Homme ten Have

KNVB heeft geen exclusieve rechten

Amsterdam heeft recht op een redelijk deel van de opbrengst van de rondvaart die het Nederlands elftal gisteren door de grachten van de hoofdstad maakte. Tot het alsnog houden van de rondvaart werd maandag besloten. Hoewel de ploeg van Oranje afgelopen zondag voor de derde keer naast de hoofdprijs op het wereldkampioenschap voetbal greep, overheerst de bewondering. Nederland presteerde boven verwachting en het elftal is daarom uitgebreid gehuldigd. Inclusief een rondvaart door de Amsterdamse grachten.

Er waren vele honderdduizenden bezoekers en het aantal televisiekijkers bedroeg een veelvoud daarvan. De beelden van de rondvaart zullen ongetwijfeld nog vele keren worden herhaald. Over de uitzending ervan ontstond enige discussie. De KNVB had afspraken gemaakt met een commerciële partij en daarmee de staatsomroep gepasseerd. Inmiddels is een oplossing gevonden. De verslaggeving daarover wekt de indruk dat men ervan uitgaat dat de KNVB de rechten op de beelden van de rondvaart te vergeven heeft. Maar dat is niet zo.

Eind jaren negentig speelde een vergelijkbare discussie op. Het ging toen om de rechten op uitzending van de wedstrijdbeelden van de Nederlandse voetbalcompetitie. Ook toen meende de KNVB dat zij deze zogenaamde 'voetbalrechten' zelfstandig kon exploiteren en de opbrengsten dus naar eigen inzicht kon verdelen. Een aantal topclubs, onder leiding van Feyenoord, kwam daartegen in het geweer. Zij maakten aanspraak op de rechten van wedstrijden die gespeeld werden in het stadion van de club. Het waren immers de clubs, zo stelden zij, die verantwoordelijk zijn voor het organiseren van hun thuiswedstrijden en daarvoor ook het grootste (economische) risico dragen.

De zaak liep hoog op en haalde de Hoge Raad. Deze gaf, in 2003, de clubs gelijk. Naar aanleiding van deze uitspraak werden nieuwe afspraken gemaakt over de verdeling van de voetbalgelden. De topclubs, waarvan de thuiswedstrijden commercieel het meest aantrekkelijk zijn, kregen een groter deel van de koek.

Er is geen principieel verschil tussen de organisatie van een voetbalwedstrijd en die van de rondvaart van gisteren. Het is de KNVB die de spelers vriendelijk vraagt om op een rondvaartboot plaats te nemen, maar die boot vaart door de Amsterdamse grachten. Het is ook de stad Amsterdam die de rondvaart mogelijk maakt door de openbare orde en veiligheid te verzorgen. En die er vervolgens voor zorgt dat de achtergebleven rommel wordt opgeruimd. In mijn ogen voldoende om aanspraak te maken op een eerlijk deel van de opbrengsten van de rondvaart. Het Nederlands elftal heeft niet kunnen opeisen waar het volgens velen 'recht op had'. Laat Amsterdam dat wel doen.

Homme ten Have is advocaat sportrecht in Amsterdam bij NautaDutilh nv.