De Griekse insolvabiliteitsdreiging richt weer eens de aandacht op de activiteiten van creditrating-agencies als Moody's, Standard and Poor's en Fitch. Zij geven tegen betaling 'ratings' af voor in dit geval Griekse staatsobligaties. Als gevolg van afwaarderingen is de rente op staatsobligaties al boven de 7% geweest. In april komt de vuurproef voor een herfinancieringsoperatie van circa euro 20 mrd.

De vraag is of de beleggingswereld als geheel baat heeft bij werkzaamheden van de 'rating agencies'. Elke ingrijpende ratingverlaging eindigt bijna altijd in maximale onrust, beleggersschade en een mogelijk insolventiedrama, een selffulfilling prophecy van opgeblazen kapitaalstromen. Na enige tijd komen er meestal weer reddingsoperaties en draaien de kapitaalstromen om tot een bij de nieuwe situatie horende mate van rentedaling, maar de koersbewegingen voltrekken zich meestal heftiger en in korter tijdsbestek dan wanneer beleggers op eigen gelegenheid kunnen inspelen op rentebewegingen. Leuk voor speculanten! Maar het belangrijkste van alles is wel dat veranderingen in creditratings door de betreffende agencies ook de daaraan gekoppelde gigantische markt van de credit default swaps in beweging brengen (CDS, verzekeringspremies tegen insolventie van het debiteurland, gebaseerd op de zogenoemde spreads, het renteverschil tussen slechte en goede debiteurlanden). Hierin gaan duizelingwekkende bedragen om in open en gedekte posities. Is hier sprake van een zeepbel, die de kredietcrisis overleefd heeft? Door daar onderzoek naar te doen kunnen de agencies zich rehabiliteren voor hun falen bij de kredietcrisis.

Henk van Gerven, econoom te Utrecht

Dollar en pond

Naar aanleiding van het artikel van Sylvester Eijffinger en Edin Mujagic vraag ik mij af of de intenties waarmee VS en VK hun bezorgdheid uiten over de euro wel zuiver zijn (FD 5 maart). Voor de positie van de dollar als 's werelds dominante reservevaluta en het pond als alternatief gaat van de opkomst van de euro een niet te onderschatten dreiging uit.

Het lijkt reëel te veronderstellen, dat Washington en Londen een zucht van verlichting slaken als de euro van het toneel zou verdwijnen. Anderzijds zullen de opkomende economische grootmachten een enorme klap krijgen als zij zich door een gebrek aan alternatieven weer moeten uitleveren aan de grillen van dollar en pond. De standpunten van Washington en Londen hebben eerder het karakter van het innemen van stellingen in een valuta-oorlog dan van een heldere en objectieve visie.

Mw. mr. I.K. Koutstaal RBA, Ede

Verkeerd signaal

'Brussel geeft verkeerd signaal af met start toetreding van IJsland', zo staat in het FD van 27 februari. In juli 2009 heeft IJsland het lidmaatschap van de Europese Unie aangevraagd met positieve instemming van de EU onder enige terughoudendheid van Nederland en VK vanwege 'Icesave'. Intussen is er meer bekend over deze schulden. Het oorspronkelijke onderpand is nog grotendeels aanwezig en de rentebetaling van 5.5% over de schuldlening van euro 1,3 mrd bedraagt alleen al over de eerste 7,5 jaar ruim 4,5% van het bbp over 2008.

Mogelijk zijn de gestelde voorwaarden van het VK en Nederland redelijk, maar ze worden kennelijk toch door de IJslanders als een herstelbetaling ervaren. Het lijkt mij mede de taak van de EU om dit beeld recht te zetten, want noch het VK noch Nederland blijkt hiertoe in staat.

Keynes heeft al eens aangegeven dat de herstelbetalingen, gedaan na de Eerste Wereldoorlog, een uiterst negatief economisch effect hebben gehad, nog afgezien van het daaropvolgende geweld.

De IJslandse bezwaren verdienen een betere en creatievere aandacht, temeer daar er met IJsland op alleen al het gebied van duurzaamheid minstens een veldslag te winnen valt. Zo kunnen we ook het geld terugverdienen.

Welk verkeerd signaal?

J. van den Broek, Eindhoven

De centrale bank van Griekenland in Athene