Bedrijven vragen personeel atv-dag of salaris in te leveren

Ria Cats

Amsterdam

Steeds vaker proberen bedrijven kosten omlaag te krijgen door reeds in de cao afgesproken loonsverhogingen niet door te betalen of door te pogen onder cao-afspraken uit te komen. Daarnaast hebben diverse ondernemingen hun personeel gevraagd salaris of vakantie- of atv-dagen in te leveren.

Volgens coördinator Gerard van der Lit van vakbond De Unie is er sprake van 'een trend die hem zorgen baart'. Voorzitter Dirk Swagerman van de CNV Dienstenbond wil nog niet spreken van een trend, maar stelt dat meer werkgevers pogingen ondernemen om cao's open te breken. 'Verder wordt het steeds lastiger om te komen tot verantwoorde loonafspraken gecombineerd met scholingsafspraken in de lopende cao-onderhandelingen', signaleert hij.

Het afgelopen halfjaar benaderden al verschillende grote én kleine bedrijven hun werknemers met het verzoek een loonoffer te brengen. Voorbeelden zijn printerfabrikant Océ, technologiebedrijf Hewlett-Packard, warenhuisketen V& D, kunstharsenproducent Nuplex, handelsonderneming in bevestigings- en montagematerialen Würth Nederland, postbedrijf TNT, drukkerij Roto Smeets Groep en chipmachinemaker ASML.

De Rotterdamse hoogleraar economie Robert Dur, die zich bezighoudt met beloningen en prestaties, zegt desgevraagd dat hij de roep om loonoffers nog niet eerder in deze mate heeft gehoord. 'De toename heeft te maken met de uitzonderlijke krimp van nu.'

Hij noemt loonoffers 'een hele mooie maatregel vanuit het oogpunt van solidariteit': samen de recessie door, in plaats van ontslag aanvragen voor maar een deel van het personeel dat daarmee alle offers brengt. 'Als het economisch weer wat beter gaat, kunnen werknemers weer wat extra's krijgen.'

De vakbonden zien dat anders. Zij noemen het openbreken van cao's in de woorden van Van der Lit van De Unie 'een brug te ver'. Maar als de nood echt hoog is bij een bedrijf, willen de bonden wel meedenken over 'onorthodoxe maatregelen', aldus een woordvoerder van de vakcentrale FNV. Volgens hem leveren de bonden dan liever 'tijd' in, zoals atv-dagen, dan 'geld'. Want wie loon inlevert en daarna alsnog zijn baan verliest, krijgt een lagere WW-uitkering, omdat de hoogte daarvan is gebaseerd op het laatstverdiende loon.

Vakbond CNV Bedrijvenbond voegt daaraan toe dat het openbreken van cao's en het afzien van loonsverhoging 'langetermijngevolgen hebben die tot in lengte van dagen doorwerken', aldus de woordvoerder. Dit terwijl de huidige crisis volgens hem een 'incident' is, waarvoor kortetermijnmaatregelen als de deeltijd-WW beschikbaar zijn.

Bovendien menen de bonden dat niet bij alle bedrijven de nood even hoog is. 'Het is ook een trend dat de crisis wordt gebruikt als excuus om de loonkosten omlaag te krijgen of personeel heel snel te ontslaan', constateert Van der Lit.

De vakbeweging zegt de groeiende roep om loonoffers 'scherp' in de gaten te houden. Werkgeversorganisatie VNO-NCW zegt geen trend te onderkennen en wil verder niet reageren.

Pagina 3: Verzet tegen offers

Inleveren

Bedrijven in actie

Océ

Hewlitt-Packard

V& D

TNT

Roto Smeets Groep

ASML

Würth Nederland

Nuplex