Robert Jan
van Ogtrop

‘We moeten veel meer werk maken van de transformatie van onze economie. We kunnen niet eindeloos doorgaan met het uitputten van grondstoffenvoorraden, we moeten al onze creativiteit nu richten op het ontwikkelen van een kringloopeconomie.

De natuur kan daarbij een grote bron van inspiratie zijn, want zij is het perfecte voorbeeld van in elkaar grijpende kringlopen. De bladeren die van de bomen vallen zijn geen afval, zij zijn de meststoffen voor groei in een volgende cyclus. Die gedachte moet ook in de economie leidend worden.

De wetenschappelijke ontwikkeling heeft ons grote welvaart gebracht, maar we zijn doorgeschoten. Het manipuleren van de natuur leidt nu tot grote schade. Kijk maar naar al het plastic dat ronddrijft in de oceanen of naar de giftige stoffen die bij allerlei productieprocessen vrijkomen.

De volgende stap is niet zo ingewikkeld: we moeten ervoor zorgen dat ieder product zo is samengesteld dat het aan het einde van zijn levensduur weer voedsel kan zijn voor een volgende cyclus. Dat vergt een andere manier van denken, die een vast onderdeel moet worden van het curriculum op scholen en universiteiten.

Tegelijkertijd moeten we zorgen dat de vele initiatieven die er in de wereld zijn om de economische processen anders in te richten, elkaar ondersteunen en stimuleren. Ook in Nederland zijn er al tal van bedrijven die vanuit de kringloopgedachte werken, van afvalverwerker Van Gansewinkel tot tapijtenfabrikant Desso.

Het is voor grote concerns uit de “oude economie” niet gemakkelijk de omslag te maken. Ik ben zelf in die wereld actief geweest en weet wat het is om onder druk van aandeelhouders te werken. Maar als je ermee begint om een aantal projecten circulair te maken, gaat het idee leven en kun je deze aanpak vervolgens uitbreiden.

Veel bedrijven en mensen zijn op zoek naar inspiratie op dit terrein, zij stellen zich de vraag hoe zij de wereld voor hun kinderen en kleinkinderen gaan achterlaten. Ik heb mijn hoop gevestigd op de jongeren. Die juichen de omslag toe en kunnen via de sociale media een belangrijke motor voor verandering zijn.

Maar zij kunnen het niet alleen, ook de politiek moet zich een veel grotere rol toe-eigenen op dit gebied. Het is onbegrijpelijk dat geen enkele partij dit doet. Duitsland is ons mijlenver vooruit. Daar durft men in te zetten op zonne- en windenergie, en gaan de kerncentrales dicht. Waarom kan de Nederlandse politiek niet ook de juiste richting aangeven? Zij laat zich nu nog veel te sterk leiden door de lobby van de fossiele wereld.’

Robert Jan van Ogtrop (1956) is investeerder en mede-
oprichter van het platform The Circle Economy.