Michel Rudolphie

‘Het is hoog tijd dat we meer doen aan het voorkomen van ziektes. We weten dat de zorgkosten sterk zullen stijgen, maar we hebben te weinig oog voor de waarde die het niet-krijgen van een ziekte vertegenwoordigt. Nu investeren in preventie levert op termijn enorme kostenbesparingen op.

Uit onderzoek weten we dat preventie helpt. Veiligheidsmaatregelen op de bouwplaats en vaccinatieprogramma’s tegen de griep leiden bijvoorbeeld tot lagere zorgkosten. Maar er is op dit gebied nog veel te doen.

De overheid kan via wetgeving en prijsmaatregelen het gedrag van mensen veel meer beïnvloeden dan nu. Hogere accijnzen op tabak, strengere regels voor snoepverkopen, schoolpleinen rookvrij maken, het helpt allemaal. Maar daar is wel politieke moed voor nodig en die ontbreekt nu nog te vaak. De lobbykracht van de producenten van ongezonde producten is groot.

Nu is zelfs een stap teruggezet bij het rookvrij maken van de horeca, en wordt de behandeling die mensen moet helpen om te stoppen met roken voor een groot deel niet meer vergoed. Dat is kortzichtig, want als je nu doorzet met preventie, gaan de kosten voor het behandelen van mensen met longkanker straks omlaag.

Het onderwerp moet niet alleen op het ministerie van VWS hoger op de agenda, maar ook bij de ministeries van Onderwijs en Economische Zaken. Want als kinderen gezonder zijn, nemen de leerprestaties toe. Gezonde werknemers zijn productiever, en dat is goed voor de economie.

Bedrijven kunnen niet alleen meer doen om te zorgen dat hun werknemers gezond blijven, ze hebben ook een verantwoordelijkheid voor de producten die ze aanbieden. Dat geldt bijvoorbeeld voor supermarkten. Ook het plaatsen van snoepautomaten in de bus is geen goed idee.

Ik ben geen voorstander van het opgeheven vingertje, we moeten mensen met een ongezonde leefstijl positief benaderen. Kennisoverdracht is daarbij het belangrijkst. Mensen weten wel dat vet eten en roken slecht voor ze is, maar ze weten vaak niet wat precies de consequenties zullen zijn van hun leefstijl. Hier is nog een wereld te winnen.

Ook moeten we onze ogen er niet voor sluiten dat in de sociaal zwakkere milieus relatief veel gezondheidsproblemen ontstaan. Daar wordt vaak onvoldoende bewogen, veel gerookt, en ongezond gegeten. Gezien de enorme kostenstijgingen in de zorg is het niet voldoende om te zeggen dat iedereen zelf maar moet weten hoe hij leeft. We moeten een stap verder gaan, ook al begeven we ons daarmee op glad ijs. Discussies als die over de vettaks moeten we niet uit de weg gaan.’

Tekst en fotografie: Michiel Goudswaard

Michel Rudolphie (1960) is algemeen directeur van KWF Kankerbestrijding.