Marius van Heesewijk

Over de crisis treffen middelbare scholieren de komende vijf jaar waarschijnlijk niets aan in de economieboeken. Het is aan docenten om het onderwerp in de lessen te passen.

Amsterdam

De financieel-economische crisis heeft de wereld sinds 2007 ingrijpend en definitief veranderd. Maar dit schoolvoorbeeld wordt voorlopig niet in de lesboeken gebruikt om economische theorieën te verduidelijken.

Eens in de vijf jaar wordt een examenprogramma, veelal gedeeltelijk, herzien. Op basis hiervan worden schoolboeken herschreven. 'Maar we gaan niet sneller nieuwe edities uitgeven door de crisis', zegt Donald Staal, uitgeefmanager bij Noordhoff Uitgevers.

In september 2005 presenteerde de commissie-Teulings II een sporadisch voorkomende, volledige herziening van het programma voor het economieonderwijs op havo en vwo. De nieuwe examenstof wordt nu getest in een 'pilot'.

In dat beoogde nieuwe economieprogramma wordt met geen woord over de crisis gerept. Dit verbaast emeritus-hoogleraar Arnold Heertje, schrijver van het boek De kern van de economie, ten zeerste. Zijn boek was jarenlang het standaardwerk en wordt nog altijd gebruikt. 'Er is geen politieke wil om de eindtermen aan te passen', zegt Heertje. 'Het is belachelijk dat in het programma niets staat over de crisis.' Ook vindt Heertje het een grote dwaasheid dat de macro-economie in de nieuwe examenstof een zeer ondergeschikte rol speelt. 'Scholieren lezen elke dag over overheidsinterventies, maar de lesstof confronteert ze niet met wat er in de wereld gebeurt.'

Ook Kamerlid Jasper van Dijk (SP) vindt de macro-economische kijk in het nieuwe economieprogramma onderbelicht. 'De crisis heeft het belang van macro-economie nog eens verduidelijkt.'

Twee weken geleden stelde Van Dijk voor de tweede maal Kamervragen over aanpassingen van de examenstof. Het SP-kamerlid wil dat staatssecretaris Van Bijsterveldt openstaat voor een herziening van het programma.

Vervolg op pagina 4

Macro-economie onderbelicht

Vervolg van pagina 1

De crisis moet volgens het SP-Kamerlid hoe dan ook terugkomen in de nieuwe examenstof. 'Schoolboeken kunnen niet om een gebeurtenis heen die zo veel impact heeft. Als er pas in 2015 iets over de crisis in de boeken staat, is dat veel te laat', zegt Van Dijk.

Auteurs van schoolboeken hoeven zich niet aan de adviezen van de commissie-Teulings te houden. Maar econoom Arnold Heertje heeft er een hard hoofd in dat uitgeverijen hun vrijheid gebruiken om de crisis in de boeken te verwerken. 'De meeste schrijvers volgen maar wat iedereen zegt. Het kuddegedrag speelt een grote rol. Veranderingen zullen van bovenaf moeten komen.'

Boeken gericht op het nieuwe programma zijn nog niet op de markt, maar Heertje verwacht ze binnen een halfjaar. 'Haast om het programma aan te passen is dus geboden.'

Pieter Dubois van schoolboekeninkoper en -distributeur Iddink denkt niet dat uitgevers op korte termijn veranderingen zullen doorvoeren. 'De effecten zijn nog lang niet uitgekristalliseerd. Er zal nog heel lang worden nagedacht over wat de crisis voor bestaande theorieën betekent.'

Ook Rob Sudmeijer, business unit manager bij uitgeverij ThiemeMeulenhoff, meent dat de kredietcrisis niet snel een plaats in de boeken zal verwerven. 'De boeken worden geschreven op basis van de voorgeschreven methode.' Wel heeft de uitgeverij in samenwerking met de Rabobank een lesbrief over de kredietcrisis gemaakt.

Als de methode eenmaal is gedrukt, zijn zelfs kleine aanpassingen niet meer mogelijk. Noordhoff Uitgevers drukt de boeken wel een keer per jaar bij, maar de inhoud verandert niet, zegt Donald Staal. 'Anders zit elke leerling met een ander boek zijn proefwerken te leren.'

Het gebrek aan actualiteit in schoolboeken verontrust uitgevers. 'Sommige scholen werken met methodes die nog steeds de gulden gebruiken', zegt Sudmeijer. De overheid werkt dit gedrag volgens hem in de hand. Scholen krijgen sinds kort namelijk een vast bedrag om schoolboeken voor leerlingen aan te schaffen. Hierdoor doen scholen langer met hun materiaal. 'Dit bevordert het aanschaffen van nieuwe methodes zeker niet', zegt Sudmeijer.

Het initiatief om scholieren toch over de crisis te informeren, ligt dus bij docenten. Op de methodensites is veel actueel materiaal te vinden, zegt Staal. 'Sommige docenten zijn meester in het verwerken van actualiteit in de lesstof, anderen doen twintig jaar hetzelfde.'