorie 'criminele organisatie' worden gemanoeuvreerd en waarin niet wordt samengewerkt waar dat heel goed zou kunnen. Met het programma zijn inmiddels miljoenen gemoeid zonder erg veel concrete resultaten.

Wat denkt de staatssecretaris zo eigenlijk te bereiken? Wil hij de crisis bestrijden door het Nederlandse potentieel aan softwareproductie een kopje kleiner te maken? De kritiek op de marktdominantie van Microsoft in de desktopmarkt, die de basis vormde voor een kamerbrede motie-Vendrik, vertaalt hij in generiek beleid dat vooral gevolgen heeft voor leveranties aan de overheid door (Nederlandse) bedrijven die software onder licentie produceren.

Is dat echt de bedoeling? Een bedrijf als Centric is bijvoorbeeld de grootste werkgever van Gouda en heeft de grootste groep software ontwikkelaars van Nederland in dienst. Hoeveel banen mag NOiV, zoals zich dat nu ontwikkelt, eigenlijk kosten?

Chris Ouwinga is ceo van Unit4Agresso, Bas van der Veldt is ceo van Afas en Rajesh Patel is ceo van Exact