EZ naar de kantlijn van het debat

De kredietcrisis dwingt tot een fundamentele heroverweging van de rol van de overheid, schrijft secretaris-generaal Chris Buijink van Economische Zaken in het traditionele nieuwjaarsartikel over de Nederlandse economie in het economenblad ESB. Je zou dan verwachten dat het ministerie van EZ, als hoeder van het algemene belang, voorop gaat bij het in kaart brengen van de keuzes die moeten worden gemaakt en van de knelpunten en dilemma's die daarbij te overwinnen zijn. Dit gebeurt echter niet. De secretaris-generaal volstaat met enige aanbevelingen voor het klimaatbeleid, het innovatiebeleid en de regulering van de arbeidsmarkt.

Wat betreft het klimaatbeleid adviseert Buijink meer vrijheid voor de markt om te kiezen hoe de uitstoot van CO2 verminderd kan worden. Dus geen dwingende extra eisen meer voor het aandeel duurzame energie en hoeveel energie jaarlijks moet worden bespaard. Verder pleit hij voor langjarig commitment in het innovatiebeleid in plaats van kortademige steunprogramma's. Ten slotte doet de secretaris-generaal aanbevelingen voor een meer gerichte inzet van middelen om de inzetbaarheid en mobiliteit van oudere werknemers op de arbeidsmarkt te vergroten.

De aanbevelingen zijn weliswaar nuttig, maar het voldoet bepaald niet aan de behoefte van een land in crisis aan een praktisch en intellectueel kompas. Wat dat betreft doet ook de titel van het artikel 'Kiezen voor groei' nogal pretentieus aan.

Dat EZ opschuift naar de kantlijn van het economisch-maatschappelijke debat is overigens een proces dat al jaren gaande is. Het project 'Naar een nieuwe maatschap' waarin EZ zichzelf een interdepartementale hoofdrol voor economische vernieuwing en marktwerking toebedacht kwam nooit van de grond. In het begrotingsbeleid en het macro-economische beleid is het steeds meer het ministerie van Financiën dat alleen het orgel trapt. Dat is geen ramp, want niemand zit te wachten op elkaar beconcurrerende ministeries, zeker niet in tijden dat de overheid krap bij kas zit. Maar wellicht wordt het tijd voor ESB om hieruit de consequentie te trekken en volgend jaar te vragen of de thesaurier-generaal van Financiën het nieuwjaarsartikel schrijft.