Zondebok
Speculanten krijgen in toenemende mate de schuld in de schoenen geschoven van de Griekse schuldencrisis. Zij zouden met derivaten de Griekse rente omhoog hebben gejaagd. Griekenland, dat toch al geen cent te makken heeft, is daardoor nog duurder uit op de kapitaalmarkt.

De kritiek richt zich op kredietderivaten ('credit default swaps' of cds). Dat zijn contracten die de bezitter uitbetalen als een crediteur, in dit geval Griekenland, zijn renteverplichtingen niet meer kan nakomen. De cds kan worden gebruikt als verzekering voor beleggers in Grieks staatspapier, bankkrediet of andere investeringen, maar kan ook worden gekocht door speculanten. Die krijgen dan een belang bij Griekse wanbetaling. Deze laatste praktijk moet verboden worden, zeggen Griekenland, Duitsland en Frankrijk.

De kritiek slaat de plank mis. Speculanten krijgen te veel eer wanneer politici roepen dat zij Griekenland onderuit hebben gehaald. Het aantal uitstaande derivaten is daarvoor te klein.

Het echte probleem rond Griekenland is het gapende gat op de Griekse begroting. De Duitsers en Fransen zijn daarvoor mede verantwoordelijk door zelf ook de Europese begrotingsregels aan hun laars te lappen, in plaats van deze regels te handhaven.

Het is zeker niet zo dat de cds-markt feilloos werkt. Toen eind 2008 de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers omviel en de Amerikaanse verzekeringsreus AIG technisch failliet ging, hadden deze partijen veel kredietderivaten uitstaan en wist niemand precies met wie zij zaken hadden gedaan. Dat voedde de paniek. Regelgevers in Europa en de VS werken terecht aan maatregelen om deze markt veiliger en transparanter te maken.

Maar de discussie die nu wordt gevoerd over het verbieden van speculatieve cds-transacties is heilloos. Dergelijke maatregelen voorkomen niet dat koersen dalen als dat terecht is. Wel hinderen zij de kapitaalmarkt en maken financiering duurder. Hetzelfde geldt voor de pogingen van Duitsland en Frankrijk om de Griekse perikelen als excuus te gebruiken om Europabreed maatregelen te treffen tegen Angelsaksische kapitaalverschaffers zoals hedgefondsen en private-equityfondsen.

Laat Europa zijn huis op orde brengen, in plaats van de boodschappers van slecht nieuws de deur te wijzen.