Ulko Jonker

Joaquin Almunia, de Spaanse EU-commissaris voor mededinging, heeft zijn eigen Microsoft. Zoals zijn voorgangers Mario Monti en Neelie Kroes hun autoriteit vestigden met de nietsontziende aanpak van de Amerikaanse softwaremaker, zo kan Almunia nu bogen op zijn onverzettelijke blokkade van de geruchtmakende fusie tussen Europese en Amerikaanse beurzen Deutsche Börse en Euronext/NYSE.Joaquin Almunia

Het is eigenlijk een mooiere trofee. Het gaat immers om de vorming van een volgens velen vitale Europese kampioen in de financiële markten. De fusie zou de beurzen van de twee belangrijkste landen in de eurozone verenigen, én de biljoenenhandel in derivaten, in onder andere Londen, naar zich toe trekken, én Wall Street onder Europese invloed brengen.

Almunia ging dan ook niet over één nacht ijs. Hij deed sinds augustus onderzoek met een groot team en consulteerde 700 belanghebbenden voor hij woensdag zijn 450 pagina’s tellende beschikking verzond. Maar toen was hij ook zeker van zijn zaak. Als de beurzen hun quasi monopolie op de markt voor Europese derivaten niet opgaven, wat de enige reden was voor de fusie, ging het niet door.

Wat hij nadrukkelijk niet deed was luisteren naar politici, zoals de Franse minister van financiën en economie François Baroin, die de fusie in november ‘een historische kans’ voor Europa noemde. De baas van Deutsche Börse, Reto Francioni, maakte er een soortgelijke vertoning van politiek sentiment van en sprak dan ook van ‘een zwarte dag voor Europa’ toen hij zijn zin niet kreeg. De Baskische socialist had er geen boodschap aan. Integendeel.

‘Ze probeerden een public relations campagne, lobbyen, politieke druk om een positieve beslissing te krijgen. Ik heb ze vanaf het begin gezegd: jullie hebben geen idee hoe je met de Commissie om moet gaan. Dit is niet de beste manier om ons te overtuigen. Integendeel, het is de verkeerde manier’, zei hij woensdag tegen de Financial Times.

Almunia staat in een goede traditie als een ‘ijzerenheinige’ en onbuigzame mededingingsautoriteit. De Europese Commissie oordeelt niet over fusies of kartelzaken op basis van belangen van bedrijven of landen. Het gaat om het belang van de Europese economie als geheel en de klanten, benadrukte Almunia woensdag.

Volgens NYSE/Euronext-topman Hessels draait het in dit soort zaken in Europa voor 70% om mededinging en voor 30% om ‘zachte’ politieke factoren. Als de Duitse bondskanselier Merkel of de Franse premier Sarkozy steun aan de fusie had gegeven, had dat de zaak een andere kant op kunnen doen gaan, zei hij woensdag tegen deze krant.

Ollie Rehn kan daar wat van opsteken. De EU-supercommissaris voor de euro komt voor aanzienlijk hetere vuren te staan als hij moet oordelen over het begrotingsbeleid van lidstaten. Vorige week sleepte hij als eerste Hongarije voor het vuurpeloton van de ministers van financiën, maar dat is kinderspel. De druk wordt nu al opgevoerd over de aanpak van het Spaanse tekort en wee hem als hij Parijs op de korrel neemt. Wouter Bos kan erover meepraten. Toen hij zijn collega’s ooit voorstelde sancties tegen Frankrijk in te stellen, kreeg hij te horen dat dit het einde van Europa zou zijn, onthulde hij donderdag in Den Haag.

Commissievoorzitter Barrosso, de bedrijfspoedel van Merkel en Sarkozy, en de Franse commissaris Michel Barnier zijn op voorhand de zwakste schakels bij de onvervaarde uitvoering van de nieuwe begrotingsregels. Barnier toonde zich in het beurzendossier weer van zijn lankmoedige kant met een doorzichtige poging een besluit uit te stellen. Hij leed echter zijn derde nederlaag op rij, nadat hij eerder kredietbeoordelaars en accountants in de ogen van zijn collega’s te hard wilde knevelen.

Rehn heeft het voordeel dat hij uit het neutrale Finland komt, dat als een van de weinige eurolanden niet meer in de buitensporige tekortprocedure zit, waar ze sinds de kredietcrisis bijna allemaal verkeren. Hij maakte deze week in Den Haag duidelijk geen genade te zullen kennen. En hij heeft een nog belangrijker bondgenoot dan Almunia: de geloofwaardigheid van de eurozone.

Wouter Bos kreeg te horen dat sancties tegen Frankrijk het einde van Europa zijn