Carel Grol

Slechte macrocijfers, moeizame bedrijfscijfers en Griekenland leidden afgelopen week tot een daling van de AEX. Eigenlijk was alleen de apotheose de moeite waard.

De laatste dag van de week was de eerste waarop de AEX steeg. Dat gebeurde onder aanvoering van Aegon. De verzekeraar, die eerder in de week nog verraste met sterke cijfers over het vierde kwartaal, was het onderwerp van een overnamegerucht. De Times Online meldde dat de Duitse verzekeraar Munich Re geïnteresseerd zou zijn in het Nederlandse concern.

Daarmee kreeg een verder redelijk treurige beursweek toch nog een opgewekt einde. De eerste vier dagen werden aan het einde van het cijferseizoen gekenmerkt door een regen aan resultaten, verschillende macrocijfers en aanhoudende zorgen over de staat van de Griekse economie.

De eerste drie dagen ging het nog wel. In aanloop naar de cijfers laveerde de AEX maandag tussen winst en verlies, om met een kleine min te sluiten. 'De beurs snakt naar richting', zei handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital. TNT, BinckBank en Draka kwamen met cijfers en eindigden alle lager.

Dinsdag werd de beurs gevloerd door slechte macrocijfers. Het Duitse ondernemersvertrouwen daalde voor het eerst in elf maanden. Het Amerikaanse consumentenvertrouwen maakte een duikeling. Positief waren de cijfers van Heineken. De bierbrouwer behoorde tot de grootste stijgers op het Damrak, net als het immer volatiele TomTom, dat werd voortgestuwd door speculatie dat Google interesse in het bedrijf zou hebben.

Toekomstverwachting

Op woensdag volgde een jojobeweging. Maar om vier uur liep het verlies snel op, wederom als gevolg van slechte macrocijfers, ditmaal een onverwachte terugval van het aantal verkochte nieuwbouwwoningen in de VS. Dat de beurs toch niet capituleerde, was te danken aan één persoon. Fed-voorzitter Ben Bernanke zei tijdens een hoorzitting in de Amerikaanse Senaat dat de rentetarieven waarschijnlijk voor langere tijd laag zullen blijven. Daarop stuiterde de beurs omhoog, om uiteindelijk te sluiten met ongeveer het kleinst denkbare verlies: een min van 0,02%.

Wolters Kluwer, DSM en CSM kwamen die dag met cijfers en werden daarvoor afgestraft. Volgens bestuursvoorzitter Feike Sijbesma van DSM was 2009 'zonder twijfel een van de moeilijkste jaren in de geschiedenis van het bedrijf'. Hij zei verder 'voorzichtig optimistisch' te zijn over de toekomst. In die woorden echoot de kritiek die analisten al enige tijd uiten. Weliswaar zijn de cijfers van veel bedrijven niet heel slecht - overigens ook zelden spectaculair goed - maar het ontbreekt veelal aan een concrete toekomstverwachting.

Van alle kanten

De hardste klap echter kreeg de beurs op donderdag. 'Van alle kanten komt het onheil op het Damrak af', schreef deze krant. 'Bedrijfsresultaten, Amerikaanse macrocijfers en Grieks herstel vallen beleggers tegen.' Volledig conform de prestaties van de andere Europese beurzen, sloot de AEX met een verlies van 1,9%.

De stroom slecht nieuws begon 's ochtends met het bericht dat het economische vertrouwen in de eurozone de afgelopen maand is gedaald, terwijl het Europese bedrijfsklimaat verslechterde. In de VS ontstond onrust over de werkgelegenheid: het aantal mensen dat een werkloosheidsuitkering aanvroeg, steeg naar het hoogste punt in drie maanden. Daarnaast hebben bedrijven minder machines besteld.

Wellicht het zwaarst wogen de problemen in Griekenland. Een groep inspecteurs van het IMF bezocht Athene en constateerde dat Griekenland er nog slechter aan toe is dan verwacht. Het verkleinen van de staatsschuld wordt voor dat land een loodzware opgave. In heel Europa daalden de koersen van financiële instellingen, uit angst dat banken en verzekeraars flink moeten afschrijven op hun Griekse belangen. In de AEX sloot ING met een verlies van 6%.

Daarmee hield het bedrijf slechts een handvol fondsen onder zich. De grootste daler kwam uit de Midkap. Wessanen heeft in het voorbije jaar een 'uiterst zwak' resultaat gehaald, zei interim-bestuursvoorzitter Frans Koffrie van het voedingsmiddelenconcern bij de presentatie van de jaarcijfers. Het bedrijf brak de bankconvenanten. Wessanen verloor 13,5%.

Gebroken trend

Dus het was 'Thank God it's Friday' op de beurs. De dag begon goed, maar die goede stemming hield geen stand. In de loop van de middag zakte de beurs steeds verder weg. De AEX stond zelfs even op verlies, om na een goede opening van de Amerikaanse beurzen toch weer omhoog te spuiten, met Aegon als blikvanger.

Uiteindelijk verloor de AEX deze week 2,6%. De belangrijkste index in Amsterdam staat nu op hetzelfde niveau als twee weken geleden. Toch is er volgens technisch analisten van Friesland Bank wel iets veranderd. 'Het is duidelijk te zien dat de mooie uptrend vanaf maart 2009 is gebroken.'

Carel Grol is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: grol@fd.nl

Donderdag was de slechtste dag voor het Damrak. De AEX werd van alle kanten overspoeld door onheil en verloor 1,9%

De beursweek kreeg, met dank aan Aegon, toch nog een vrolijk einde.