Stef Severt

Het Nederlandse onderwijs moet veel meer bèta’s afleveren op de arbeidsmarkt, betoogt het bedrijfsleven in het gisteren uitgebrachte Masterplan Bèta en Technologie. Waar nu 25% van de afgestudeerden een bèta-opleiding heeft gevolgd, moet dat percentage in 2025 op 40% liggen.

Handige zet van die ondernemers, beweren kwade tongen; een hoger aanbod aan technisch opgeleiden stelt hen immers in staat de lonen te drukken. Als het ondernemers echt te doen is om het aantrekken van meer technici, waarom betalen ze dan niet gewoon meer loon?

Achterliggende gedachte is dat bèta’s, hoewel schaars, nog altijd relatief weinig verdienen. Klopt dat ook? Nee, zegt Rein Willems, oud-Shell-topman en nauw betrokken bij het opstellen van het Masterplan. ‘Dat was misschien tien jaar geleden zo, maar bèta’s hebben die achterstand inmiddels ingelopen.’

Wie heeft er nu gelijk? Economisch instituut SEO heeft de afgelopen jaren regelmatig onderzoek gedaan naar de samenhang tussen opleiding en arbeidsmarkt. Daarin komen aspecten als salariëring, arbeidsvoorwaarden en doorgroeimogelijkheden ruim aan bod. Volgens SEO-onderzoeker Ernest Berkhout valt het wel mee met de (vermeende) loonachterstand van bèta’s.

Berkhout erkent dat bèta’s opereren op een internationale arbeidsmarkt en dat dit een drukkend effect heeft op de salarissen. Niettemin stelt het SEO in de Bèta-loopbaanmonitor 2010 vast dat er nauwelijks verschillen bestaan in beloning tussen bèta’s en niet-bèta’s. Sterker nog: mbo’ers verdienen gemiddeld vaak meer als ze een bèta-opleiding hebben gevolgd, en universitair geschoolde bèta’s maken grotere loonsprongen dan niet-bèta’s. Anderzijds bekleden niet-bèta’s vaker een leidinggevende functie.

Maar dat zijn gemiddelden. De verschillen per sector zijn groot. Zo verdient een hbo’er bouwkunde gemiddeld beduidend minder dan zijn klasgenoot met een opleiding zee- en luchtvaart (bruto maandloon respectievelijk €3450 en €3975). Een universitaire studie scheikunde levert onmiskenbaar meer op dan milieuwetenschap (€4675 tegen €3700). Binnen de sectoren verdienen de managers vanzelfsprekend het meest.

Nog enkele algemene karakteristieken: bèta’s veranderen niet snel van baan, zijn minder vaak werkloos en — mochten ze toch hun baan verliezen — vinden vaak snel een nieuwe betrekking. Dat is wel zo handig, omdat bèta-opgeleiden dikwijls werken in conjunctuurgevoelige sectoren. Hoewel het SEO vaststelt dat geld niet altijd gelukkig maakt, blijkt ook: bèta’s zijn vaker tevreden over de hoogte van hun salaris.

Tevreden met salaris

Foto: HH