Jeroen Bos

Parijs

De financiële markten zijn te afhankelijk van de oordelen van de drie grote Amerikaanse kredietbeoordelaars, Fitch, Moody's en Standard & Poor's. Het eigen oordeel van beleggers moet een belangrijkere rol krijgen.

Dat zei voorzitter Steven Maijoor maandag bij de inauguratie van de Europese marktwaakhond Esma, opmerkelijk genoeg precies op de dag dat beleggers zich terugtrokken uit het Italiaanse schuldpapier. De European Securities and Market Authority is door Brussel opgezet om toezicht te houden op de marktwaakhonden van de EU-lidstaten. Ook wordt de organisatie de eerste EU-toezichthouder op de kredietbeoordelaars.

Dat laatste is een politiek gevoelige activiteit, gezien de felle kritiek van Europese beleidsmakers op het functioneren van de kredietbeoordelaars. Die kritiek is meerledig. Een belangrijk verwijt is dat ratingbureaus jarenlang de kredietwaardigheid van de zwakke eurolanden te rooskleurig hebben voorgesteld. Financiële instellingen die op de oordelen afgingen, moeten nu op de blaren zitten.

Een ander verwijt is dat de kredietbeoordelaars de problemen nog eens vergroten door voortdurend de ratings van de perifere eurolanden naar beneden bij te stellen. Zo ondermijnen zij volgens critici het toch al broze vertrouwen en worden steeds meer landen meegezogen. Zoals nu Italië.

Over specifieke maatregelen om de rol van kredietbeoordelaars aan banden te leggen wilde oud-AFM'er Maijoor niet meer kwijt dan dat wet- en regelgeving nu te veel steunt op de oordelen van ratingbureaus.

EU-commissaris Michel Barnier voor interne markten greep de begindag van Esma aan om te benadrukken dat inperking van de macht van kredietbeoordelaars een kwestie van 'politieke verantwoordelijkheid en democratie' is. 'Wie kan het rechtvaardigen dat private bedrijven zulke macht hebben over burgers die ongekende offers moeten brengen?'

Barnier wil een Europese tegenhanger voor de Amerikaanse bureaus. 'De Commissie kan niet zelf zo'n bureau opzetten, maar ik ga er alles aan doen om de komst van nieuwe partijen te stimuleren.'

Barnier is ook enthousiast over het idee van IMF-baas Lagarde om kredietbeoordelaars te verbieden ratings af te geven voor landen die onder een internationaal hulpprogramma vallen. Maijoor, die toezicht zou moeten houden op de uitvoering van zo'n maatregel, lijkt daar geen voorstander van. 'Het is nog maar een eerste idee', zo liet hij kortaf weten.

Steven Maijoor

Foto: Provily